മതത്തിന്റെ സ്ത്രീയും
മതത്തിലെ സ്ത്രീയും

‘‘സ്ത്രീസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ചരിത്രം മതവും മതനിരപേക്ഷതയും തമ്മിലുള്ള ലളിതമായ ഏറ്റുമുട്ടലായി കാണുന്നതിനേക്കാൾ, അധികാരവും അവകാശവും തമ്മിലുള്ള ദീർഘമായ സംഘർഷമായി കാണുന്നതാണ് ചരിത്രസത്യത്തോട് കൂടുതൽ അടുത്തുനിൽക്കുന്നത്’’ - ബഷീർ പേങ്ങാട്ടിരി എഴുതുന്നു.

നുഷ്യചരിത്രം മുന്നോട്ടുപോയത് ഒരേ വേഗത്തിലും ഒരേ ദിശയിലുമല്ല. ശാസ്ത്രം പ്രകൃതിയുടെ പല രഹസ്യങ്ങളും തുറന്നുകാട്ടുകയും മനുഷ്യൻ ഭൂമിയുടെ അതിരുകൾ കടന്ന് ബഹിരാകാശത്തെത്തുകയും ചെയ്തിട്ടും സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലെ ചില പഴയ അധികാരബന്ധങ്ങൾ ഇന്നും പൂർണമായി അപ്രത്യക്ഷമായിട്ടില്ല. അതിൽ ഏറ്റവും ദീർഘകാലം നിലനിന്ന ഒന്നാണ് സ്ത്രീ- പുരുഷ അസമത്വം. സ്ത്രീയുടെ ശരീരത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ തുടങ്ങി അവളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, സ്വത്തവകാശം, വിവാഹം, തൊഴിൽ, പൊതുജീവിതത്തിലെ പങ്കാളിത്തം, രാഷ്ട്രീയശബ്ദം എന്നിവ നിർവചിക്കുന്നതിൽ വരെ പല കാലഘട്ടങ്ങളിലും വിവിധ സമൂഹങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

​എന്നാൽ ഈ ചരിത്രത്തെ “എല്ലാ കാലത്തും എല്ലാ മതങ്ങളും സ്ത്രീകളെ അടിച്ചമർത്തുകയായിരുന്നു” എന്ന ലളിതവാചകത്തിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നത് ചരിത്രത്തോടുതന്നെ നീതി ചെയ്യാത്തതാണ്. സ്ത്രീകളുടെ സ്ഥാനം നിർണയിച്ചത് മതം മാത്രമല്ല; സാമ്പത്തിക ഘടനകൾ, കുടുംബവ്യവസ്ഥകൾ, സ്വത്തവകാശരീതികൾ, രാഷ്ട്രീയാധികാരം, യുദ്ധങ്ങൾ, സാമൂഹിക ആചാരങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ലഭ്യത എന്നിവയും അതിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. മതപരമായ ആശയങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഈ അസമത്വങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; മറ്റു ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും സാമൂഹിക സേവനത്തിനും പൊതുപ്രവർത്തനത്തിനും ഇടം നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് സ്ത്രീസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ചരിത്രം മതവും മതനിരപേക്ഷതയും തമ്മിലുള്ള ലളിതമായ ഏറ്റുമുട്ടലായി കാണുന്നതിനേക്കാൾ, അധികാരവും അവകാശവും തമ്മിലുള്ള ദീർഘമായ സംഘർഷമായി കാണുന്നതാണ് ചരിത്രസത്യത്തോട് കൂടുതൽ അടുത്തുനിൽക്കുന്നത്.

​പുരാതന കാർഷിക സമൂഹങ്ങളുടെ വളർച്ചയോടെ ഭൂമി, സ്വത്ത്, കുടുംബവംശം, അവകാശപാരമ്പര്യം എന്നിവയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. വിവാഹവും കുടുംബവും വെറും വ്യക്തിബന്ധങ്ങളല്ലാതെ സ്വത്തും വംശപരമ്പരയും സാമൂഹിക പദവിയും സംരക്ഷിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളായി മാറി. ഇതോടെ സ്ത്രീയുടെ ലൈംഗികതയെയും പ്രജനനശേഷിയെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പല സമൂഹങ്ങളിലും കുടുംബത്തിന്റെയും സ്വത്തിന്റെയും തുടർച്ച ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗമായി മാറി. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ട നിയമസംഹിതകളിലും സാമൂഹിക ആചാരങ്ങളിലും ഇതിന്റെ പ്രതിഫലനം കാണാം.

