2026 ഒക്ടോബർ 3, ശനിയാഴ്ച വൈകുന്നേരം ആറുമണിയോടെയാണ് അമൃത്സറിലെ ലോഹർക റോഡിൽ, ഒരു കാർ വാഷ് സെന്ററിന് സമീപം ബൈക്കിലെത്തിയ രണ്ടുപേർ മധുസൂദൻ സന്ധുവിനുനേരെ വെടിയുതിർത്തത്. മുപ്പതുകാരനായ സന്ധു 'മാഡ് സന്ധു' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. മേക്കപ്പ് ആർട്ടിസ്റ്റും രണ്ട് ലക്ഷത്തിലധികം ഇൻസ്റ്റഗ്രാം ഫോളോവേഴ്‌സുള്ള ഇൻഫ്ലുവൻസറുമായിരുന്ന അദ്ദേഹം അമൃത്സറിൽ ഒരു യൂണിസെക്സ് സലൂണിന്റെ ഉടമയുമായിരുന്നു.
വിരമിച്ച പഞ്ചാബ് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ മകനായ സന്ധു, പോഡ്‌കാസ്റ്റുകളിലൂടെ മേക്കപ്പിനെക്കുറിച്ചും ജെൻഡർ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും തുറന്നുപറഞ്ഞിരുന്നു. ഹോമോഫോബിക് ട്രോളിങ്ങിന് മറുപടിയായി "ദൈവം എന്നെ ഇങ്ങനെയാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്" എന്ന് അദ്ദേഹം പ്രതികരിച്ചിരുന്നതായി പിങ്ക് ന്യൂസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
ആദ്യം കേൾക്കുമ്പോൾ, ഓൺലൈൻ വിദ്വേഷം നേരിട്ടുള്ള ഹിംസയായി മാറിയ മറ്റൊരു സംഭവമാണിതെന്ന് തോന്നാം. എന്നാൽ അന്വേഷണത്തിൽ പുറത്തുവന്ന വിവരങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണമായ ഒരു ചിത്രമാണ് നൽകുന്നത്. കന്റോൺമെന്റ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത FIR നമ്പർ 186 (03.10.2026) പ്രകാരം ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെ സെക്ഷൻ 103 (കൊലപാതകം), സെക്ഷൻ 3(5) (പൊതു ഉദ്ദേശ്യം), ആംസ് ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 25, 27 എന്നിവയാണ് ചുമത്തിയിരിക്കുന്നത്.
കൊലപാതകത്തിന് മണിക്കൂറുകൾക്കകം ഗോൾഡി ധില്ലണിന്റേതെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റ് സംഭവത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്തു. സന്ധു സംസ്ഥാനത്തെ യുവതലമുറയെ "നശിപ്പിച്ചു" എന്നായിരുന്നു പോസ്റ്റിലെ ആരോപണം.
ഒക്ടോബർ 7-ന് രണ്ടുപേരെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തപ്പോൾ വാടകക്കൊലയാളികളുടെ സാധ്യത പരിശോധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് പോലീസ് കമ്മീഷണർ ഹർമൻബീർ സിങ് ഗിൽ അറിയിച്ചു. പിന്നീട് ഷൂട്ടറെന്ന് സംശയിക്കുന്ന പർമീന്ദർ കാക്കയെ അഹമ്മദാബാദ് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് പിടികൂടി. കൊലപാതകത്തിനുമുമ്പ് സ്ഥലം നിരീക്ഷിച്ചെന്ന് സംശയിക്കുന്ന മൂന്നുപേരെ ഗുജറാത്ത് ATS വാപ്പിയിൽനിന്നും കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തു. ദി പ്രിന്റ് റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം അറസ്റ്റിലായവരുടെ എണ്ണം കുറഞ്ഞത് ഒമ്പതാണ്. പിന്നീട് മുംബൈയിൽനിന്ന് ഒരാൾ കൂടി പിടിയിലായതായി പഞ്ചാബ് DGP അറിയിച്ചു. വിദേശത്തുള്ള ഒരു ഗ്യാങ്സ്റ്ററുടെ ശൃംഖല ഷൂട്ടറുടെ സഹോദരന്റെ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് പണം കൈമാറിയെന്നും അതിൽനിന്ന് ₹11,000 ഷൂട്ടർക്ക് ലഭിച്ചെന്നും കമ്മീഷണർ പറഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ആസൂത്രണം, നിരീക്ഷണം, പണമിടപാട് എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ട സംഘടിത കൊലപാതകത്തിലേക്കാണ് ഈ വിവരങ്ങൾ വിരൽചൂണ്ടുന്നത്.
