ഒരു ഭാഷയുടെ ചരിത്രം അതിന്റെ വ്യാകരണത്തിലും നിഘണ്ടുവിലും മാത്രം എഴുതപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നില്ല. മനുഷ്യരുടെ യാത്രകളിലും കുടിയേറ്റങ്ങളിലും ഓർമ്മകളിലും പ്രാർത്ഥനകളിലും പാട്ടുകളിലും വീടുകളുടെ അകത്തളങ്ങളിലും അത് ജീവിക്കുന്നു. ഒരു തലമുറയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു തലമുറയിലേക്ക് കൈമാറപ്പെടുന്ന വാക്കുകൾ, ആ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ജനതയുടെ ജീവിതചരിത്രത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളാണ്. അത്തരത്തിൽ ചരിത്രത്തിന്റെ പല വഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് കേരളത്തിന്റെ മണ്ണിൽ വേരുറപ്പിച്ച ഒരു ഭാഷയാണ് കൊങ്കണി.
കൊങ്കണിയുടെ കഥ ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിന്റെ കഥ കൂടിയാണ്. കൊങ്കൺ പ്രദേശത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഭൂമികയിൽ വളർന്ന ഈ ഭാഷ കാലത്തിന്റെ പല ഘട്ടങ്ങളിലും മനുഷ്യരുടെ യാത്രകളോടൊപ്പം പുതിയ ദേശങ്ങളിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ചു. ഗോവ, കർണാടക, മഹാരാഷ്ട്ര, കേരളം തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ കൊങ്കണി സംസാരിക്കുന്ന സമൂഹങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു. ഓരോ പ്രദേശവും ഭാഷയ്ക്ക് പുതിയ അനുഭവങ്ങളും പ്രാദേശിക സ്പർശങ്ങളും നൽകി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൊങ്കണി ഒരു ഏകസ്വര ഭാഷയല്ല; നിരവധി ചരിത്രാനുഭവങ്ങളും പ്രാദേശിക സാംസ്കാരിക സ്വരങ്ങളും ചേർന്ന ഒരു ബഹുസ്വര പൈതൃകമാണ്.
കേരളത്തിലെ കൊങ്കണി സാന്നിധ്യത്തിനും ദീർഘമായ ചരിത്രമുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് കൊച്ചി ഉൾപ്പെടെയുള്ള കേരളത്തിന്റെ തീരപ്രദേശങ്ങൾ കൊങ്കണി സമൂഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും സ്വീകരിച്ച ഇടങ്ങളായി മാറി. വ്യാപാരം, വിദ്യാഭ്യാസം, മതജീവിതം, തൊഴിൽ, സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകളിലൂടെ കൊങ്കണി സംസാരിക്കുന്ന കുടുംബങ്ങൾ കേരളത്തിന്റെ പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമായി.
ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന കാര്യം ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു സമൂഹം മറ്റൊരു പ്രദേശത്തേക്ക് കുടിയേറുമ്പോൾ അവർ കൊണ്ടുവരുന്നത് വെറും വീടും സ്വത്തും മാത്രമല്ല. അവരുടെ ഭാഷയും ആചാരങ്ങളും ഭക്ഷണരീതികളും വിശ്വാസങ്ങളും പാട്ടുകളും കുടുംബസ്മൃതികളും കൂടിയാണ്. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ കേരളത്തിലെ കൊങ്കണി സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം കേരളത്തിന്റെ തന്നെ ബഹുസാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു അധ്യായമാണ്. കൊങ്കണി ഭാഷയുടെ ഈ ദീർഘമായ സാംസ്കാരിക യാത്രയിൽ ചില വ്യക്തികൾ പ്രത്യേകമായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. അവരിൽ പ്രമുഖനായിരുന്ന എൻ. പുരുഷോത്തമ മല്ല്യ. കൊങ്കണി ഭാഷയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും സംരക്ഷണത്തിനായി പ്രവർത്തിച്ച പണ്ഡിതനും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഒരു ഭാഷയുടെ നിലനിൽപ്പ് അതിനെ സംസാരിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നില്ല. അതിന്റെ സാഹിത്യവും ചരിത്രവും രേഖപ്പെടുത്തുന്നവരും പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് അതിന്റെ പ്രാധാന്യം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നവരുമാണ് ഭാഷയുടെ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ പുരുഷോത്തമ മല്ല്യയുടെ സംഭാവനയെ കാണേണ്ടതുണ്ട്.

