ഇന്ത്യൻ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര വിനിമയ ശേഷിയുടെയും കരുത്തിന്റെയും പ്രധാന അളവുകോലായി ഇന്ത്യൻ രൂപയുടെ മൂല്യം പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിൽ ഇടംപിടിക്കാറുണ്ട്. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ കറൻസി മൂല്യം എന്നത് വെറുമൊരു സാമ്പത്തിക സൂചിക മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ആ രാജ്യത്തിന്റെ ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെയും ഭരണപരമായ കാര്യക്ഷമതയുടെയും അടയാളമായാണ് പൊതുസമൂഹം വിലയിരുത്തുന്നത്.
2014-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി നടന്ന പ്രചാരണങ്ങളിൽ രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ച ഒരു പ്രധാന ആയുധമായിരുന്നു. അന്നത്തെ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന നരേന്ദ്ര മോദി, രൂപയുടെ ഇടിവിനെ ഭരണകക്ഷിയായ യു.പി.എ സർക്കാരിന്റെ പരാജയമായും രാജ്യത്തിന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തിനേറ്റ മുറിവായും ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നു. അഴിമതിയും നയപരമായ പാളിച്ചകളുമാണ് കറൻസിയുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമെന്നായിരുന്നു അന്ന് ബി.ജെ.പിയുടെ പ്രധാന ആരോപണം.
എന്നാൽ, പത്തുവർഷത്തെ ഭരണത്തിന് ശേഷം 2025 ഡിസംബറിൽ രൂപയുടെ മൂല്യം ഡോളറിനെതിരെ 89-91 എന്ന ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിലയിലെത്തി നിൽക്കുമ്പോൾ, മുൻപ് ഉയർത്തിയ അതേ വിമർശനങ്ങൾ നിലവിലെ ഭരണകൂടത്തിനും ബാധകമാകുന്നുണ്ടോ എന്ന ഗൗരവകരമായ ചോദ്യം ഉയരുന്നു.
2014-ൽ രൂപയുടെ മൂല്യത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പദവിയുടെ അന്തസ്സുമായി നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ആവേശകരമായ പ്രസംഗങ്ങളാണ് രാജ്യത്തുടനീളം നടന്നത്. അയൽരാജ്യങ്ങളുടെ കറൻസികൾ പോലും താരതമ്യേന സ്ഥിരത പുലർത്തുമ്പോൾ ഇന്ത്യൻ രൂപ തകരുന്നത് ഡൽഹിയിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ കഴിവുകേടാണെന്ന് മോദി അന്ന് വാദിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ 2014 മേയിൽ ഏകദേശം 58-59 രൂപയിൽ നിന്നിരുന്ന വിനിമയ നിരക്ക്, പത്ത് വർഷത്തെ എൻ.ഡി.എ ഭരണത്തിന് ശേഷം 2025-ഓടെ 90 രൂപയ്ക്ക് മുകളിലേക്ക് കൂപ്പുകുത്തിയത് ഈ വാദങ്ങളുടെ പൊള്ളത്തരം വെളിവാക്കുന്നു. പത്ത് വർഷത്തിനിടയി ൽ രൂപയുടെ മൂല്യത്തിലുണ്ടായ ഈ വൻ ഇടിവ്, രാജ്യം വിഭാവനം ചെയ്ത സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ വേണ്ടത്ര ലക്ഷ്യം കണ്ടില്ല എന്നതിന്റെ സൂചനയായാണ് വിഗദ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.