കൊലപാതകത്തിന് മണിക്കൂറുകൾക്കകം ഗോൾഡി ധില്ലണിന്റേതെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റ് സംഭവത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്തു. സന്ധു സംസ്ഥാനത്തെ യുവതലമുറയെ "നശിപ്പിച്ചു" എന്നായിരുന്നു പോസ്റ്റിലെ ആരോപണമെന്ന് ദി പ്രിന്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. എന്നാൽ ഈ പോസ്റ്റിന്റെ ആധികാരികത പോലീസ് സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. ലക്കി ജോഹൽ എന്ന മറ്റൊരു ഗ്യാങ്സ്റ്റർ ധില്ലണിന്റെ അവകാശവാദം തള്ളുകയും ഉത്തരവാദിത്തം തന്റേതാണെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു ഓഡിയോയും പ്രചരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതും സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
പിന്നീട് ധില്ലൺ ഗ്യാങ്ങിന്റെ പങ്ക് കമ്മീഷണർ സ്ഥിരീകരിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, കൊലപാതകത്തിന്റെ കൃത്യമായ ഉദ്ദേശ്യം അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. കുപ്രസിദ്ധി നേടാനുള്ള ശ്രമമായാണ് സംഭവത്തെ ഇപ്പോൾ കാണുന്നതെന്നും ഇത്തരം കൊലപാതകങ്ങളിലൂടെ ജനങ്ങളിലും വ്യാപാരികളിലും ഭയം സൃഷ്ടിച്ച് എക്സ്റ്റോർഷന് വഴിയൊരുക്കുകയാണ് ഗ്യാങ്ങുകൾ ചെയ്യുന്നതെന്നും കമ്മീഷണർ വിലയിരുത്തി. അതിനാൽ, യുവാക്കളെ നശിപ്പിച്ചുവെന്ന ആരോപണം പൊതുവിൽ പ്രചരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അത് കൊലപാതകത്തിന്റെ തെളിയിക്കപ്പെട്ട ഉദ്ദേശ്യമല്ല. അന്വേഷണം ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണ്.
കുപ്രസിദ്ധിയും ഭയവും ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു കൊലപാതകത്തിന് എന്തിനാണ് സദാചാരത്തിന്റെ ഭാഷ ആവശ്യമായി വരുന്നത്?
എന്നാൽ ഇവിടെ മറ്റൊരു ചോദ്യം ഉയരുന്നു:
കുപ്രസിദ്ധിയും ഭയവും ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു കൊലപാതകത്തിന് എന്തിനാണ് സദാചാരത്തിന്റെ ഭാഷ ആവശ്യമായി വരുന്നത്? ഇത് തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതയല്ല, എന്നാൽ ഈ സംഭവത്തിന് ഈയൊരു മാനമുള്ളത് കാണാതെ ഇരിക്കാനും കഴിയില്ല എന്നതാണ് വസ്തുത. പിയർ ബൂർദ്യൂ (Pierre Bourdieu) മുന്നോട്ടുവച്ച symbolic capital എന്ന ആശയം ഈ വൈരുധ്യം മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കും. ഗ്യാങ്സ്റ്റർ ലോകത്ത് പേരും ഭയവും സ്വാധീനത്തിന്റെ രൂപങ്ങളാണ്. ഒരേ കൊലപാതകത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാൻ ഒന്നിലധികം ഗ്യാങ്ങുകൾ മത്സരിക്കുന്നതുതന്നെ ഈ പ്രതീകാത്മക മൂലധനത്തിന്റെ മൂല്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