കൊങ്കണി ഭാഷയുടെ ചരിത്രപരമായ വ്യക്തിത്വം സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും അതിന്റെ സാഹിത്യ-സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തെ പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതിലും അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയമായ പങ്കുവഹിച്ചു. പണ്ഡിതൻ, കവി, ചരിത്രാന്വേഷകൻ എന്നീ നിലകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചുവെന്നത് കൊങ്കണി ലോകത്തിന് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു സാംസ്കാരിക സ്മൃതിയുടെ ഭാഗമായി മാറ്റുന്നു. ഭാഷയുടെ അംഗീകാരത്തിനായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ കൊങ്കണി സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പ്രധാന ഭാഗമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടികയിൽ കൊങ്കണിക്ക് സ്ഥാനം ലഭിച്ച 1992 ആഗസ്റ്റ് 20 എന്ന ദിവസം അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക ഘട്ടമാണ്. ഒരു ഭാഷയ്ക്ക് ഭരണഘടനാപരമായ അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നത് അതിന്റെ സാഹിത്യത്തിനും സംസാരിക്കുന്ന ജനതയുടെ സാംസ്കാരിക അവകാശങ്ങൾക്കും വലിയ പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുള്ള സംഭവമാണ്.
എന്നാൽ, ഭരണഘടനാപരമായ അംഗീകാരം ലഭിച്ചതോടെ ഒരു ഭാഷയുടെ പോരാട്ടം അവസാനിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് പുതിയ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയാണ്. ഭാഷ വീട്ടിൽ സംസാരിക്കപ്പെടണം. കുട്ടികൾ അതിന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കണം. സാഹിത്യം വായിക്കപ്പെടണം. പഴയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം. പുതിയ എഴുത്തുകാർ ഭാഷയിൽ എഴുതണം. ഡിജിറ്റൽ കാലഘട്ടത്തിലും ഭാഷയ്ക്ക് പുതിയ ഇടങ്ങൾ കണ്ടെത്തണം. ഇവിടെയാണ് കൊങ്കണി സംസ്കാരത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്. ഒരേ ഭാഷ വിവിധ ലിപികളിൽ എഴുതപ്പെടുന്ന പാരമ്പര്യം കൊങ്കണിക്കുണ്ട്. ദേവനാഗരി, റോമൻ, കന്നഡ, മലയാളം തുടങ്ങിയ ലിപികളുമായി കൊങ്കണിക്ക് ചരിത്രപരമായ ബന്ധങ്ങളുണ്ട്. ലിപി വ്യത്യാസം ചിലപ്പോൾ അകലമുണ്ടാക്കുന്നുവെങ്കിലും ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാന സാംസ്കാരിക ബന്ധത്തെ അത് ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് കൊങ്കണിയുടെ ചരിത്രയാത്രയുടെ സങ്കീർണ്ണതയും വൈവിധ്യവും അതിലൂടെ പ്രകടമാകുന്നു.
കൊങ്കണി സംസാരിക്കുന്ന ഗൗഡ സാരസ്വത ബ്രാഹ്മണർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ സമൂഹങ്ങളുടെ കേരളബന്ധവും ഈ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. കൊങ്കണി സമൂഹത്തെ ഒരൊറ്റ മതപരമോ സാമൂഹികമോ ആയ ചട്ടക്കൂടിൽ ഒതുക്കാതെ, അവരുടെ ഭാഷയെയും സംസ്കാരത്തെയും ചരിത്രപരമായ യാത്രയെയും മനസ്സിലാക്കുകയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. കേരളം പല ഭാഷകളെയും സംസ്കാരങ്ങളെയും ഉൾക്കൊണ്ടാണ് വളർന്നത്. മലയാളം ഈ ഭൂമിയുടെ പ്രധാന ഭാഷയായിരിക്കുമ്പോഴും തമിഴ്, കന്നഡ, കൊങ്കണി, തുളു തുടങ്ങി നിരവധി ഭാഷകളുടെ സാന്നിധ്യം കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തെ സമ്പന്നമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഭാഷകളുടെ ഈ സഹവർത്തിത്വമാണ് കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഘടകം. അതിനാൽ കൊങ്കണിയെക്കുറിച്ച് എഴുതുന്നത് ഒരു ചെറിയ ഭാഷാസമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം മാത്രം പറയുന്നതല്ല. ഇന്ത്യ എന്ന ആശയത്തിന്റെ തന്നെ ഒരു അടിസ്ഥാന സവിശേഷതയായ വൈവിധ്യത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതുന്നതാണ്.

