‘ഡൊറോത്തി’:
സിനിമ തീരുമ്പോൾ
ചോദ്യങ്ങളുയരുന്നു,
അസ്വസ്ഥതകളും

ചില സിനിമകൾ കഥ പറഞ്ഞുതീരുമ്പോഴും ചില ചോദ്യങ്ങൾ ബാക്കിയാക്കും. കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ് സംവിധാനം ചെയ്ത ഡൊറോത്തി അത്തരമൊരു സിനിമയാണ്. പ്രമേയത്തേക്കാൾ, ആ പ്രമേയം പ്രേക്ഷകരിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അസ്വസ്ഥതയാണ് ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടത്.

ഒരു ആൺകുട്ടിയും പെൺകുട്ടിയും കുട്ടിക്കാലം മുതൽ സുഹൃത്തുക്കളായിരിക്കുകയും ഒടുവിൽ പ്രണയത്തിലാവുകയും ചെയ്യുന്ന കഥകൾക്ക് സിനിമയിൽ പുതുമയില്ല. സൗഹൃദം പ്രണയത്തിലേക്ക് വളരുന്നതും ആ പ്രണയം വിവാഹത്തിലെത്തുന്നതും പ്രേക്ഷകർ പതിവായി കണ്ടിട്ടുള്ള ആഖ്യാനരീതിയാണ്. എന്നാൽ ആ സൗഹൃദത്തിനുള്ളിൽ ഒരാൾ തന്റെ ലിംഗസ്വത്വം തിരിച്ചറിയുകയും, അതിനനുസരിച്ച് ജീവിതം മാറ്റുകയും, മറ്റേയാൾ ആ വ്യക്തിയെ പ്രണയത്തോടെ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്താൽ ആ കഥയെ അതേ ലാളിത്യത്തോടെ കാണാൻ കഴിയുമോ?

പ്രമേയത്തെയും ക്ലൈമാക്‌സിനെയും ചൊല്ലി സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ ഉയർന്ന പ്രതികരണങ്ങൾ, ഒരു ട്രാൻസ് വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെ സിനിമയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കപ്പുറം, പ്രണയത്തെയും സ്വത്വത്തെയും കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ മുൻധാരണകളിലേക്കും വിരൽചൂണ്ടുന്നു. സിനിമയെ LGBTQ സിനിമ എന്ന ഒറ്റ ലേബലിൽ ഒതുക്കുന്ന പ്രതികരണങ്ങളും അതിനെ പരിഹസിക്കുന്ന ട്രോളുകളും നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ കഥ പറയാൻ ശ്രമിക്കുന്ന മനുഷ്യാനുഭവങ്ങളെ എത്രത്തോളം കാണാൻ കഴിയുന്നുണ്ട് എന്ന ചോദ്യം പ്രസക്തമാകുന്നു.

കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ് ക്ലൈമാക്‌സിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ മുന്നോട്ടുവെച്ച താരതമ്യം ഈ ചർച്ചയ്ക്ക് മറ്റൊരു വഴിതുറക്കുന്നു. സൗഹൃദം പ്രണയത്തിലേക്ക് മാറുന്ന കഥകൾ സിനിമയിൽ മുമ്പും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. തിരുചിത്രമ്പലം അതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. ധനുഷ് അവതരിപ്പിക്കുന്ന തിരുവും നിത്യ മേനോന്റെ ശോഭനയും കുട്ടിക്കാലം മുതൽ അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കളാണ്. ആ ബന്ധം പിന്നീട് പ്രണയത്തിലേക്ക് വളരുന്നു. അത്തരമൊരു കഥ പ്രേക്ഷകർക്ക് സ്വാഭാവികമായി സ്വീകരിക്കാനാകുമ്പോൾ, ഡൊറോത്തിയിലെ ബന്ധത്തെ മാത്രം മറ്റൊരു മാനദണ്ഡം വെച്ച് പരിശോധിക്കേണ്ടിവരുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?

ഈ ചോദ്യം സിനിമയുടെ ക്ലൈമാക്‌സിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഒരു മനുഷ്യന്റെ സ്വത്വം നമ്മുടെ പ്രണയസങ്കൽപ്പങ്ങളെയും സൗഹൃദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണകളെയും എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്നതിലേക്കാണ് അത് നീളുന്നത്.

പതിനാറിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ സ്വത്വം

ഡൊറോത്തിയുടെ കേന്ദ്ര ബിന്ദു സുബ്ബുവാണ്. പതിനാറാം വയസ്സിൽ തന്നെ തന്റെ ഐഡന്റിറ്റി എന്താണെന്ന് സുബ്ബുവിന് മനസ്സിലാകുന്നുണ്ട്. പക്ഷേ ആ തിരിച്ചറിവ് പുറത്തുപറയാൻ കഴിയില്ലെന്നും അതനുസരിച്ച് ജീവിക്കാൻ സമൂഹം അനുവദിക്കില്ലെന്നും അയാൾക്ക് ബോധ്യമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് സ്വന്തം സ്വത്വം ഉള്ളിൽ ഒതുക്കി, മറ്റുള്ളവർക്ക് പരിചിതമായ ജീവിതത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ തുടരേണ്ടിവരുന്നു.

ഇവിടെ സിനിമയുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട സംഘർഷം ഒരു വ്യക്തി തന്റെ സ്വത്വം തിരിച്ചറിയുന്നതിലല്ല. ആ തിരിച്ചറിവിനൊപ്പം ജീവിക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലാണ്. സ്വന്തം ഉള്ളിൽ വ്യക്തതയുണ്ടെങ്കിലും പുറത്തുള്ള ലോകത്തോട് അത് പങ്കുവെക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരാളുടെ ജീവിതം എങ്ങനെയായിരിക്കും? സ്വന്തം ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും കുറിച്ച് തിരിച്ചറിഞ്ഞ സത്യം മറ്റുള്ളവരിൽനിന്ന് മറച്ചുവെച്ച് ജീവിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന സമ്മർദം എത്രത്തോളം ആഴമുള്ളതായിരിക്കും.

സുബ്ബുവിന്റെ ജീവിതത്തെ ഈ ചോദ്യങ്ങളിലൂടെ കാണുമ്പോൾ ഡൊറോത്തി ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനത്തിനപ്പുറം സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ സ്വത്വം കണ്ടെത്തുന്നതിനും അത് ജീവിക്കുന്നതിനുമിടയിൽ കടന്നുപോകുന്ന ദൂരം സിനിമയുടെ വൈകാരികമായ അടിത്തറയാകുന്നു. ഈ ദൂരത്തിനുള്ളിൽ ഭയമുണ്ട്, കുടുംബത്തിന്റെ പ്രതികരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കയുണ്ട്, സമൂഹത്തിന്റെ പരിഹാസവും നിരാകരണവും നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന ബോധ്യമുണ്ട്. സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് തീരുമാനിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിനൊപ്പം, ആ തീരുമാനം ഉണ്ടാക്കാവുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പേടിയുമുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സുബ്ബുവിന്റെ തിരിച്ചറിവിനെ ഒരു പ്രഖ്യാപനമായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല. അത് അയാൾ വർഷങ്ങളായി ഉള്ളിൽ കൊണ്ടുനടക്കുന്ന അനുഭവമാണ്. പുറത്തേക്ക് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ട് ഇല്ലാതാകാത്ത ഒരു സത്യം.

ഡൊറോത്തിയുടെ വരവും
സുബ്ബുവിന്റെ തിരിച്ചറിവും

കീർത്തി സുരേഷ് അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഡൊറോത്തി സുബ്ബുവിന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നതോടെ കഥയിൽ നിർണായക വഴിത്തിരിവുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. അതുവരെ മറച്ചുവെച്ചിരുന്ന ജീവിതത്തിനും സ്വന്തം സ്വത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തിരിച്ചറിവിനും പുതിയൊരു സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുന്നു. സുബ്ബുവിന്റെ ജീവിതം മുന്നോട്ടുപോകുന്ന രീതിയിലും അയാളുടെ തീരുമാനങ്ങളിലും ഈ വരവ് സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.

ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്, ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിലെ മാറ്റം മറ്റൊരാളുടെ വരവോടെ ആരംഭിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നാമെങ്കിലും, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം നേരത്തെ തന്നെ അയാളുടെ ഉള്ളിൽ നിലനിൽക്കുന്ന തിരിച്ചറിവാണ് എന്നതാണ്. സുബ്ബു പതിനാറാം വയസ്സിൽ തന്നെ താൻ ആരാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. പുതിയ സാഹചര്യങ്ങൾ ആ സത്യത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല അതിനൊപ്പം ജീവിക്കാനുള്ള സാധ്യതകളെയും പ്രതിസന്ധികളെയും കൂടുതൽ ശക്തമായി മുന്നിലെത്തിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിലെ ഇത്തരം വഴിത്തിരിവുകൾ സിനിമയിൽ പലപ്പോഴും പുറമേ കാണുന്ന സംഭവങ്ങളായിട്ടാണ് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ അവയുടെ ഉള്ളിൽ നടക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ അതിലും സങ്കീർണമാണ്. സ്വയം തിരിച്ചറിയുന്ന മനുഷ്യൻ തന്റെ പഴയ ജീവിതത്തെയും ബന്ധങ്ങളെയും പുതിയ വെളിച്ചത്തിൽ കാണേണ്ടിവരുന്നു. അതുവരെ മിണ്ടാതിരുന്ന കാര്യങ്ങൾ പറയേണ്ടിവരുന്നു. സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ഇടം നൽകണമെങ്കിൽ പഴയ സുരക്ഷിതത്വങ്ങളിൽനിന്ന് പുറത്തുകടക്കേണ്ടിവരാം.

സുബ്ബുവിന്റെ യാത്രയിൽ ഈ മാറ്റങ്ങൾ പ്രധാനമാണ്. അയാളുടെ സ്വത്വം മാത്രമല്ല, അതിനോട് അയാൾക്കുള്ള ബന്ധവും മാറുന്നു. സ്വന്തം ജീവിതം മറ്റുള്ളവരുടെ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ മാത്രം കാണാതെ, തന്റേതായ അനുഭവമായി തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ശ്രമം കൂടിയാണത്.

പുരുഷത്വത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടിൽ...

സുബ്ബുവിന്റെയും കാർത്തിയുടെയും കുട്ടിക്കാലത്തെ സൗഹൃദം സിനിമയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട തലമാണ്. അവർ വളരുന്ന ലോകത്ത് പുരുഷത്വം എന്നത് ധൈര്യത്തോടും അക്രമത്തോടും, വികാരങ്ങളെ അടക്കിവെക്കുന്നതിനോടും ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആൺകുട്ടികൾ എങ്ങനെ പെരുമാറണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് സമൂഹം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള നിയമങ്ങൾ അവരുടെ ജീവിതത്തിലേക്കും കടന്നുവരുന്നു.

കുട്ടിക്കാലത്ത് സുബ്ബു കാർത്തിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതും അവനെ ധൈര്യശാലിയാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് കാണേണ്ടത്. എന്നാൽ കാലം കടന്നുപോകുമ്പോൾ അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ മാറുന്നു. കാർത്തി കൂടുതൽ അക്രമസ്വഭാവമുള്ള പുരുഷത്വത്തിന്റെ മാതൃകയിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, സുബ്ബു അതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു.

ഈ മാറ്റം സുബ്ബുവിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സൂചന മാത്രമല്ല. പുരുഷത്വത്തെക്കുറിച്ച് സമൂഹം ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുള്ള നിർവചനങ്ങൾ എത്ര പരിമിതമാണെന്നതിന്റെ സൂചന കൂടിയാണ്. ഒരാൾ എങ്ങനെയായിരിക്കണം എന്നത് മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിക്കുന്ന ലോകത്ത്, സ്വന്തം സ്വത്വം തിരിച്ചറിയുന്ന ഒരാൾക്ക് ആ നിർവചനങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങാൻ കഴിയാതെ വരുന്നു.

സുബ്ബുവിന്റെ അനുഭവത്തെ അതുകൊണ്ട് ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യമായ സംഘർഷമായി മാത്രം വായിക്കാനാവില്ല. അയാളുടെ ജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന സാമൂഹിക പ്രതീക്ഷകളെക്കൂടി അതിൽ കാണേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ സ്വത്വത്തെ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് പലപ്പോഴും അയാളുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധങ്ങളും കുടുംബവും സമൂഹവുമാണ്.