എന്നാൽ ഭയം മാത്രം സൃഷ്ടിക്കുന്നതും ആ ഭയത്തിന് പൊതുസമൂഹത്തിൽ ന്യായീകരണം കണ്ടെത്തുന്നതും രണ്ടാണ്. ഒരു കൊലപാതകത്തെ ചിലർ അംഗീകരിക്കാവുന്ന പ്രവൃത്തിയായി കാണണമെങ്കിൽ അതിന് ഒരു ധാർമിക വിശദീകരണം ആവശ്യമായി വരാം. അത്തരമൊരു വിശദീകരണത്തിന് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഭാഷ സമൂഹത്തിൽ നേരത്തേ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഈ സംഭവം വായിക്കുമ്പോൾ തോന്നുന്നു. ഗെയ്ൽ റൂബിൻ (Gayle Rubin, 1984) വിശദീകരിച്ച charmed circle എന്ന ആശയവും ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്. സമൂഹം ചില ലൈംഗിക ബന്ധങ്ങളെയും ജീവിതരീതികളെയും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടവയുടെ വൃത്തത്തിനുള്ളിൽ നിർത്തുമ്പോൾ, വിവാഹത്തിനുള്ളിലെ ഭിന്നലിംഗ ബന്ധങ്ങളും പ്രത്യുൽപാദനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലൈംഗികതയും അതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലാകുന്നു. മറ്റുള്ളവ വൃത്തത്തിന് പുറത്തേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ പുറന്തള്ളപ്പെട്ടവർക്കെതിരായ ഹിംസയെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ആളുകൾ കുറയുകയും അതിന് ധാർമികമായ ഒരു മറ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് എളുപ്പമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഈ ധാർമിക ഭാഷ ഒരു ഗ്യാങ് സ്വന്തമായി രൂപപ്പെടുത്തിയതാണെന്ന് കരുതാനാവില്ല. ദി പ്രിന്റിന്റെ ഗ്രൗണ്ട് റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം പഞ്ചാബിൽ മതപ്രഭാഷണങ്ങളിലും പാട്ടുകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റുകളിലും യുവത്വം അധഃപതിക്കുകയാണെന്ന മുന്നറിയിപ്പ് ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഈ ഭാഷയ്ക്കുള്ളിൽ ഒരാളുടെ വസ്ത്രധാരണം, ലൈംഗികത, സംസാരരീതി, ഓൺലൈൻ സാന്നിധ്യം എന്നിവയെല്ലാം സാംസ്കാരിക അധഃപതനത്തിന്റെ തെളിവുകളായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാം.
കഴിഞ്ഞ പതിനെട്ട് മാസത്തിനിടെ പഞ്ചാബിൽ ക്വിയർ വ്യക്തികളും ഇൻഫ്ലുവൻസർമാരും യുവ ദമ്പതിമാരും ഭീഷണികളും പരസ്യമായ എതിർപ്പുകളും നേരിട്ടതായും ചിലർ നേരിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ഇരയായതായും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഈ വാദങ്ങളുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ആവർത്തിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന വാക്കാണ് "യുവാക്കൾ". ആരാണ് നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അതിന് വ്യക്തമായ തെളിവോ ഒരു ഇരയുടെ പേരോ ആവശ്യപ്പെടുന്നില്ല; ഭാവിതലമുറയെ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന പൊതുവായ അവകാശവാദം തന്നെ മതിയാകുന്നു.
ലീ എഡൽമാൻ (Lee Edelman, 2004) reproductive futurism എന്ന ആശയത്തിലൂടെ വിശദീകരിക്കുന്നത് ഈ രാഷ്ട്രീയ യുക്തിയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവിയെയും കുട്ടികളെയും സംരക്ഷിക്കണമെന്ന ഭാഷ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാത്ത ധാർമിക ലക്ഷ്യമായി മാറുന്നു. അതോടെ ക്വിയർ വ്യക്തികൾ ഭാവിക്ക് ഭീഷണിയാണെന്ന മുദ്രകുത്തലിനും ഇടമൊരുങ്ങുന്നു. തെളിവ് ആവശ്യപ്പെടാൻ പ്രയാസമുള്ളതും തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കുക എളുപ്പമല്ലാത്തതുമായ ആരോപണമായതിനാലാണ് ഈ ഭാഷയ്ക്ക് ഇത്രയധികം ശക്തി ലഭിക്കുന്നത്.
