മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമം
ഇന്ത്യൻ മുസ്‍ലിംങ്ങളോട്
ചെയ്യുന്നത്…

ഇന്ത്യയിലെ ഹിന്ദുക്കൾക്കും ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും പാർലമെന്റ് ക്രോഡീകരിച്ച കൃത്യമായ അനന്തരാവകാശ നിയമങ്ങളുള്ളപ്പോൾ, ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിമിന് അങ്ങനെയൊരു സിവിൽ നിയമമില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് നിർമ്മിതമായ ആംഗ്ലോ- മുഹമ്മദൻ നിയമങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണതകളിൽ കുരുങ്ങി വഴിമുട്ടുകയാണ് മുസ്ലിം ജീവിതങ്ങൾ.

മനുഷ്യൻ, ആയുസ്സിന്റെ വലിയൊരു പങ്കും ചെലവഴിക്കുന്നത് വരുംതലമുറയുടെ സുരക്ഷയ്ക്കുവേണ്ടി സമ്പാദിക്കാനാണ്. സ്വന്തമായി വീട്, മക്കളുടെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രത എന്നിവയൊക്കെയാണ് ഏതൊരു സാധാരണക്കാരുടെയും സ്വപ്നം. എന്നാൽ, താൻ കഷ്ടപ്പെട്ടുണ്ടാക്കിയ സമ്പത്ത് തന്റെ കാലശേഷം മക്കൾക്ക് സുരക്ഷിതമായി ലഭിക്കുമോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഒരു ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിമിന് ലഭിക്കുന്ന നിയമപരമായ ഉത്തരം അങ്ങേയറ്റം നിരാശാജനകമാണ്. ഓരോ ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിമിന്റെയും ജീവിതത്തിനുമുകളിൽ അദൃശ്യമായ നിയമക്കുരുക്കായി മുസ്ലിം അനന്തരാവകാശ നിയമങ്ങൾ (Muslim Inheritance Laws) നിലനിൽക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയിലെ ഹിന്ദുക്കൾക്കും ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും വ്യക്തമായ, പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ട (Codified) സിവിൽ നിയമങ്ങൾ ഉള്ളപ്പോൾ, ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിമിന് അങ്ങനെയൊരു ക്രോഡീകൃത നിയമമില്ല എന്നത് ഭൂരിഭാഗം ആളുകൾക്കും അറിയാത്ത യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. ഈ അരക്ഷിതാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചും, അത് വ്യക്തികളുടെയും കുടുംബങ്ങളുടെയും ജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഗൗരവമേറിയ ഒരു പരിശോധന അനിവാര്യമാണ്.

ക്രോഡീകരിക്കപ്പെടാത്ത നിയമങ്ങളുടെ അരക്ഷിതാവസ്ഥ

ഇന്ത്യയിലെ ഹിന്ദുക്കൾക്ക് 1956-ലെ ഹിന്ദു പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമവും (Hindu Succession Act, 1956), ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് 1925-ലെ ഇന്ത്യൻ പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമവും (Indian Succession Act, 1925) ഉണ്ട്. കൃത്യമായി എഴുതപ്പെട്ടതും, കാലാനുസൃതമായി ഭേദഗതികൾ വരുത്തിയവയുമാണിവ. ഒരു സിവിൽ തർക്കം കോടതിയിൽ എത്തിയാൽ ജഡ്ജിക്ക് ഈ നിയമങ്ങളിലെ വകുപ്പുകൾ പരിശോധിച്ച് വ്യക്തമായ വിധി പറയാൻ സാധിക്കും.

എന്നാൽ മുസ്ലിങ്ങൾക്കായി നിലവിലുള്ളത് 1937-ലെ മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമ (ശരീഅത്ത്) ആപ്ലിക്കേഷൻ ആക്ട് (The Muslim Personal Law (Shariat) Application Act, 1937) മാത്രമാണ്. മുസ്ലിങ്ങൾക്കിടയിലെ അനന്തരാവകാശം, വിവാഹം, വിവാഹമോചനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ തീരുമാനമെടുക്കേണ്ടത് 'ശരീഅത്ത്' അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആയിരിക്കണം എന്ന് മാത്രമാണ് ഈ നിയമം പറയുന്നത്. അവകാശികളുടെ വിഹിതം എത്രയാണെന്നോ നിയമത്തിന്റെ ഘടന എന്താണെന്നോ വകുപ്പുകളായി ഇതിൽ ക്രോഡീകരിച്ച് എഴുതിവെച്ചിട്ടില്ല.