അസ്വസ്ഥമാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

ഡൊറോത്തിയുടെ ക്ലൈമാക്‌സിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രതികരണങ്ങൾ സിനിമയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ചർച്ചകളിലൊന്നായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് സുബ്ബുവിന്റെയും കാർത്തിയുടെയും ബന്ധം പ്രണയത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിനെ ചിലർക്ക് സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. എന്നാൽ ആ അസ്വസ്ഥതയുടെ കാരണം എന്താണ്?

ഒരു ആൺകുട്ടിയും പെൺകുട്ടിയും തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദം പ്രണയമാകുന്നത് സിനിമയിൽ സ്വാഭാവികമായി സ്വീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഇവിടെ ബന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പ്രേക്ഷകർക്ക് വ്യത്യസ്തമായ പ്രതീക്ഷകളുണ്ട്. സുബ്ബു തന്റെ സ്വത്വം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഡൊറോത്തിയായി ജീവിക്കുമ്പോൾ, കാർത്തി അയാളെ എങ്ങനെ കാണുന്നു എന്നതും അവരുടെ ബന്ധത്തിന്റെ അർത്ഥവും മാറുന്നു. ഈ മാറ്റത്തെ ഒരു സാധാരണ friends-to-lovers കഥയുടെ ചട്ടക്കൂടിൽ മാത്രം ഒതുക്കാനാകില്ലെങ്കിലും, ആ താരതമ്യം സിനിമ ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

തിരുചിത്രമ്പലം പോലുള്ള സിനിമകളിൽ ബാല്യകാല സൗഹൃദം പ്രണയത്തിലേക്ക് വളരുമ്പോൾ, ആ മാറ്റം പ്രേക്ഷകർക്ക് പരിചിതമായ ഒരു പ്രണയകഥയുടെ ഭാഗമാണ്. ഡൊറോത്തിയിൽ സുബ്ബുവിന്റെ സ്വത്വം ആ ബന്ധത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുന്നു. കാർത്തിയുടെ സ്നേഹവും അംഗീകരിക്കലും ഒരേസമയം സൗഹൃദത്തെയും പ്രണയത്തെയും ലിംഗസ്വത്വത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.

ഇവിടെ സംവിധായകന്റെ താരതമ്യം ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതാണ്. അതിനെ അന്തിമ ഉത്തരമായി സ്വീകരിക്കേണ്ടതില്ല. ഒരു പുരുഷനും സ്ത്രീയും തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദം പ്രണയമാകുന്നതിനെ സ്വീകരിക്കുന്ന പ്രേക്ഷകർ, ട്രാൻസ് സ്ത്രീയായ ഡൊറോത്തിയോടുള്ള കാർത്തിയുടെ പ്രണയത്തെ എങ്ങനെ കാണുന്നു? ആ ബന്ധത്തെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നത് അതിന്റെ വൈകാരികമായ മാറ്റമാണോ, അതോ ഡൊറോത്തിയുടെ സ്വത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻവിധികളാണോ?

ഈ ചോദ്യങ്ങൾ സിനിമയുടെ ക്ലൈമാക്‌സിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതികരണങ്ങളെ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

പ്രണയത്തിന് ലേബലുകൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ

ഡൊറോത്തിയെ LGBTQ സിനിമ എന്ന നിലയിൽ മാത്രം അവതരിപ്പിക്കുന്നതും അതിനെ ആ പേരിൽ പരിഹസിക്കുന്നതും സിനിമയുടെ മറ്റ് തലങ്ങളെ മറയ്ക്കാൻ ഇടയാക്കുന്നു. ലിംഗസ്വത്വം സിനിമയുടെ കേന്ദ്രപ്രമേയമാണെന്നത് ശരിയാണ്. എന്നാൽ അതിനുള്ളിൽ ഒരു മനുഷ്യന്റെ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങളും ബന്ധങ്ങളും സാമൂഹിക സമ്മർദങ്ങളും രൂപപ്പെടുന്നുണ്ട്.

ഒരു ട്രാൻസ് വ്യക്തിയുടെ ജീവിതം അവരുടെ സ്വത്വം കൊണ്ടു മാത്രം നിർവചിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അവർക്ക് സൗഹൃദങ്ങളുണ്ട്, ആഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്, ഭയങ്ങളുണ്ട്, തീരുമാനങ്ങളുണ്ട്. സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് സ്വയം ചിന്തിക്കാനും അതിന്റെ ദിശ നിർണയിക്കാനും അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആ ആഗ്രഹങ്ങളെയും സംഘർഷങ്ങളെയും കാണാതെ സ്വത്വത്തിന്റെ ലേബലിൽ മാത്രം സിനിമയെ ചുരുക്കുമ്പോൾ, അതിലെ മനുഷ്യ ജീവിതം പിന്നിലേക്ക് പോകുന്നു.