ഗ്യാങ്സ്റ്റർ സംസ്കാരത്തിൽ ഈ ആരോപണത്തിന് പുരുഷത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു തലം കൂടി കൈവരുന്നു. റെയ്വിൻ കോണൽ (Raewyn Connell, 1995) അവതരിപ്പിച്ച hegemonic masculinity എന്ന ആശയം സമൂഹത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന "യഥാർത്ഥ പുരുഷൻ" എന്ന സങ്കൽപ്പത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നു. കരുത്ത് പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന, ഭിന്നലിംഗക്കാരനായ, മറ്റ് പുരുഷത്വങ്ങളെ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കുന്ന പുരുഷനാണ് ഈ ആദർശത്തിന്റെ പ്രതിനിധി. ഗ്യാങ്സ്റ്റർ ലോകം ഇത്തരം പുരുഷത്വത്തെ ഏറ്റവും തീവ്രമായി ആഘോഷിക്കുന്ന ഇടങ്ങളിലൊന്നാണ്. അതിനാൽ മേക്കപ്പ് ചെയ്യുന്ന, സ്വന്തം ലൈംഗികത മറച്ചുവെക്കാതെ പൊതുവേദികളിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു പുരുഷൻ ആ ആദർശത്തിന് വെല്ലുവിളിയായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടാം.
സമൂഹം കളങ്കിതരായി മുദ്രകുത്തുന്നവർക്ക് സ്വന്തം ജീവിതം നിരന്തരം ക്രമീകരിക്കേണ്ടിവരുന്നു. എന്ത് പരസ്യപ്പെടുത്തണം, എന്ത് മറച്ചുവെക്കണം, എപ്പോൾ വിശദീകരണം നൽകണം, എപ്പോൾ ക്ഷമാപണം നടത്തണം എന്നിങ്ങനെയുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ അവരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു.
ജെൻഡർ നമ്മൾ ആവർത്തിച്ച് "അവതരിപ്പിക്കുന്ന" ഒന്നാണെന്ന് ജൂഡിത് ബട്ലർ (Judith Butler, 1990) വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ, സമൂഹം അംഗീകരിച്ച ജെൻഡർ പ്രകടനങ്ങളുടെ ചട്ടങ്ങൾ പാലിക്കാത്തവർ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന രീതിയും അവരുടെ വിശകലനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സന്ധുവിന്റെ കൊലപാതകത്തിന് പിന്നിലെ ഉദ്ദേശ്യം ഇതാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ പുരുഷത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഇത്തരം സാമൂഹിക സങ്കൽപ്പങ്ങൾ ആ കൊലപാതകത്തെ ന്യായീകരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടാവുന്ന സാഹചര്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ സൈദ്ധാന്തിക വായന സഹായിക്കുന്നു.
ഈ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് സന്ധുവിന്റെ ജീവിതവും മരണവും പരിശോധിക്കേണ്ടത്. ദി പ്രിന്റിന്റെ ഗ്രൗണ്ട് റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം വർഷങ്ങളായി ഭീഷണികൾ നേരിട്ടിരുന്നതായും കൊലപാതകത്തിന് ഏതാനും മാസം മുമ്പ് പോലീസിനോട് സംരക്ഷണം ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നതായും കുടുംബം പറയുന്നു. ജൂലൈയിൽ നിഹാങ് ജഥേദാർ മൻപ്രീത് സിങ് ഖൽസ ഫോണിലൂടെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ഭീഷണിക്ക് കൊലപാതകവുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന് പോലീസ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. മറുവശത്ത്, ജീവന് നേരെയുള്ള പ്രത്യേക ഭീഷണികളെക്കുറിച്ച് കുടുംബം പരാതി നൽകിയിരുന്നില്ലെന്നും വിദ്വേഷ കമന്റുകളെക്കുറിച്ചാണ് അറിയിച്ചിരുന്നതെന്നും പഞ്ചാബ് പോലീസ് വൃത്തങ്ങൾ പറയുന്നു. ഈ വ്യത്യാസം തന്നെ ഗൗരവമുള്ള ഒരു ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു: വിദ്വേഷ കമന്റുകളും ഫോൺ ഭീഷണികളും നേരിടുന്ന ഒരു പൊതുവ്യക്തിയുടെ കാര്യത്തിൽ, ഏത് ഘട്ടത്തിലാണ് അവയെ പ്രത്യേക സുരക്ഷ ആവശ്യമായ ഭീഷണികളായി കണക്കാക്കുന്നത്? ഒരു ഭീഷണിയുടെ ഗൗരവം തിരിച്ചറിയാൻ അതിനപ്പുറം എന്ത് തെളിവാണ് വേണ്ടത്? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഈ കേസിന്റെ അന്വേഷണം ഉത്തരം നൽകേണ്ടതുണ്ട്.
