പ്രബുദ്ധതയുടെ
പത്രികകൾക്കായി
ഒരു നിവേദനം

‘‘The best argument against democracy is a five minute conversation with the average voter”.
- Winston Churchill.

▮

സാമൂഹികാരോഗ്യത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമായ ഒന്നാണ് രാഷ്ട്രീയബോധം. അത് സാമൂഹികമായൊരു അച്ചടക്കം മനുഷ്യന് നൽകുന്നു. ചിന്തകളിലൂടെയും പ്രവൃത്തികളിലൂടെയും അതവരെ കഠിനാദ്ധ്വാനികളാക്കുന്നു. മുഷിച്ചിൽ മാത്രം നൽകുന്ന നിഷ്ക്രിയത്വം, ശരിയായ രാഷ്ട്രീയ ബോധമുള്ള ഒരാളെ ബാധിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തിലുള്ള നിരന്തര ഇടപെടൽ ആരോഗ്യപരമായ ഒരു അനിവാര്യതയാണ്. സംസർഗ്ഗശീലത്തിലേക്കുള്ള ഒരു വിശാലപാത കൂടിയാണത്.

തെരഞ്ഞെടുപ്പുകാലം സമൂഹത്തിൽ താനെന്ന വ്യക്തി എത്ര പ്രധാനിയാണ് എന്ന് ഓരോരുത്തരെയും ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. സമൂഹത്തിലെ ഓരോ പ്രശ്നവും തന്നെ എങ്ങനെ ബാധിച്ചു, എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു, ഇനിയെങ്ങനെ ബാധിക്കും എന്നൊക്കെ അവർ ആത്മവിശകലനം നടത്തുന്ന സമയം കൂടിയാണത്. മൊത്തത്തിൽ തങ്ങളുടെ വിലയിരുത്തലുകളുടെ പ്രാധാന്യത്തെ കുറിച്ച് വ്യക്തികളെ ജാഗരൂകരാക്കുന്ന സമയം.

ഓരോ നേതാവിനെയും അവർ കാണുകയും കേൾക്കുകയും വിലിയിരുത്തുകയും അവരുടെ മുൻ ചെയ്തികളുമായി കൂട്ടിവായിക്കുകയും നിഗമനങ്ങളിലെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. പൊതുപരിപാടികളിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ അവർക്കുണ്ടാകുന്ന സൂക്ഷ്മതക്കുറവുകളിൽനിന്ന് ജനം അവരുടെ ഉദ്ദേശ്യലക്ഷ്യങ്ങളെ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു. പൊതുവിൽ സമൂഹത്തിന്റെ ഉണർച്ചയുടെ കാലമാണ് തെഞ്ഞെടുപ്പുകാലം.

എന്നാൽ, മറ്റൊരു തരത്തിൽ തീർത്തും ആന്റി- ഇൻലക്ച്വലായ ലോകത്താണ് നാമിന്നു ജീവിക്കുന്നത്. ഏതാണ്ട് ഒരു നൂറ്റാണ്ടുമുൻപ്, മാക്സ് വെബർ''സയൻസ് ആസ് വൊക്കേഷൻ'' എന്ന തന്റെ പ്രഭാഷണത്തിൽ പറയുന്നതുപോലെ ഉദാത്തത, പാരമ്യം, ആത്യന്തികത തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങളെല്ലാം പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്നും ഏതാണ്ട് പിൻവാങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു. ''ലോകത്തിന്റെ മോഹഭംഗം'' എന്നാണ് വെബർ ഈ അവസ്ഥയെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്‌. താത്വികമായൊരു അടിസ്ഥാനം നമുക്ക് നഷ്ടമായിക്കഴിഞ്ഞു. രാഷ്ട്രീയരംഗത്തായാലും സാംസ്കാരികരംഗത്തായാലും