 മതപരമായ ആശയങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അസമത്വങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; മറ്റു ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും സാമൂഹിക സേവനത്തിനും പൊതുപ്രവർത്തനത്തിനും ഇടം നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
മതപരമായ ആശയങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അസമത്വങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; മറ്റു ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും സാമൂഹിക സേവനത്തിനും പൊതുപ്രവർത്തനത്തിനും ഇടം നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

എന്നാൽ അതോടൊപ്പം സ്ത്രീകൾ സ്വത്തുടമകളായും ഭരണാധികാരികളായും എഴുത്തുകാരായും പണ്ഡിതരായും വ്യാപാരികളായും കലാകാരികളായും മത-സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരായും ചരിത്രത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ സ്ത്രീയുടെ ചരിത്രം അടിച്ചമർത്തലിന്റെ മാത്രം ചരിത്രമല്ല; നിയന്ത്രണങ്ങളെ മറികടന്ന് സ്വയം ഇടം നേടിയെടുക്കുന്ന പോരാട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രം കൂടിയാണ്.

​മതഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനവും ഈ ചരിത്രത്തിൽ സങ്കീർണമായ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏതൊരു മതപരമ്പരയെയും അതിന്റെ വിശ്വാസരൂപത്തിൽ മാത്രം കാണാനാവില്ല; അതിനെ വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും സ്ഥാപനങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും സാമൂഹികനിയമങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യരാണ് മതത്തിന്റെ സാമൂഹികരൂപം നിർണയിക്കുന്നത്. ഒരേ മതപരമ്പരയ്ക്കുള്ളിൽ പോലും സ്ത്രീയുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്ത വ്യാഖ്യാനങ്ങളും നിലപാടുകളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ “മതം പറഞ്ഞു, അതിനാൽ സ്ത്രീക്ക് അവകാശമില്ല” എന്ന ഏകവാക്യ വിശദീകരണം പലപ്പോഴും അപര്യാപ്തമാണ്. യഥാർത്ഥ ചോദ്യം മറ്റൊന്നാണ്: ഒരു കാലഘട്ടത്തിലെ അധികാരഘടനകൾ മതത്തെ എങ്ങനെ വ്യാഖ്യാനിച്ചു? ആ വ്യാഖ്യാനം സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ ബാധിച്ചു? അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള ഇടം സ്ത്രീകൾക്ക് ലഭിച്ചോ?

സ്ത്രീ എങ്ങനെ വസ്ത്രം ധരിക്കണം, എപ്പോൾ പുറത്തിറങ്ങണം, ആരുമായി ഇടപഴകണം, എന്ത് ജോലി ചെയ്യണം, എത്രമാത്രം പൊതുജീവിതത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ സമൂഹത്തിന് നിർദ്ദേശം നൽകാൻ അവകാശമുണ്ടെന്ന ധാരണ പല തലങ്ങളിലും കാണാം.

​ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ശക്തമായ ഒരു ആധുനിക ഉദാഹരണമാണ് ഇറാനിയൻ അഭിഭാഷകയും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയുമായ ഷിറിൻ എബാദി. 1947-ൽ ഹമദാനിൽ ജനിച്ച എബാദി നിയമപഠനം പൂർത്തിയാക്കി 1969-ൽ ഇറാനിലെ നീതിന്യായസംവിധാനത്തിൽ ജഡ്ജിയായി ഔദ്യോഗിക സേവനം ആരംഭിച്ചു. 1975-ൽ അവർ ടെഹ്റാൻ സിറ്റി കോടതിയിലെ ഒരു ബെഞ്ചിന്റെ അധ്യക്ഷയായി. ഇറാനിലെ നീതിന്യായചരിത്രത്തിൽ ജഡ്ജിയായ ആദ്യ വനിത എന്ന നിലയിലും അവർ ശ്രദ്ധേയയായി.

എന്നാൽ, 1979-ലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവത്തിനുശേഷം സ്ത്രീകൾ ജഡ്ജിമാരാകുന്നതിനെതിരായ മതപരമായ നിലപാട് ഭരണകൂടം സ്വീകരിച്ചതോടെ, എബാദിയെയും മറ്റു വനിതാജഡ്ജിമാരെയും പദവികളിൽനിന്ന് ക്ലറിക്കൽ ജോലികളിലേക്ക് മാറ്റി. എബാദിയുടെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളിൽ, താൻ അധ്യക്ഷയായിരുന്ന അതേ കോടതിയിൽത്തന്നെ തനിക്ക് ക്ലർക്കിന്റെ ജോലി നൽകിയതായി അവർ പറയുന്നുണ്ട്.