ഒരു ക്രോഡീകൃത നിയമത്തിന്റെ (Uncodified Law) അഭാവത്തിൽ, ഇന്ത്യയിലെ സിവിൽ കോടതികൾ ആശ്രയിക്കുന്നത് ഡി. എഫ്. മുല്ല (D. F. Mulla) എഴുതിയ 'പ്രിൻസിപ്പിൾസ് ഓഫ് മുഹമ്മദൻ ലോ' (Principles of Mahomedan Law) പോലെയുള്ള പുസ്തകങ്ങളെയും മുൻകാല കോടതി വിധികളെയുമാണ്. കൃത്യമായ നിയമവകുപ്പുകൾ ഉദ്ധരിക്കാനില്ലാത്തതിനാൽ, അനന്തരാവകാശ തർക്കങ്ങൾ പലപ്പോഴും അഭിഭാഷകരുടെ വാദസാമർത്ഥ്യത്തെയും ജഡ്ജിയുടെ വ്യക്തിപരമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങളെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. നീതി എന്നത് ഇവിടെ ദീർഘകാലത്തെ വ്യവഹാരങ്ങൾക്കുശേഷം മാത്രം ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ഒന്നായി മാറുന്നു.

കൊളോണിയൽ നിർമ്മിതിയുടെ ബാക്കിപത്രം

ഇന്ന് ഇന്ത്യയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന മുസ്ലിം പിന്തുടർച്ചാവകാശനിയമങ്ങൾ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപുള്ള, പൂർണ്ണമായും ദൈവിക നിയമങ്ങളാണെന്ന വ്യാപകമായ തെറ്റിദ്ധാരണ സമൂഹത്തിലുണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ത്യൻ കോടതികൾ ഇന്ന് ആശ്രയിക്കുന്നത് ബ്രിട്ടീഷ് നിർമ്മിതമായ 'ആംഗ്ലോ- മുഹമ്മദൻ നിയമങ്ങളെയാണ്' (Anglo-Muhammadan Law).

ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത്, ചാൾസ് ഹാമിൽട്ടണെപ്പോലുള്ളവർ 'ഹിദായ' പോലുള്ള പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും, ബ്രിട്ടീഷ് ജഡ്ജിമാർ തങ്ങളുടെ പൊതുനിയമബോധത്തിന്റെ (Common Law) അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവയെ വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്തു. കൊളോണിയൽ കാലത്തെ ഈ നിർമ്മിതിയെയാണ് നാം അലംഘനീയമായ ദൈവീകനിയമമെന്ന പേരിൽ തലയിലേറ്റി നടക്കുന്നത്.

വിൽപത്രങ്ങളിലെ
നിയമക്കുരുക്കുകൾ

ഹിന്ദു- ക്രിസ്ത്യൻ നിയമപ്രകാരം സ്വന്തം അധ്വാനത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ സ്വത്ത് ഇഷ്ടമുള്ളവർക്ക് പൂർണ്ണമായി വിൽപത്രം ചെയ്യാൻ ഒരു വ്യക്തിക്ക് അവകാശമുണ്ട്. എന്നാൽ ഇസ്ലാമിക നിയമപ്രകാരം ഒരു മുസ്ലിമിന് തന്റെ സ്വത്തിന്റെ പരമാവധി മൂന്നിലൊന്ന് (1/3) മാത്രമേ വിൽപത്രം ചെയ്യാൻ അവകാശമുള്ളൂ.