നാമിന്നു കൈവരിച്ചിട്ടുള്ളത് ബുദ്ധിപരമായ അപര്യാപ്തത മാത്രമാണ് എന്നുകൂടി പറയേണ്ടിവരും. ബോധത്തിനും വിജ്ഞാനത്തിനും വിവേകത്തിനും നമ്മുടെ സാമൂഹ്യമണ്ഡലത്തിൽ ഇന്ന് വിലയില്ലാതായിക്കഴിഞ്ഞു. നിരീക്ഷണം, അപഗ്രഥനം, വിശകലനം എന്നീ സംഗതികൾ നമ്മുടെ സാഹിത്യത്തിലും ജീവിതത്തിലും രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഒരളവുവരെ ഇല്ലാതായിട്ടുണ്ട്. സൂക്ഷ്മതകളിൽനിന്ന് വഴിമാറിയാണ് ഇന്നത്തെ നമ്മുടെ ജീവിതം. അന്തസ്സാരമില്ലാത്ത, ഉപരിതലത്തിൽ മാത്രമുള്ള ജീവിതം. ഒരൊഴുക്കിൽ അങ്ങനെ ഒഴുകുകയാണ് നമ്മുടെ രാഷ്ട്രീയവും സാഹിത്യവും ജീവിതവും ഇന്ന്. കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറമുള്ള ഒരു ഉദാത്തമായ രാഷ്ട്രീയജാഗ്രത ആവശ്യപ്പെടുന്ന കാലമാണിത്. അത് കുറഞ്ഞാൽ അടിപടലം ഒഴുകിപ്പോകാവുന്നതാണ് നമ്മുടെ ഇന്നത്തെ ജീവിതം. രാഷ്ട്രീയവത്കരിക്കാതെ രാഷ്ട്രീയം പറയാനറിയുന്ന നേതാക്കന്മാർ രാഷ്ട്രീയരംഗത്തും സാംസ്കാരികരംഗത്തും കുറഞ്ഞുവരുന്നു എന്നത് ഭയപ്പെടുത്തുന്ന അവസ്ഥയാണ്. പ്രതിബദ്ധതയില്ലാത്ത പെർഫോർമർമാരായി അവർ മാറുകയാണ്. ആൾക്കൂട്ടക്കയ്യടിക്കുവേണ്ടി അവർ സൂക്ഷ്മതയെ കൈവിടുന്നു. വീണ്ടുവിചാരമുള്ള സൂക്ഷ്മ ജാഗ്രതതയുടെ അഭാവമാണ് പലരെയും കോമാളികളാക്കുന്നത്.

‘ഒരു രാഷ്ട്രീയകക്ഷിക്ക് പല സമരമുഖങ്ങളിലൊന്നു മാത്രമാണ് സാംസ്‌കാരികരംഗം. ഒരു സാംസ്‌കാരികസംഘടനക്കാകട്ടെ പല സമരമുഖങ്ങളിലൊന്നു മാത്രമാണ് രാഷ്ട്രീയരംഗം’ എന്ന് എംപി. പോൾ പറഞ്ഞത്, പരസ്പര പൂരകങ്ങളായി നിന്ന് പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ട രണ്ടിടങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുവാൻ കൂടിയാണ്.

മതകാര്യങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളുടെ ആശ്രയത്വം ഉപദ്രവകാരവും അപമാനകരവും ആണ്. തെരഞ്ഞെടുപ്പു സമയങ്ങളിലാണ് അത് ഭീകരമുഖം പ്രകടമാക്കുന്നത്. മറ്റുള്ളവരുടെ നിയന്ത്രണം കൂടാതെ സ്വന്തം ബുദ്ധിയെ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള കഴിവില്ലായ്മയാണ് ഈ ആശ്രയത്വം. ബുദ്ധിയുടെ കുറവല്ല, മറ്റുള്ളവരുടെ നിയന്ത്രണം കൂടാതെ അതിനെ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള ധൈര്യത്തിന്റെ കുറവാണ് ഈ ആശ്രയത്വത്തിനു കാരണം. അത് രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളുടെ ആത്മീയമായ ബലഹീനതക്ക് തെളിവാണ്. അതുകൊണ്ട്, ബുദ്ധിയെ ഉപയോഗിക്കാൻ ധൈര്യം കണ്ടെത്തുക എന്ന ഇമ്മാനുവൽ കാൻ്റിന്റെ അഭിപ്രായം തെരഞ്ഞെടുപ്പു കാലത്ത് വളരെയധികം പ്രസക്തമാകുന്നുണ്ട്. സ്വന്തം കുറ്റംകൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന ആശ്രയത്വത്തിൽ നിന്ന് അഥവാ രക്ഷാകർതൃസ്ഥാനീയരുടെ ആവശ്യത്തിൽനിന്നുള്ള മോചനമാണ് പ്രബുദ്ധത. നമ്മുടെ ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയ്ക്ക് ഒരു കാരണം നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ച ആന്റി- ഇന്റലക്ച്വലിസം തന്നെയാണ്. രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ആൻ്റി ഇൻ്റലക്ച്വലിസം അതിന്റെ എല്ലാ ഭീഷണമുഖങ്ങളും പ്രകടമാക്കുന്ന കാലത്താണ് നാം പുതിയൊരു തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെ നേരിടുന്നത്. പ്രബുദ്ധതയുടെ-അല്ലെങ്കിൽ ജാഗ്രതയുടെ- അഭാവവും സൂക്ഷ്മതകളിൽ ശ്രദ്ധിക്കാതെയുള്ള ഇടപെടലുകളുമാണ് ഇതിനുകാരണം. രാഷ്ട്രീയമായ ജാഗ്രതയുടെ മാത്രം അഭാവമല്ല, ഏസ്തെറ്റിക്ക് ആയ ഒരു ജാഗ്രതയുടെ കൂടി അഭാവമുണ്ട്. അത് ഒന്നിന്റെയും ആഴത്തിലേക്ക് പോകാനുള്ള നമ്മുടെ അലസതയാണ്.