 ഇറാനിയൻ അഭിഭാഷകയും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയുമായ ഷിറിൻ എബാദി.
ഇറാനിയൻ അഭിഭാഷകയും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയുമായ ഷിറിൻ എബാദി.

​ഈ സംഭവത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് ഒരു സ്ത്രീ നേരിട്ട വ്യക്തിപരമായ അപമാനം മാത്രമല്ല. ഒരു പ്രൊഫഷണൽ യോഗ്യതയെ ലിംഗത്തിന്റെ പേരിൽ അസാധുവാക്കുന്ന അധികാരഘടനയാണ് അവിടെ പ്രകടമാകുന്നത്. നിയമം പഠിക്കുകയും നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിൽ ഉയർന്ന പദവിയിലെത്തുകയും ചെയ്ത ഒരു സ്ത്രീക്ക്, ഒരു രാഷ്ട്രീയ- നിയമ പരിവർത്തനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, സ്ത്രീ ആണെന്ന ഒറ്റ കാരണത്താൽ സ്വന്തം തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് അവർ അഭിഭാഷകയായി പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുകയും ഭരണകൂട ഭീകരത അനുഭവിക്കുന്നവർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും വേണ്ടി കേസുകൾ ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1992-ൽ അഭിഭാഷക ലൈസൻസ് നേടിയ ശേഷം മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സജീവമായ അവർ രാഷ്ട്രീയ കേസുകൾ മുതൽ കുട്ടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ വരെ കൈകാര്യം ചെയ്തു.

​എബാദിയുടെ പോരാട്ടം മതത്തിനെതിരായ വ്യക്തിപരമായ യുദ്ധമായി മാത്രം കാണുന്നത് തെറ്റായിരിക്കും. അവരുടെ മനുഷ്യാവകാശ നിലപാട് മതവും ഭരണകൂടവും തമ്മിലുള്ള അധികാരബന്ധത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു. മതത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരു ഭരണകൂടവും വ്യക്തിയുടെ അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങളെ പരിമിതപ്പെടുത്തരുതെന്നും ജനാധിപത്യവും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളും സാർവത്രികമാണെന്നും അവർ വാദിച്ചു. മതവിശ്വാസമുള്ള ഒരു സമൂഹത്തിനുള്ളിൽനിന്നുതന്നെ മനുഷ്യാവകാശത്തിനും ജനാധിപത്യത്തിനും വേണ്ടി ശബ്ദമുയർത്തിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു അവർ. 2003-ൽ “ജനാധിപത്യത്തിനും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള പോരാട്ടത്തിനും” ഷിറിൻ എബാദിക്ക് സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.

മതവിശ്വാസം വ്യക്തിയുടെ അവകാശമാണ്; എന്നാൽ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ മറ്റൊരാളുടെ അവകാശം നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ആ അവകാശത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നതല്ല.

​എബാദിയുടെ ജീവിതം നമ്മോട് പറയുന്ന പ്രധാന പാഠം ഇതാണ്: സ്ത്രീയുടെ അവകാശം മറ്റൊരാളുടെ ഔദാര്യമല്ല. അത് അവളുടെ മനുഷ്യാവകാശത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഒരു സ്ത്രീക്ക് പഠിക്കണോ, ജോലി ചെയ്യണോ, പൊതുജീവിതത്തിൽ പങ്കെടുക്കണോ, രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇടപെടണോ, സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് തീരുമാനങ്ങളെടുക്കണോ എന്നതെല്ലാം അവളുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്ന കാര്യങ്ങളാണ്. അവകാശങ്ങളുടെ പരിധി നിർണയിക്കുമ്പോൾ സമൂഹത്തിന് ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള അവകാശമുണ്ട്; പക്ഷേ സ്ത്രീയുടെ വ്യക്തിത്വത്തെത്തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന വിധത്തിൽ അവളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് അതിരുകൾ വരയ്ക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല.

​ഇറാന്റെ അനുഭവം കേരളത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യവുമായി തുല്യമാണെന്ന് പറയാനാവില്ല. അതുപോലെ കേരളത്തിലെ മത- സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളെ ഇറാനിലെ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ നിയമ- രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനവുമായി നേരിട്ട് താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതും ചരിത്രപരമായി ശരിയല്ല.

1992-ൽ അഭിഭാഷക ലൈസൻസ് നേടിയ ശേഷം മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സജീവമായ ഷിറിൻ എബാദി രാഷ്ട്രീയ കേസുകൾ മുതൽ കുട്ടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ വരെ കൈകാര്യം ചെയ്തു.
1992-ൽ അഭിഭാഷക ലൈസൻസ് നേടിയ ശേഷം മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സജീവമായ ഷിറിൻ എബാദി രാഷ്ട്രീയ കേസുകൾ മുതൽ കുട്ടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ വരെ കൈകാര്യം ചെയ്തു.