ഭീഷണികളോട് സന്ധു പ്രതികരിച്ച രീതിയും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. തന്റെ പഴയ വീഡിയോകൾ വിവാദമുണ്ടാക്കുന്നതിനായി വീണ്ടും പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുകയാണെന്നും താൻ മാറിയെന്നും പഴയ തെറ്റുകൾ ആവർത്തിക്കില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചതായി ദി വീക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. എർവിങ് ഗോഫ്മാൻ (Erving Goffman, 1963) stigma എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്, സമൂഹം കളങ്കിതരായി മുദ്രകുത്തുന്നവർക്ക് സ്വന്തം ജീവിതം നിരന്തരം ക്രമീകരിക്കേണ്ടിവരുന്നു എന്നതാണ്. എന്ത് പരസ്യപ്പെടുത്തണം, എന്ത് മറച്ചുവെക്കണം, എപ്പോൾ വിശദീകരണം നൽകണം, എപ്പോൾ ക്ഷമാപണം നടത്തണം എന്നിങ്ങനെയുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ അവരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു.
സുരക്ഷിതമായി ജീവിക്കാനായി ക്വിയർ പൊതുവ്യക്തികൾ നടത്തുന്ന ഈ അദൃശ്യ അധ്വാനം പോലും സന്ധുവിന്റെ കാര്യത്തിൽ മതിയായില്ല. അതേസമയം, 2025 ഓഗസ്റ്റിൽ പഞ്ചാബിലെ രണ്ടായിരത്തോളം ഗ്രാമങ്ങൾ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ മുങ്ങിയപ്പോൾ അദ്ദേഹം നേരിട്ടെത്തി സഹായം വിതരണം ചെയ്തിരുന്നതായി ദി പ്രിന്റിലെ ഒരു ലേഖനം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. സംസ്കാരത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ട അതേ മനുഷ്യൻ ദുരിതബാധിതരെ സഹായിക്കാനും മുന്നോട്ടുവന്നിരുന്നു. ഈ വൈരുധ്യം സന്ധുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുവായ ആരോപണങ്ങളുടെ ധാർമിക അടിത്തറയെ വീണ്ടും ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു.
ഒളിച്ചുജീവിക്കുന്നതിനും സ്വയം വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഒരുപോലെ വില നൽകേണ്ടിവരുന്ന അവസ്ഥയെ ഈവ് സെഡ്ജ്‌വിക് (Eve Sedgwick, 1990) closet എന്ന ആശയത്തിലൂടെ വിശദീകരിക്കുന്നു. സ്വന്തം ലൈംഗികത മറച്ചുവെക്കുന്നത് മാനസിക സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ, അത് തുറന്നുപറയുന്നത് ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ശാരീരിക അപകടത്തിലേക്കും നയിക്കാം. രണ്ട് ലക്ഷത്തിലധികം ഫോളോവേഴ്‌സുള്ള ഒരു ഇൻഫ്ലുവൻസർക്ക് പൂർണമായും അദൃശ്യനായി തുടരുക പ്രായോഗികമായി എളുപ്പമല്ല. സന്ധുവിനെ സംബന്ധിച്ച് ദൃശ്യത തൊഴിലും സ്വാധീനവുമായിരുന്നു; അതേസമയം, അതുതന്നെ അദ്ദേഹത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കാനുള്ള സാഹചര്യവും സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കാം. ആഷിൽ മ്ബെംബെ (Achille Mbembe, 2003) അവതരിപ്പിച്ച necropolitics എന്ന ആശയത്തെ ജാസ്ബിർ പുവർ (Jasbir Puar, 2007) ക്വിയർ ജീവിതങ്ങളുടെ സാഹചര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി വായിക്കുന്നു.
ഏതൊക്കെ ജീവിതങ്ങളാണ് സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതെന്ന് ഭരണകൂടവും സമൂഹവും കണക്കാക്കുന്നത്, ഏതൊക്കെ ജീവിതങ്ങൾ അപകടത്തിന് വിട്ടുകൊടുക്കപ്പെടുന്നു എന്ന ചോദ്യം ഈ സമീപനത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലാണ്. സന്ധുവിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഈ ചോദ്യം പ്രസക്തമാകുന്നത്, അദ്ദേഹം നേരിട്ട ഭീഷണികൾ പോലീസിൽ എങ്ങനെ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു, അവയെ എങ്ങനെ വിലയിരുത്തി, സംരക്ഷണത്തിനായുള്ള അഭ്യർഥനയ്ക്ക് എന്ത് നടപടിയെടുത്തു എന്നീ കാര്യങ്ങൾ അന്വേഷണത്തിലൂടെ വ്യക്തമാകേണ്ടതിനാലാണ്.