അതേസമയം, സിനിമയുടെ അവതരണത്തെ വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കുന്നതും ആവശ്യമാണ്. ട്രാൻസ് വ്യക്തികളുടെ ജീവിതം എങ്ങനെയാണ് ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നത്? അവരുടെ അനുഭവങ്ങൾക്ക് സിനിമയിൽ എത്രമാത്രം സ്വതന്ത്രമായ ഇടമുണ്ട്? അക്രമവും സാമൂഹിക നിരാകരണവും മാത്രമാണോ അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ പ്രധാന അടയാളങ്ങളായി മാറുന്നത്? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നത് സിനിമയുടെ പ്രമേയത്തെ നിഷേധിക്കുന്നതല്ല. മറിച്ച്, അതിനെ കൂടുതൽ ഗൗരവത്തോടെ കാണുന്നതാണ്.

സിനിമയെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനവും സിനിമയെ പരിഹസിക്കുന്നതും ഒരേ കാര്യമല്ല. ഒരു സിനിമയുടെ അവതരണരീതിയെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയണം. അതേസമയം, അതിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ സ്വത്വത്തെ പരിഹാസവിഷയമാക്കാതെ ചർച്ച ചെയ്യാനും കഴിയണം.

മറ്റൊരു സിനിമ, മറ്റൊരു സ്വത്വം

മലയാള സിനിമയിലെ കാതൽ – ദി കോർ ഈ ചർച്ചയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാവുന്ന മറ്റൊരു സിനിമയാണ്. മാത്യുവിന്റെ ലൈംഗികസ്വത്വവും വിവാഹജീവിതവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷമാണ് അതിന്റെ കേന്ദ്രം. സ്വന്തം സ്വത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സത്യം പുറത്തുവരുമ്പോൾ കുടുംബബന്ധങ്ങൾ എങ്ങനെ മാറുന്നു എന്നതാണ് സിനിമ പരിശോധിക്കുന്നത്.

കാതലും ഡൊറോത്തിയും വ്യത്യസ്ത അനുഭവങ്ങളെയാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ലൈംഗികസ്വത്വവും ലിംഗസ്വത്വവും ഒന്നല്ല. എന്നാൽ സമൂഹം പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ജീവിതവും വ്യക്തി സ്വയം തിരിച്ചറിയുന്ന ജീവിതവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം രണ്ടിലും പ്രധാനമാണ്.

മാത്യുവിന്റെ ജീവിതത്തിൽ വിവാഹം ഒരു സാമൂഹിക ചട്ടക്കൂടായി നിലനിൽക്കുന്നു. സുബ്ബുവിന്റെ ജീവിതത്തിൽ പുരുഷത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിർവചനങ്ങളാണ് ആ ചട്ടക്കൂടിന്റെ ഭാഗമാകുന്നത്. രണ്ടിടത്തും വ്യക്തിയുടെ യഥാർത്ഥ അനുഭവങ്ങളെക്കാൾ സമൂഹം അംഗീകരിക്കുന്ന രൂപത്തിനാണ് മുൻഗണന ലഭിക്കുന്നത്.

എന്നാൽ ഡൊറോത്തിയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ, അതിന്റെ പ്രത്യേകത സുബ്ബുവിന്റെ സ്വത്വത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിലും അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളിലുമാണ്. കാതൽ ഒരു താരതമ്യമായി ഈ ചോദ്യങ്ങളെ കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കാൻ സഹായിക്കുമ്പോഴും, സുബ്ബുവിന്റെ ജീവിതത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഉത്തരങ്ങൾ അതിൽനിന്ന് നേരിട്ട് ലഭിക്കില്ല.

അസ്വസ്ഥത ആരുടേതാണ്?