ഇന്ത്യ ഭരണഘടനാപരമായ ജനാധിപത്യ റിപ്പബ്ലിക്കാണ്. മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തോടൊപ്പം സമത്വം, വിവേചനനിരോധനം, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം തുടങ്ങിയ അവകാശങ്ങളും ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്നു. കേരളം സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും ശക്തമായ പാരമ്പര്യമുള്ള സമൂഹമാണ്. എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് കേരളത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ എല്ലാ സാമൂഹിക നിയന്ത്രണങ്ങളും അവസാനിച്ചുവെന്ന് പറയാനും കഴിയില്ല.

​കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ആരോഗ്യരംഗത്തും തൊഴിൽരംഗത്തും രാഷ്ട്രീയത്തിലും മാധ്യമങ്ങളിലും കലാരംഗത്തും ശാസ്ത്രത്തിലും സംരംഭകത്വത്തിലും വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നിട്ടും കുടുംബത്തിനകത്തും പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലും ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിലും അവരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പല സാമൂഹിക മനോഭാവങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നു. സ്ത്രീ എങ്ങനെ വസ്ത്രം ധരിക്കണം, എപ്പോൾ പുറത്തിറങ്ങണം, ആരുമായി ഇടപഴകണം, എന്ത് ജോലി ചെയ്യണം, എത്രമാത്രം പൊതുജീവിതത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ സമൂഹത്തിന് നിർദ്ദേശം നൽകാൻ അവകാശമുണ്ടെന്ന ധാരണ പല തലങ്ങളിലും കാണാം. ഈ നിയന്ത്രണങ്ങൾ മതത്തിന്റെ പേരിലായാലും പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പേരിലായാലും കുടുംബമാനത്തിന്റെ പേരിലായാലും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരേ ചോദ്യം ഉയരും: ഒരു പ്രായപൂർത്തിയായ വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്തിമ തീരുമാനം എടുക്കേണ്ടത് ആരാണ്?

വിദ്യാഭ്യാസം ഇന്നത്തെ സ്ത്രീകൾക്ക് തൊഴിൽ നേടാനുള്ള കഴിവ് മാത്രമല്ല നൽകുന്നത്; സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ചോദ്യം ചോദിക്കാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസവും നൽകുന്നു. സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ അവരുടെ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനുള്ള സ്വാധീനം വർധിപ്പിക്കുന്നു.

​ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്തുമ്പോൾ മതവിശ്വാസികളെയും മതസ്ഥാപനങ്ങളെയും ഒരേ നിറത്തിൽ കാണേണ്ടതില്ല. കേരളത്തിലെ മതസമൂഹങ്ങൾക്കുള്ളിൽത്തന്നെ സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തിനും തൊഴിൽപങ്കാളിത്തത്തിനും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾക്കും അനുകൂലമായി നിലകൊള്ളുന്ന നിരവധി വ്യക്തികളും പ്രസ്ഥാനങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, സ്ത്രീകളുടെ പൊതുസാന്നിധ്യത്തെ സംശയത്തോടെ കാണുന്ന യാഥാസ്ഥിതിക വ്യാഖ്യാനങ്ങളും വിവിധ മതസമൂഹങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. അവയെ വിമർശിക്കുന്നത് ഒരു മതവിശ്വാസത്തെ അപമാനിക്കുന്നതല്ല. മറിച്ച്, മതപരമായ ആശയങ്ങൾ പൊതുജീവിതത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നിടത്ത് അവയെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും മനുഷ്യാവകാശത്തിന്റെയും മാനദണ്ഡങ്ങളിൽ പരിശോധിക്കാനുള്ള അവകാശം സമൂഹത്തിനുണ്ട്.

​ഇവിടെ മറ്റൊരു പ്രധാന വ്യത്യാസവും ഓർക്കണം. മതവിശ്വാസം വ്യക്തിയുടെ അവകാശമാണ്; എന്നാൽ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ മറ്റൊരാളുടെ അവകാശം നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ആ അവകാശത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നതല്ല. ഒരു സ്ത്രീക്ക് സ്വന്തം വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ജീവിക്കാൻ അവകാശമുണ്ട്. അതുപോലെതന്നെ മറ്റൊരു സ്ത്രീക്ക് ആ വിശ്വാസത്തിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ജീവിതരീതി തിരഞ്ഞെടുക്കാനും അവകാശമുണ്ട്. ഇരുവിധ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളും ഒരുമിച്ച് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ മതസ്വാതന്ത്ര്യവും ജനാധിപത്യവും സാധ്യമാകുന്നത്.