അതിനേക്കാൾ വലിയ നിയമപ്രതിസന്ധിയുള്ളത്, നിയമപരമായ അനന്തരാവകാശികൾക്ക് (Legal Heirs) അനുകൂലമായി വിൽപത്രം എഴുതിവെക്കാൻ ഇന്ത്യയിലെ ഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന സുന്നി മുസ്ലിങ്ങൾക്ക് അവകാശമില്ല എന്നതാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, തന്റെ കാലശേഷം വീട് സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ഒരു മകന് ലഭിക്കണം എന്നാഗ്രഹിച്ച് ഒരാൾ വിൽപത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്താലും അയാൾ മരിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ ആ രേഖയ്ക്ക് കോടതിയിൽ സാധുതയുണ്ടാകില്ല. കാരണം, ആ മകൻ ഒരു സ്വാഭാവിക അനന്തരാവകാശിയാണ്. മറ്റ് അവകാശികൾ മരണശേഷം പൂർണ്ണമനസ്സോടെ സമ്മതിച്ചാൽ മാത്രമേ ആ വിൽപത്രം പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയുള്ളൂ. (ഷിയാ നിയമപ്രകാരം ഇതിൽ ചില ഇളവുകളുണ്ടെങ്കിലും ഇന്ത്യയിലെ മഹാഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന സുന്നി വിഭാഗത്തിന് അത് ബാധകമല്ല).

ദാനം (ഹിബ): രക്ഷയോ കെണിയോ?

വിൽപത്രം എഴുതുന്നതിലെ ഈ തടസ്സം മറികടക്കാൻ പലരും പ്രയോഗിക്കുന്ന കുറുക്കുവഴിയാണ് ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ സ്വത്തുക്കൾ തീറാധാരമായി (Gift / Hiba) മക്കളുടെ പേരിൽ എഴുതിവെക്കുക എന്നത്. എന്നാൽ ഇത് മാതാപിതാക്കളെ വലിയ അരക്ഷിതാവസ്ഥയിലേക്കാണ് തള്ളിയിടുന്നത്. സ്വത്ത് പൂർണ്ണമായും കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടതിന് ശേഷം, മക്കളിൽനിന്നോ അവരുടെ പങ്കാളികളിൽ നിന്നോ മോശം അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ സ്വന്തം വീട്ടിൽ നിന്നുതന്നെ ഇറങ്ങിപ്പോകേണ്ടി വരുന്ന വാർദ്ധക്യങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ നിരവധിയാണ്. തന്റെ കാലശേഷം മക്കൾക്ക് സ്വത്ത് ലഭിക്കാൻ സ്വന്തം സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയും വാർദ്ധക്യവും പണയം വെക്കേണ്ടിവരുന്നത് നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ വലിയൊരു പരാജയമാണ്.

പ്രാതിനിധ്യ അവകാശമില്ലായ്മ: അനാഥമാക്കപ്പെടുന്ന തലമുറ

ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമത്തിലെ ഏറ്റവും മനുഷ്യത്വരഹിതമായ വ്യവസ്ഥയാണ് പ്രാതിനിധ്യ അവകാശമില്ലായ്മ (Lack of Right of Representation). മാതാപിതാക്കൾ ജീവിച്ചിരിക്കെ ഒരു മകൻ മരിച്ചാൽ, ആ കുടുംബത്തിന് സംഭവിക്കുന്ന നഷ്ടം ചെറുതല്ല. എന്നാൽ മുത്തച്ഛൻ ജീവിച്ചിരിക്കെ സ്വന്തം അച്ഛൻ മരിച്ചുപോയി എന്നതിന്റെ ഒരേയൊരു കാരണത്താൽ, ആ അനാഥരായ മക്കൾക്ക് (പേരക്കുട്ടികൾക്ക്) മുത്തച്ഛന്റെ സ്വത്തിൽ യാതൊരു അവകാശവും നിയമം നൽകുന്നില്ല.