വെറുപ്പ് ഒരാളുടെ ഉള്ളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന വികാരമല്ല. അത് സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളിലൂടെ കൈമാറപ്പെടുകയും ചില വ്യക്തികളോടും ശരീരങ്ങളോടും ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഓരോ വിദ്വേഷ കമന്റും ഈ ബന്ധത്തെ കൂടുതൽ സാധാരണമായ ഒന്നായി മാറ്റാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ഒരു കൊലപാതകം ഇരയുടെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; അത് മറ്റുള്ളവർക്കും ഒരു സന്ദേശം നൽകാം. ഭയം പരത്തുക എന്നത് ഇത്തരം കൊലപാതകങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമായിരിക്കാമെന്ന് പോലീസ് കമ്മീഷണർ തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മിഷേൽ ഫൂക്കോ (Michel Foucault, 1975) Discipline and Punish എന്ന കൃതിയിൽ പൊതുശിക്ഷയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ വിശകലനം ഇവിടെ ഒരു താരതമ്യമായി ഓർക്കാം. പഴയകാലത്ത് പൊതുസ്ഥലത്തെ ശിക്ഷ കുറ്റവാളിയെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിനപ്പുറം അധികാരം ആരുടെ കൈകളിലാണെന്ന് കാഴ്ചക്കാർക്ക് കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്ന പ്രകടനം കൂടിയായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ, പൊതുസ്ഥലത്ത് പകൽവെളിച്ചത്തിൽ നടക്കുന്ന വെടിവെപ്പും അതിനുപിന്നാലെ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഉത്തരവാദിത്തവാദങ്ങളും സമാനമായ ഭീതിസന്ദേശം കൈമാറാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടാം. ഇത് സംഭവത്തിന്റെ തെളിയിക്കപ്പെട്ട ഉദ്ദേശ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്തിമ നിഗമനമല്ല, മറിച്ച് പൊതുഹിംസയുടെ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു സൈദ്ധാന്തിക താരതമ്യമാണ്.
സന്ധുവിന്റെ മരണശേഷവും അദ്ദേഹത്തിനെതിരായ അതേ ഭാഷ തുടർന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ചിലർ കൊലപാതകത്തെ ന്യായീകരിക്കുന്ന കമന്റുകൾ എഴുതി. ജൂഡിത് ബട്ലർ തന്റെ Precarious Life (2004) എന്ന കൃതിയിൽ അവതരിപ്പിച്ച grievability എന്ന ആശയം ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്. ചില ജീവിതങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ സമൂഹം സ്വാഭാവികമായി ദുഃഖിക്കുകയും ആ നഷ്ടത്തെ ഗൗരവമായി കാണുകയും ചെയ്യുന്നു. മറ്റു ചില ജീവിതങ്ങളുടെ നഷ്ടം അതേ പ്രതികരണം സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; ചിലപ്പോൾ അത് ആഘോഷിക്കപ്പെടുകപോലും ചെയ്യുന്നു.
സാറാ അഹമ്മദ് (Sara Ahmed, 2004) വിശദീകരിക്കുന്നതുപോലെ, വെറുപ്പ് ഒരാളുടെ ഉള്ളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന വികാരമല്ല. അത് സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളിലൂടെ കൈമാറപ്പെടുകയും ചില വ്യക്തികളോടും ശരീരങ്ങളോടും ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഓരോ വിദ്വേഷ കമന്റും ഈ ബന്ധത്തെ കൂടുതൽ സാധാരണമായ ഒന്നായി മാറ്റാൻ സഹായിക്കുന്നു. ജോൺ സൂലർ (John Suler, 2004) online disinhibition effect എന്ന് വിളിച്ച പ്രതിഭാസവും ഇതിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്. നേരിൽ പറയാൻ മടിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഓൺലൈനിൽ കൂടുതൽ എളുപ്പത്തിൽ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ചിലരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ അജ്ഞാതത്വം മാത്രമല്ല ഇവിടെ കാരണം. ഒരു ക്വിയർ വ്യക്തിയുടെ മരണത്തെ ആഘോഷിച്ചാലും വലിയ സാമൂഹികമോ നിയമപരമോ ആയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരില്ലെന്ന ധാരണയും ഇത്തരം പ്രതികരണങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചേക്കാം.