കൂടാതെ, മതകാര്യങ്ങളിലെ ആശ്രയത്വം ''ഉപദ്രവകാരവും അപമാനകരവും'' ആണ്. സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകരുടെ പ്രാധാന്യം ഇവിടെയാണ്. സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകരുടെ രാഷ്ട്രീയപ്രബുദ്ധതയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ഏകസംഗതി സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്. അതും സ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന പേരർഹിക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും നിരുപദ്രവകരമായ രൂപത്തിൽ. അതായത് ബുദ്ധിയെ പരസ്യമായി എല്ലാ വിധത്തിലും പ്രയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം. അങ്ങനെയുള്ളവരാണ് യഥാർഥ രാഷ്ട്രീയവിമർശകർ. അവർക്കുമാത്രമേ ഈ സ്വാതന്ത്ര്യബോധം സമൂഹത്തിൽ ഉണർത്താൻ കഴിയൂ. ഈ ധൈര്യം എല്ലാവർക്കും തനിച്ചു കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞെന്നുവരില്ല.

ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കേട്ട ഏറ്റവും രാഷ്ട്രീയ ജാഗ്രതയുള്ള വാക്കുകളാണ് കവി കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള പറഞ്ഞത്. വലിയ ഒരു താക്കീതാണത്.

"ഇരുട്ട് വെളിച്ചത്തിന്റെ വേഷം കെട്ടിവരുന്ന കാലമാണിത്. ഏറ്റവും വലിയ ഏകാധിപത്യം ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു. ഏറ്റവും വലിയ ഹിംസ ഏറ്റവും വലിയ അഹിംസയുടെ മന്ത്രങ്ങൾ ഉരുവിട്ടുവരുന്നു. എന്നത്തെക്കാളുമേറെ അധികാരം അതിന്റെ വഞ്ചനാത്മകതയെ വിപുലപ്പെടുത്തുകയും സൂക്ഷ്മീകരിക്കുകയും ആധുനികമായ സകല മാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെയും പുതിയ പ്രലോഭനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു… നിലനില്പുതന്നെ നിന്ദിക്കപ്പെടുന്ന കാലം. കേന്ദ്രീകൃതമായ അധികാരം നിന്ദയുടേതായ അനവധി രൂപങ്ങൾ ആവിഷ്ക്കരിച്ചു കൊണ്ടാണ് മുന്നോട്ടു പോകുന്നത്. അങ്ങനെ വരുമ്പോൾ നമുക്ക് ഇന്നലത്തെ സാമൂഹ്യബോധമോ ചരിത്രബോധമോ മതിയാവില്ല ഇന്ന്. അതിനെക്കാൾ മൂർച്ചയേറിയ ഒരു നൈതികവിശകലന പദ്ധതിയിലൂടെ മാത്രമേ ഒരു ദിവസത്തെ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നിമിഷത്തെപ്പോലും, കടത്തിവിടാനാവൂ. പുറമേനിന്ന് നമുക്ക് ധൈര്യം കിട്ടാനില്ല. നമ്മുടെ ധൈര്യം നമ്മുടെ അടുപ്പിൽത്തന്നെ വേവിച്ചെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. ദർശനം ഇരുണ്ടതായിപ്പോകാതിരിക്കാനും പ്രത്യാശ നിലനിർത്താനുമുള്ള വെളിച്ചം നമ്മൾ നമ്മളിലേക്കു തന്നെ വിക്ഷേപിക്കേണ്ടതുണ്ട്’’.

നിയമം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരം സ്വന്തം ഇച്ഛയും പൊതുജനങ്ങളുടെ ഇച്ഛയും ഏകീകരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് സിദ്ധമാകുന്നതാണ്. ജനാധിപത്യ വ്യവസ്ഥയിൽ ജനങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതായ നിയമങ്ങളെ കുറിച്ച് അവരെ ബോധവത്കരിക്കുകയും ജാഗരൂകരാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ട കടമ ഭരണകൂടത്തിനാണ്.