നിലവിലെ രൂപയുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് ആഗോള സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങളെയാണ് (Global Headwinds) ഭരണകൂടം പ്രതിരോധമായി ഉയർത്തുന്നത്. യു.എസ്. താരിഫുകളിലെ വർദ്ധനവ്, വിദേശ നിക്ഷേപകരുടെ വൻതോതിലുള്ള പിൻവാങ്ങൽ (ഏകദേശം $18 ബില്യണിലധികം), യുക്രൈയ്ൻ - റഷ്യ സംഘർഷം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ അസ്ഥിരത തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ തീർച്ചയായും രൂപയെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
എങ്കിലും, 2014-ന് മുൻപ് ലോകം നേരിട്ട സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യത്തെയും അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലെ എണ്ണവില വർദ്ധനവിനെയും യു.പി.എ സർക്കാരിന്റെ മാത്രം പരാജയമായി ചിത്രീകരിച്ചവർ, ഇന്ന് സമാനമായ ആഗോള സാഹചര്യങ്ങളെ സ്വന്തം പരാജയം മറയ്ക്കാനുള്ള പടച്ചട്ടയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായ ഇരട്ടത്താപ്പാണ്. തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമാകുമ്പോൾ സാമ്പത്തിക ഘടകങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കുകയും പ്രതികൂലമാകുമ്പോൾ അതിനെ ആഗോള പ്രതിഭാസമായി തള്ളിക്കളയുകയും ചെയ്യുന്ന രീതി അക്കാദമിക് തലത്തിൽ വസ്തുതാപരമായ വിശകലനത്തിന് വിധേയമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
2014-ൽ അയൽരാജ്യങ്ങളുമായുള്ള താരതമ്യം വഴി ഇന്ത്യൻ രൂപയുടെ ദുർബലാവസ്ഥയെ പരിഹസിച്ചവർ, 2025-ൽ പാകിസ്ഥാൻ (ഏകദേശം 280 റുപ്പി/$), ശ്രീലങ്ക (ഏകദേശം 310 റുപ്പി/$) തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെ കറൻസി തകർച്ചയെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഇന്ത്യയുടെ അവസ്ഥ ഭേദമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, പാകിസ്ഥാനും ശ്രീലങ്കയും നേരിടുന്ന അഗാധമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുമായും ആഭ്യന്തര കലാപങ്ങളുമായും ഇന്ത്യയെ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം വിരോധാഭാസമാണ്. ലോകത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ വലിയ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെന്ന് അവകാശപ്പെടുകയും വികസിത രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിലേക്ക് ഉയരാൻ ലക്ഷ്യമിടുകയും ചെയ്യുന്ന ഇന്ത്യ, തകർന്നടിഞ്ഞ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകളുമായി സ്വയം താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് പരാജയത്തെ മിതമായി കാണിക്കാനുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രം മാത്രമാണ്.
യു.എസ് താരിഫുകൾ വർദ്ധിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ച ഇന്ത്യൻ കയറ്റുമതി മേഖലയ്ക്ക് ഒരു 'ഷോക്ക് അബ്സോർബറായി' പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾക്ക് വിദേശ രാജ്യങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്ന ഓട്ടോമൊബൈൽ, രാസവസ്തു മേഖലകൾക്ക് ഇത് ഇൻപുട്ട് ചെലവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ച സമൂഹത്തിലെ വിവിധ തട്ടുകളെ വ്യത്യസ്ത രീതിയിലാണ് ബാധിക്കുന്നത്. ഇത് ചിലർക്ക് അവസരങ്ങൾ നൽകുമ്പോൾ ഭൂരിഭാഗം പേർക്കും വലിയ സാമ്പത്തിക ഭാരമായി മാറുന്നു. ഐ.ടി (Information Technology), ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ്, ടെക്സ്റ്റൈൽസ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ കമ്പനികൾക്ക് രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ച ലാഭകരമാണ്. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഡോളറായി ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം രൂപയിലേക്ക് മാറ്റുമ്പോൾ അവർക്ക് കൂടുതൽ തുക ലഭിക്കുന്നു. ഇത് ആഗോള വിപണിയിൽ ഇന്ത്യൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വില കുറയ്ക്കാനും മത്സരശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. വിദേശത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്ന ഇന്ത്യക്കാർ നാട്ടിലേക്ക് പണമയക്കുമ്പോൾ (Remittance) അവർക്ക് മുൻപത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ രൂപ ലഭിക്കുന്നു. ഇത് പ്രവാസി കുടുംബങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസകരമാണ്.
ഇന്ത്യ വലിയ തോതിൽ ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിക്കുന്ന രാജ്യമാണ്. ക്രൂഡ് ഓയിൽ, സ്വർണം, ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഉപകരണങ്ങൾ, പയറുവർഗ്ഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഇറക്കുമതി ചെയ്യാൻ കൂടുതൽ രൂപ നൽകേണ്ടി വരുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ വ്യാപാര കമ്മി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇറക്കുമതി ചെലവ് വർദ്ധിക്കുന്നത് രാജ്യത്തിനകത്ത് ഇന്ധനവില വർദ്ധിക്കുന്നതിനും അത് വഴി നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങളുടെ വിലക്കയറ്റത്തിനും (Inflation) കാരണമാകുന്നു. രൂപയുടെ മൂല്യം ഇടിയുന്നത് സാധാരണക്കാരന്റെ പണത്തിന്റെ വാങ്ങൽ ശേഷി (Purchasing Power) കുറയ്ക്കുന്നു. സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ വിവിധ മേഖലകളെ രൂപയുടെ ഇടിവ് വ്യത്യസ്ത രീതിയിൽ സ്വാധീനിക്കുന്നു.