പുരുഷോത്തമ മല്ല്യയെ ഓർക്കുമ്പോൾ ഈ ബോധ്യം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു. ഒരു ഭാഷയുടെ ചരിത്രം എഴുതുകയും അതിന്റെ സാഹിത്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്, ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഓർമ്മയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്. വ്യക്തികൾ കാലത്തിനൊപ്പം കടന്നുപോകുന്നു; എന്നാൽ അവർ സംരക്ഷിച്ച വാക്കുകൾ പലപ്പോഴും അതിനേക്കാൾ ദീർഘകാലം ജീവിക്കുന്നു. ഇന്ന് പുതിയ തലമുറയുടെ ജീവിതം മൊബൈൽ ഫോണുകളിലേക്കും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലേക്കും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിലേക്കും മാറുമ്പോൾ കൊങ്കണിക്കും പുതിയ ചോദ്യങ്ങളുണ്ട്. കുട്ടികൾ കൊങ്കണി കേൾക്കുന്നുണ്ടോ? കുടുംബങ്ങളിൽ ഭാഷ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടോ? പഴയ പുസ്തകങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നുണ്ടോ? പുതിയ തലമുറയിലെ എഴുത്തുകാർ കൊങ്കണിയിൽ എഴുതുന്നുണ്ടോ? ഭാഷയുടെ സാഹിത്യസമ്പത്ത് സ്കൂളുകളിലും സർവകലാശാലകളിലും വേണ്ടത്ര പഠിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ?
ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്തുന്നതിലാണ് പുരുഷോത്തമ മല്ല്യയെപ്പോലുള്ള മുൻഗാമികളുടെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പ്രസക്തി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നത്. ഒരു ഭാഷയെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് അതിനെ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ടല്ല. അത് ജീവിതത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടാണ്. വീട്ടിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, കുട്ടികളോട് കഥ പറയുമ്പോൾ, കവിത എഴുതുമ്പോൾ, പാട്ടുപാടുമ്പോൾ, ഗവേഷണം നടത്തുമ്പോൾ, പുതിയ മാധ്യമങ്ങളിൽ ആശയവിനിമയം നടത്തുമ്പോൾ, അപ്പോഴാണ് ഭാഷ ജീവിക്കുന്നത്. കൊങ്കണി കേരളത്തിൽ ജീവിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അത് കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗവുമാണ്. അതിന്റെ ചരിത്രം കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ട് നിർത്താനാവില്ല. കൊച്ചിയുടെ തെരുവുകളിലും കുടുംബങ്ങളുടെ ഓർമ്മകളിലും ആരാധനാലയങ്ങളുടെ മണിനാദങ്ങളിലും പഴയ പുസ്തകങ്ങളുടെ താളുകളിലും തലമുറകളുടെ സംഭാഷണങ്ങളിലും കൊങ്കണിയുടെ സാന്നിധ്യം കാണാം.
അതുകൊണ്ട് പുരുഷോത്തമ മല്ല്യയെ ഓർക്കുന്നത് ഒരു വ്യക്തിയെ മാത്രം അനുസ്മരിക്കുന്നതല്ല. ഒരു ഭാഷയുടെ ദീർഘയാത്രയെ ഓർക്കുകയാണ്. കുടിയേറ്റങ്ങളുടെ വേദനയും പുതിയ ദേശങ്ങളിൽ വേരുറപ്പിച്ച മനുഷ്യരുടെ പ്രതീക്ഷകളും ഓർക്കുകയാണ്. ഒരു സമൂഹം തന്റെ ഭാഷയിലൂടെ സ്വന്തം സാംസ്കാരിക വ്യക്തിത്വത്തെ എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ചരിത്രം ഓർക്കുകയാണ്. മലയാളത്തിന്റെ മണ്ണിൽ കൊങ്കണി അന്യമായൊരു ശബ്ദമല്ല. കേരളത്തിന്റെ ബഹുസ്വര സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിൽ പതിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന മറ്റൊരു സ്വരമാണ് അത്.

ഒരു ഭാഷ മറ്റൊരു ഭാഷയുടെ ശത്രുവല്ല. ഒരു സംസ്കാരം മറ്റൊരു സംസ്കാരത്തിന്റെ എതിരാളിയുമല്ല. പരസ്പരം കേൾക്കുകയും സ്വീകരിക്കുകയും ബഹുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നിടത്താണ് യഥാർത്ഥ സാംസ്കാരിക കേരളം രൂപപ്പെടുന്നത്. ആ ബഹുസ്വര കേരളത്തിൽ കൊങ്കണിയുടെ ശബ്ദം കേൾക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. ആ ശബ്ദത്തെ ജീവിതത്തിലേക്കും സാഹിത്യത്തിലേക്കും പുതിയ തലമുറയിലേക്കും കൈമാറിയവരെ ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്. പുരുഷോത്തമ മല്ല്യയുടെ ഓർമ്മ അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഓർമ്മയിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അത് ഒരു ഭാഷയുടെ ഓർമ്മയാണ്. ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക യാത്രയുടെ ഓർമ്മയാണ്. ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, വൈവിധ്യത്തിൽ ഒന്നിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ ഭാഷാപൈതൃകത്തിന്റെ ഓർമ്മയാണ്.