താൻ അറിയേണ്ട കാര്യങ്ങളിൽ ജാഗ്രതയെ നീട്ടി നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോയാൽ അതുകൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന അപകടം ചെറുതല്ല. തന്റെ ഭരണകാലത്ത് ജനതയെ നിയമവ്യവസ്ഥകളെ കുറിച്ച് പ്രബുദ്ധരാക്കാൻ കഴിയാത്ത ഭരണാധികാരികൾ വരുംതലമുറയുടെ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യരാശിയുടെ തന്നെ പാവനമായ അവകാശങ്ങളെ ഹനിക്കുകയും ചവിട്ടിത്തേയ്ക്കുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ഒരു വിൽപ്പത്രം തയ്യാറാക്കുന്ന ജാഗ്രതയോടെ വേണം തെരഞ്ഞെടുപ്പുകാലത്ത് പ്രകടനപത്രിക തയ്യാറാക്കുവാൻ. തെരഞ്ഞെടുപ്പുകാലത്ത് ധൃതഗതിയിൽ തയ്യാറാക്കുന്ന ഒരു പ്രകടനപത്രികയിലൂടെ ജനാധിപത്യസംവിധാനങ്ങളിലവശ്യമായ സാമാന്യമര്യാദ പാലിക്കപ്പെടുമെന്ന് എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കാനാകും? അതൊരു രാഷ്ട്രീയ പദ്ധതിയുടെയും സംസകാരശീലത്തിന്റെയും ഭാഗമായി ഉരുവമെടുത്തുവരേണ്ട ഒന്നാണ്. നിലപാടുകളിലെ സത്യസന്ധത, ആത്മാർഥത, സുതാര്യത ഇവ പ്രകടനപത്രികയിൽ തെളിഞ്ഞു കാണണം. വാഗ്ദാനങ്ങളിലല്ല കാര്യം.

വേഗത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നവൻ പെട്ടെന്ന് വീഴുകയോ വഴുതിപ്പോകുകയോ ചെയ്യുമെന്നതിന് തെരഞ്ഞെടുപ്പു വാഗ്ദാനങ്ങളോളം മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളില്ല. വോട്ട്, എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പടുക്കുന്ന സമയത്ത് വിലയുള്ള നോട്ട് എന്ന് പരിഹസിക്കുന്ന ഗാനം ഓർക്കുക. പഴയ സ്ഥാനാർഥി സാറാമ്മ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഗാനവും തിരഞ്ഞെടുപ്പു വാഗ്ദാനങ്ങളെ കണക്കിന് പരിഹസിക്കുന്നുണ്ട്.

"തോട്ടുംകരയിൽ വിമാനമിറങ്ങാൻ
താവളമുണ്ടാക്കും
കൃഷിക്കാർക്കു കൃഷിഭൂമി
പണക്കാർക്കു മരുഭൂമി..
എൻ.ജി.ഒമാർക്കെല്ലാം
ഇന്നത്തെ ശമ്പളം നാല് നാലിരട്ടി,
എൻ.ജി.ഒമാർക്കെല്ലാം
ഇന്നത്തെ ശമ്പളം
നാളെ നാലിരട്ടി"

വാഗ്ദാനങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പു സമയത്തിറക്കുന്ന വെറും ശീട്ടുകൾ മാത്രമാണെന്ന പരിഹാസത്തിലും തീരെ കഴമ്പില്ലെന്ന് പറയാനാവില്ല. പ്രകടനപത്രികയിൽ വാരിക്കോരി വാഗ്ദാനങ്ങൾ നൽകുമ്പോൾ അത് നടപ്പാക്കാനുള്ള പണത്തിന്റെ സോഴ്സ് കൂടി പ്രകടനപത്രികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം. സത്യസന്ധമായാണ്, ആത്മാർഥമായാണ് തങ്ങൾ വാക്കു നൽകുന്നതെന്ന വിശ്വാസം ജനങ്ങൾക്കുണ്ടാകണം.

ഇനി ഭൗതികസൗകര്യങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലേക്ക് വന്നാൽ, എന്റെ പരിഗണനയിൽ വരുന്ന പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങൾ ഇവയാണ്.

യന്ത്രങ്ങളെക്കാൾ വളരെയധികം ഉയർന്നവരായ മനുഷ്യരോട് അവരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിനു അനുയോജ്യമായവിധം പെരുമാറുന്നത് സ്വന്തം താല്പര്യത്തിനുതന്നെ ഉത്തമമെന്ന് ഭരണകൂടങ്ങൾ തിരിച്ചറിയണം.

പ്രബുദ്ധതയെ പ്രാപിക്കുക, നിഴലുകളെ ഭയപ്പെടാതെ ജീവിക്കുക…