ഈ ധാരണയ്ക്ക് നിയമപരമായോ സ്ഥാപനപരമായോ എന്തെങ്കിലും അടിത്തറയുണ്ടോ എന്നതും പരിശോധിക്കണം. സ്വവർഗരതി കുറ്റകരമാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 377 ഉൾപ്പെട്ട കൊളോണിയൽ കോഡ് 1860-ൽ നിയമമാവുകയും 1862-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു. 2017-ലെ K.S. Puttaswamy v. Union of India വിധിയിൽ ലൈംഗികാഭിമുഖ്യത്തെ സ്വകാര്യതയുടെയും അന്തസ്സിന്റെയും അവിഭാജ്യ ഭാഗമായി സുപ്രീം കോടതി അംഗീകരിച്ചു. തുടർന്ന് 2018 സെപ്റ്റംബറിൽ Navtej Singh Johar v. Union of India കേസിൽ പ്രായപൂർത്തിയായവർ തമ്മിലുള്ള സമ്മതത്തോടെയുള്ള സ്വവർഗബന്ധങ്ങളെ സെക്ഷൻ 377-ന്റെ പരിധിയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കി. അതിനുമുമ്പ്, 2014-ലെ NALSA v. Union of India വിധി ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളുടെ മൂന്നാം ലിംഗ അംഗീകാരവും മൗലികാവകാശ സംരക്ഷണവും ഉറപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായി. ഈ വിധികൾ നിയമപരമായ അംഗീകാരത്തിലേക്കുള്ള പ്രധാന ചുവടുകളായിരുന്നു. എന്നാൽ അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നതും ഹിംസയിൽനിന്ന് ഫലപ്രദമായ സംരക്ഷണം ലഭിക്കുന്നതും ഒരേ കാര്യമല്ല. ആ വിടവ് ഇപ്പോഴും പരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.
2024 ജൂലൈ ഒന്നിന് നിലവിൽ വന്ന ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിൽ (BNS) 'ഹേറ്റ് ക്രൈം' എന്നതിന് പ്രത്യേകമായ സ്വതന്ത്ര നിർവചനമില്ല. ജാതിയുടെ പേരിലുള്ള അതിക്രമങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act, 1989 പോലുള്ള പ്രത്യേക നിയമം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ലൈംഗികാഭിമുഖ്യത്തിന്റെ പേരിലുള്ള ഹിംസയെ സമാനമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന പ്രത്യേക നിയമസംവിധാനം ഇല്ല. സന്ധുവിന്റെ കേസിലെ FIR ഇതിന്റെ ഒരു പരിമിതി വ്യക്തമാക്കുന്നു: ചുമത്തിയ വകുപ്പുകൾ കൊലപാതകവും ആയുധപ്രയോഗവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇരയെ ലക്ഷ്യമിട്ടതിന് പിന്നിലെ ലൈംഗികാഭിമുഖ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാരണത്തെ പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള സംവിധാനം അതിൽ കാണുന്നില്ല.
സെക്ഷൻ 377 ഒഴിവാക്കിയതോടെ പുരുഷന്മാർക്കെതിരായ സമ്മതമില്ലാത്ത ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ ആ വകുപ്പ് നൽകിയിരുന്ന നിയമപരമായ സാധ്യതയും നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്ന ഒരു പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി 2026-ൽ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയിൽ വീണ്ടും പരിഗണനയ്ക്ക് വന്നിട്ടുണ്ട്. LGBTQ+ വ്യക്തികൾക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ പ്രത്യേക ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ ലഭ്യമല്ലെന്നും നിയമവിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഒരാളുടെ മരണത്തിൽനിന്ന് സമൂഹത്തിന് പഠിക്കാനാകുന്ന ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ കാര്യം, ആ മരണത്തെ ന്യായീകരിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച ഭാഷയെ തിരിച്ചറിയുകയും ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്.