മരിച്ചുപോയ മകന്റെ വിഹിതം അയാളുടെ മക്കൾക്ക് ലഭിക്കുന്നതിനുപകരം, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മറ്റ് മക്കൾ (കുട്ടിയുടെ അമ്മാവന്മാരോ മൂത്താപ്പമാരോ) ആ സ്വത്ത് അനുഭവിക്കുന്നു. പാകിസ്ഥാൻ, ബംഗ്ലാദേശ് അടക്കമുള്ള പല മുസ്ലിം രാജ്യങ്ങളും 1961-ലെ മുസ്ലിം ഫാമിലി ലോസ് ഓർഡിനൻസ് (Muslim Family Laws Ordinance, 1961) പോലെയുള്ള നിയമങ്ങളിലൂടെ ഇത് ഭേദഗതി ചെയ്ത് പേരക്കുട്ടികൾക്ക് അവകാശം ഉറപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മതേതര ജനാധിപത്യ രാജ്യമായ ഇന്ത്യയിലിത് ഇന്നും പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ തുടരുന്നു.

പെൺമക്കൾ മാത്രമുള്ള വീടുകളിലെ പ്രതിസന്ധി

സുന്നി നിയമപ്രകാരം, ഒരു വ്യക്തിക്ക് പെൺമക്കൾ മാത്രമാണുള്ളതെങ്കിൽ, ആ വ്യക്തി മരിച്ചാൽ അയാളുടെ സ്വത്ത് മുഴുവനായി പെൺമക്കൾക്കോ ഭാര്യയ്ക്കോ ലഭിക്കില്ല. പെൺമക്കൾക്ക് പരമാവധി സ്വത്തിന്റെ മൂന്നിൽ രണ്ട് (2/3) ഭാഗം മാത്രമേ ലഭിക്കൂ. ഭാര്യക്ക് എട്ടിലൊരു ഭാഗവും (1/8). ബാക്കി വരുന്ന സ്വത്ത് പരേതന്റെ സഹോദരങ്ങൾക്കോ (അസബകൾ - Agnatic heirs) മറ്റ് അകന്ന ബന്ധുക്കൾക്കോ അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. സ്വന്തം ചോരയും നീരും നൽകി അധ്വാനിച്ചുണ്ടാക്കിയ വീടും സ്വത്തും തന്റെ മരണശേഷം താനുമായി യാതൊരു സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുമില്ലാത്ത അകന്ന ബന്ധുക്കൾക്ക് കൂടി അവകാശപ്പെട്ടതാകുന്നത് പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമുള്ള രക്ഷിതാക്കളിൽ വലിയ അരക്ഷിതാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്.

സ്വത്തുക്കളും സാമ്പത്തിക സ്തംഭനാവസ്ഥയും

അനന്തരാവകാശനിയമങ്ങളിലെ ഈ അശാസ്ത്രീയത ആധുനിക ജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ചെറുതല്ല. സ്വത്ത് വിഭജനത്തിലെ സങ്കീർണ്ണമായ ഭിന്നസംഖ്യകൾ (ഉദാഹരണത്തിന് ഭാര്യക്ക് 1/8, മാതാപിതാക്കൾക്ക് 1/6 വീതം, പെൺമക്കൾക്ക് 2/3) കാരണം, ഒരു സ്വത്ത് രണ്ട് തലമുറകൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോഴേക്കും അതിന്റെ അവകാശികളുടെ എണ്ണം ഇരുപതോ മുപ്പതോ ആയി മാറിയിട്ടുണ്ടാകും.

ഇത്തരമൊരു സ്വത്ത് പണയം വെച്ച് ഒരു ബാങ്കിൽ നിന്ന് വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കോ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനോ ലോൺ എടുക്കുക അസാധ്യമാണ്. ഭാരമേറിയ ബാധ്യതകളില്ലാത്ത, വ്യക്തമായ ഉടമസ്ഥാവകാശമുള്ള (Clear Title) രേഖകൾക്ക് മാത്രമേ ബാങ്കുകൾ വായ്പ നൽകൂ. കോടിക്കണക്കിന് രൂപ വിലയുള്ള സ്വത്തുണ്ടായിട്ടും സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അത് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയാതെ ഡെഡ് അസറ്റായി (Dead Asset) കിടക്കുന്ന അവസ്ഥ അനവധിയുണ്ട്.