യു.എസ് താരിഫുകൾ വർദ്ധിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ച ഇന്ത്യൻ കയറ്റുമതി മേഖലയ്ക്ക് ഒരു 'ഷോക്ക് അബ്സോർബറായി' പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾക്ക് വിദേശ രാജ്യങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്ന ഓട്ടോമൊബൈൽ, രാസവസ്തു മേഖലകൾക്ക് ഇത് ഇൻപുട്ട് ചെലവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ കയറ്റുമതിയിൽ നേട്ടമുണ്ടാക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിലും, വളം തുടങ്ങിയവയുടെ ഇറക്കുമതി ചെലവ് വർദ്ധിക്കുന്നത് കർഷകർക്കും തിരിച്ചടിയാണ്. ടെക്സ്റ്റൈൽസ്, ലെതർ തുടങ്ങിയ ലേബർ-ഇന്റൻസീവ് മേഖലകളിൽ ഉൽപ്പാദന ചെലവ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ രൂപയുടെ ഇടിവ് നൽകുന്ന നേട്ടം പലപ്പോഴും ഇല്ലാതാകുന്നു.
രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ച ഏറ്റവും വലിയ ആഘാതം സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വിദേശത്ത് ഉപരിപഠനം നടത്തുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളിലാണ്. ഓരോ വർഷവും ലക്ഷക്കണക്കിന് ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥികളാണ് യു.എസ്.എ, യു.കെ, കാനഡ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നത്. ഇവിടുത്തെ ട്യൂഷൻ ഫീസും താമസച്ചെലവും ഡോളറിലോ പൗണ്ടിലോ ആണ് കണക്കാക്കുന്നത്. എക്സ്ചേഞ്ച് റേറ്റ് വ്യതിയാനം (Exchange Variation) കാരണം, ഒരു വർഷം മുൻപ് പ്ലാൻ ചെയ്ത ബജറ്റിനേക്കാൾ 10 മുതൽ 15 ശതമാനം വരെ അധികം തുക ഇപ്പോൾ വിദ്യാർത്ഥികൾ കണ്ടെത്തേണ്ടി വരുന്നു. 5-6% ഇടിവ് പോലും ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ അധിക ബാധ്യതയാണ് ഓരോ കുടുംബത്തിലും ഉണ്ടാക്കുന്നത്. ഇത് വിദ്യാഭ്യാസ വായ്പകളുടെ ബാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും പല സാധാരണ കുടുംബങ്ങളുടെയും വിദേശ പഠന സ്വപ്നങ്ങളെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ കറൻസി മൂല്യം രാഷ്ട്രീയ വാക്പോരുകൾക്ക് അപ്പുറം ആ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയുടെ പ്രതിഫലനമാണ്. പ്രതിപക്ഷത്തിരിക്കുമ്പോൾ ഭരണപരാജയമായി ആരോപിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ അധികാരത്തിലെത്തുമ്പോൾ ആഗോള പ്രതിഭാസമായി ലഘൂകരിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒളിച്ചോട്ടമാണ്. 2014-ൽ നൽകിയ വാഗ്ദാനങ്ങളുടെയും നടത്തിയ രൂക്ഷമായ വിമർശനങ്ങളുടെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ, 2025-ലെ ഈ സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി പറയാൻ ഭരണകൂടത്തിന് ബാധ്യതയുണ്ട്. രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ചയുടെ ഗുണദോഷങ്ങൾ സന്തുലിതമായി വിലയിരുത്തിക്കൊണ്ട്, കയറ്റുമതി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഇറക്കുമതി ആശ്രിതത്വം കുറയ്ക്കാനും ആവശ്യമായ ദീർഘകാല നയങ്ങളാണ് രാജ്യം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. രാഷ്ട്രീയ ധാർമ്മികതയുടെയും സാമ്പത്തിക യാഥാർഥ്യങ്ങളുടെയും ഇടയിലുള്ള ഈ ഇരട്ടത്താപ്പ് ഗൗരവകരമായ ജനാധിപത്യ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിമാറേണ്ടതുണ്ട്.