അതേസമയം, ദുരഭിമാനക്കൊലകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഭീഷണികളെക്കുറിച്ച് വിവരം ലഭിച്ചാൽ പോലീസ് മുൻകൂട്ടി ഇടപെടണമെന്ന് Shakti Vahini v. Union of India (2018) കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ക്വിയർ പൊതുവ്യക്തികൾ നേരിടുന്ന ഭീഷണികളുടെ കാര്യത്തിൽ ഇതിന് സമാനമായ വ്യക്തമായ സുരക്ഷാ പ്രോട്ടോക്കോൾ നിലവിലുണ്ടോ എന്നതാണ് ഇവിടെ ഉയരുന്ന ചോദ്യം. അത്തരമൊരു സംവിധാനം ഇല്ലെങ്കിൽ, കോടതികളിലും ഔദ്യോഗിക രേഖകളിലും ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ കൊലപാതകക്കേസുകളായി മാത്രം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുകയും അവയുടെ പിന്നിലെ വിദ്വേഷത്തിന്റെ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയാനും ആകെ സംഭവങ്ങളുടെ എണ്ണം കണക്കാക്കാനും ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകുകയും ചെയ്യും.
സന്ധുവിന്റെ കൊലപാതകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണം തുടരുകയാണ്. അതിനാൽ അന്തിമമായ ഒരു നിഗമനത്തിലെത്താൻ ഇപ്പോൾ കഴിയില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ഇതുവരെ പുറത്തുവന്ന വിവരങ്ങൾ പല തലങ്ങളിലുള്ള ഒരു ചിത്രം നൽകുന്നുണ്ട്. പണമിടപാടുകൾ ഉൾപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്ന സംഘടിത കൊലപാതകം; കുപ്രസിദ്ധിയും ഭയവും ലക്ഷ്യമാണെന്ന പോലീസ് കമ്മീഷണറുടെ വിലയിരുത്തൽ; അതിനൊപ്പം പ്രചരിച്ച "യുവാക്കളെ നശിപ്പിച്ചു" എന്ന ആരോപണം; ആ ആരോപണത്തിന് പൊതുസമൂഹത്തിൽ മുൻകൂട്ടി നിലനിൽക്കുന്ന സദാചാര ഭാഷ; ഭീഷണികളെക്കുറിച്ച് കുടുംബവും പോലീസും നൽകുന്ന വ്യത്യസ്തമായ വിശദീകരണങ്ങൾ; മരണശേഷം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ആഘോഷ കമന്റുകൾ; ഈ ഹിംസയുടെ പിന്നിലെ വിദ്വേഷപരമായ ഘടകം പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിൽ നിയമസംവിധാനത്തിനുള്ള പരിമിതികൾ. ഇവയെല്ലാം ചേർത്തുവായിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയിൽ ദൃശ്യതയോടെ സ്വന്തം ജീവിതം തുറന്നുപറഞ്ഞ് ജീവിക്കുക എന്നത് ചിലർക്ക് വ്യക്തിപരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മാത്രമല്ല, അപകടസാധ്യത നിറഞ്ഞ അനുഭവം കൂടിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.
ഒരു കൊലപാതകത്തെക്കുറിച്ച് സമൂഹം ചോദിക്കേണ്ടത് ആരാണ് വെടിയുതിർത്തത്, ആരാണ് ആസൂത്രണം ചെയ്തത്, എന്ത് നിയമനടപടി സ്വീകരിച്ചു എന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഒരു മനുഷ്യനെ ലക്ഷ്യമിടാൻ ഉപയോഗിച്ച ഭാഷ എന്തായിരുന്നു, ആ ഭാഷയ്ക്ക് സമൂഹത്തിൽ എങ്ങനെ സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചു, ഭീഷണികളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിലും തടയുന്നതിലും സ്ഥാപനങ്ങൾ എവിടെയാണ് പരാജയപ്പെട്ടത് എന്നതും ചോദിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരാളുടെ മരണത്തിൽനിന്ന് സമൂഹത്തിന് പഠിക്കാനാകുന്ന ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ കാര്യം, ആ മരണത്തെ ന്യായീകരിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച ഭാഷയെ തിരിച്ചറിയുകയും ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. ആ ഭാഷ നമ്മുടേത് കൂടിയാണോ എന്ന് സ്വയം ചോദിക്കാനും.