സ്പെഷ്യൽ മാരേജ് ആക്ട് എന്ന
നിയമബദൽ

ഈ നിയമക്കുരുക്കുകളിൽ നിന്ന് സ്വന്തം മക്കളെ രക്ഷിക്കാനും- വിശേഷിച്ച് പെൺമക്കൾ മാത്രമുള്ള രക്ഷിതാക്കൾക്ക്- അനാഥരായ പേരക്കുട്ടികൾക്ക് നീതി ഉറപ്പാക്കാനുമുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ നിയമപരമായ പോംവഴി സ്പെഷ്യൽ മാരേജ് ആക്ട് (1954) ആണ്.

മതപരമായ ആചാരപ്രകാരം വിവാഹം കഴിച്ചവർക്ക് പോലും സ്പെഷ്യൽ മാരേജ് ആക്ട് സെക്ഷൻ 15 (Section 15: Registration of marriages celebrated in other forms) പ്രകാരം തങ്ങളുടെ വിവാഹം സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിൽ വീണ്ടും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ നിയമം അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്. ഇങ്ങനെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്ന മുസ്ലിം ദമ്പതികളുടെ സ്വത്തുക്കളുടെ പിന്തുടർച്ചാവകാശം പിന്നീട് മതപരമായ വ്യക്തിനിയമ പ്രകാരമായിരിക്കില്ല, മറിച്ച് മതേതര നിയമമായ ഇന്ത്യൻ പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം, 1925 (Indian Succession Act, 1925) പ്രകാരമായിരിക്കും. അഡ്വ. സി. ഷുക്കൂറും ഭാര്യയും തങ്ങളുടെ പെൺമക്കൾക്ക് സ്വത്തിൽ പൂർണ്ണ അവകാശം ലഭിക്കുന്നതിന് അടുത്തിടെ ഈ മാർഗ്ഗം സ്വീകരിച്ചത് വലിയ ചർച്ചയായിരുന്നു.

സ്പെഷ്യൽ മാരേജ് ആക്ട് പ്രകാരം വിവാഹം രജിസ്റ്റർ ചെയ്താൽ, തന്റെ മുഴുവൻ സ്വത്തും ആഗ്രഹിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്ക് പൂർണ്ണമായി വിൽപ്പത്രം ചെയ്യാൻ അവകാശം ലഭിക്കുന്നു. വിൽപത്രം എഴുതാതെ മരിച്ചാൽ പോലും, ആൺ- പെൺ വ്യത്യാസമില്ലാതെ മക്കൾക്ക് സ്വത്തിൽ തുല്യ അവകാശവും, അനാഥരായ പേരക്കുട്ടികൾക്ക് കൃത്യമായ അവകാശവും ലഭിക്കുന്നു.

പരിഷ്കരണത്തിനായുള്ള കാത്തിരിപ്പ്

ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിം വ്യക്തിനിയമം ഒരിക്കലും മാറ്റാൻ പാടില്ലാത്തതോ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്തതോ ആയ ഒന്നല്ല. ലോകത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക ഇസ്ലാമിക രാജ്യങ്ങളും കാലാനുസൃതമായി ഈ നിയമങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റം വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ യാഥാസ്ഥിതികതയുടെയും വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും സമ്മർദ്ദത്താൽ ഈ നിയമങ്ങൾ ഇന്നും പരിഷ്കരിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നു.

ഇതൊരു കേവല മതപ്രശ്നമല്ല, മറിച്ച് പൗരരുടെ മൗലികാവകാശങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മനുഷ്യാവകാശപരവും സാമ്പത്തികവുമായ ഒരു സിവിൽ വിഷയമാണ്. ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന സമത്വവും നീതിയും ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിം സമുദായത്തിനും, വിശേഷിച്ച് സ്ത്രീകൾക്കും അനാഥർക്കും ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിനായി ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ട, നീതിയുക്തമായ ഒരു നിയമം അനിവാര്യമാണ്. അതുണ്ടാകുന്നതുവരെ, സ്പെഷ്യൽ മാരേജ് ആക്ട് പോലുള്ള നിയമപരമായ പരിരക്ഷകൾ ബോധപൂർവ്വം ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ സമൂഹം തയ്യാറാകേണ്ടതുണ്ട്.