ഒരു സിനിമ കണ്ടിട്ട് അസ്വസ്ഥത തോന്നുന്നത് പല കാരണങ്ങളാലാകാം. കഥയുടെ അവതരണരീതിയോടുള്ള വിയോജിപ്പാകാം. കഥാപാത്രങ്ങളുടെ തീരുമാനങ്ങളോടുള്ള സംശയമാകാം. അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം കാഴ്ചപ്പാടുകൾക്ക് പരിചിതമല്ലാത്ത ഒരു ബന്ധത്തെയോ ജീവിതത്തെയോ നേരിടേണ്ടിവരുന്നതാകാം.

ഡൊറോത്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ ഈ വ്യത്യാസം പ്രധാനമാണ്. സിനിമയുടെ തിരക്കഥയെയും കഥാപാത്രവികാസത്തെയും വിമർശിക്കാം. ക്ലൈമാക്‌സിന്റെ വൈകാരികമായ മാറ്റം എത്രത്തോളം വിശ്വസനീയമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു എന്ന് ചോദിക്കാം. എന്നാൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വത്വത്തെ അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയാത്തതിൽനിന്നുള്ള അസ്വസ്ഥതയും സിനിമയുടെ കലാപരമായ പരിമിതികളോടുള്ള വിമർശനവും വേർതിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്.

സിനിമയുടെ അവസാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രസക്തമാണ്. സൗഹൃദം പ്രണയത്തിലേക്ക് മാറുന്ന കഥകളെക്കുറിച്ച് നമുക്കുള്ള പ്രതീക്ഷകൾ എന്താണ്? ഒരു ബന്ധം ഏത് രൂപത്തിലേക്ക് മാറുമ്പോഴാണ് അത് സ്വാഭാവികമെന്ന് തോന്നുന്നത്? കഥാപാത്രത്തിന്റെ സ്വത്വം മാറുമ്പോൾ, അയാളോടുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടും മാറുന്നുണ്ടോ?

ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങൾ ഓരോ പ്രേക്ഷകനും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. പക്ഷേ ആ വ്യത്യാസങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ സിനിമയുടെ കേന്ദ്രത്തിലുള്ള മനുഷ്യനെ മറക്കാതിരിക്കുകയാണ് പ്രധാനം.

പതിനാറാം വയസ്സിൽ തന്നെ തന്റെ സ്വത്വം തിരിച്ചറിഞ്ഞ സുബ്ബുവിന്, അത് പുറത്തുപറയാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ വർഷങ്ങളോളം മറ്റുള്ളവർ പ്രതീക്ഷിച്ച ജീവിതത്തിനുള്ളിൽ കഴിയേണ്ടിവന്നു. പിന്നീട് ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്ന പുതിയ സാഹചര്യങ്ങൾ അയാളുടെ മുന്നിൽ മറ്റൊരു സാധ്യത തുറക്കുന്നു. ആ യാത്രയിൽ സ്വന്തം ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ബന്ധങ്ങളെയും സമൂഹത്തെയും നേരിടേണ്ടിവരുന്നു. അതിനാൽ ഡൊറോത്തിയുടെ പ്രമേയം ഒരു ലേബലിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. അത് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് സ്വയം പറയാനുള്ള അവകാശത്തെക്കുറിച്ചാണ്. ആ അവകാശം തിരിച്ചറിയുന്നതും അതിനനുസരിച്ച് ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്നതും തമ്മിലുള്ള ദൂരത്തെക്കുറിച്ചാണ്.

സിനിമയുടെ ക്ലൈമാക്‌സിനെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ തുടരാം. എന്നാൽ അതിനപ്പുറം നിൽക്കുന്ന ചോദ്യം കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനപരമാണ് ഒരാൾ തന്റെ സ്വത്വത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിനനുസരിച്ച് ജീവിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ആ ജീവിതത്തെ കാണാൻ സമൂഹത്തിന് കഴിയുമോ?

ഒരു മനുഷ്യൻ ആരാണെന്ന് പറയുമ്പോൾ, അയാൾക്കുവേണ്ടി നേരത്തെ തയ്യാറാക്കിയ നിർവചനങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് ആ വാക്കുകൾ കേൾക്കാൻ കഴിയുമോ?

ഡൊറോത്തി ബാക്കിവെക്കുന്ന അസ്വസ്ഥത ഒരുപക്ഷേ ഈ ചോദ്യത്തിലാണെന്ന് പറയേണ്ടിവരും.