കാന്തപുരം എ പി അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർ. സ്ത്രീകളുടെ പൊതുസാന്നിധ്യത്തെ സംശയത്തോടെ കാണുന്ന യാഥാസ്ഥിതിക വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ വിവിധ മതസമൂഹങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. അവയെ വിമർശിക്കുന്നത് ഒരു മതവിശ്വാസത്തെ അപമാനിക്കുന്നതല്ല.
കാന്തപുരം എ പി അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർ. സ്ത്രീകളുടെ പൊതുസാന്നിധ്യത്തെ സംശയത്തോടെ കാണുന്ന യാഥാസ്ഥിതിക വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ വിവിധ മതസമൂഹങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. അവയെ വിമർശിക്കുന്നത് ഒരു മതവിശ്വാസത്തെ അപമാനിക്കുന്നതല്ല.

​സ്ത്രീയുടെ ശരീരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിയന്ത്രണം ഈ പ്രശ്നത്തിന്റെ ഏറ്റവും സങ്കീർണമായ ഭാഗങ്ങളിലൊന്നാണ്. ആർത്തവം, വസ്ത്രധാരണം, മാതൃത്വം, വിവാഹം, ഗർഭധാരണം, ലൈംഗികത തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ സ്ത്രീയുടെ ശരീരത്തെക്കുറിച്ച് സമൂഹം നിരന്തരം നിയമങ്ങളും വിലക്കുകളും നിർമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും സ്ത്രീയുടെ ശരീരത്തെ അവളുടെ സ്വന്തം വ്യക്തിത്വത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച് “കുടുംബത്തിന്റെ മാനം”, “സമൂഹത്തിന്റെ സംസ്കാരം”, “മതത്തിന്റെ പവിത്രത” എന്നിവയുടെ പ്രതീകമാക്കി മാറ്റുന്നു. എന്നാൽ ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിൽ സ്ത്രീയുടെ ശരീരം ആദ്യം അവളുടേതുതന്നെയാണ്. അവളുടെ സമ്മതത്തിനും സുരക്ഷയ്ക്കും ആരോഗ്യത്തിനും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും മുൻഗണന നൽകാത്ത ഒരു ധാർമികത എത്ര പവിത്രമായ ഭാഷ ഉപയോഗിച്ചാലും മനുഷ്യാവകാശത്തിന്റെ മാനദണ്ഡത്തിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതാണ്.

​ഡിജിറ്റൽ കാലം ഈ പോരാട്ടത്തിന് പുതിയൊരു വേദിയും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. മുമ്പ് കുടുംബത്തിന്റെയോ നാട്ടിന്റെയോ മതസ്ഥാപനങ്ങളുടെയോ സാമൂഹിക സമ്മർദം മാത്രമായിരുന്നിടത്ത്, ഇന്ന് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഒരാളുടെ വ്യക്തിജീവിതത്തെ വിധിക്കാൻ എത്തുന്നു. സ്ത്രീകൾ പൊതുവേദിയിൽ അഭിപ്രായം പറയുമ്പോൾ അധിക്ഷേപം, ഭീഷണി, സ്വഭാവഹത്യ, ഓൺലൈൻ ആക്രമണം തുടങ്ങിയവ നേരിടേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ പുതിയതല്ല. സാങ്കേതികവിദ്യ മാറിയെങ്കിലും നിയന്ത്രണത്തിന്റെ മനഃശാസ്ത്രം പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടില്ല. ഒരിക്കൽ സമൂഹം സ്ത്രീയോട് “നീ എവിടേക്ക് പോകുന്നു?” എന്ന് ചോദിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ഡിജിറ്റൽ കാലത്ത് അതേനിയന്ത്രണം “നീ എന്താണ് പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

​എന്നാൽ പുതിയ തലമുറയിലെ സ്ത്രീകൾ ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പഴയ രീതിയിൽ മറുപടി പറയാൻ തയ്യാറല്ല. വിദ്യാഭ്യാസം അവർക്കു തൊഴിൽ നേടാനുള്ള കഴിവ് മാത്രമല്ല നൽകുന്നത്; സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ചോദ്യം ചോദിക്കാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസവും നൽകുന്നു. സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ അവരുടെ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനുള്ള സ്വാധീനം വർധിപ്പിക്കുന്നു. നിയമബോധം അവകാശങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങൾ ഒരിക്കൽ അടച്ചിട്ടിരുന്ന ശബ്ദങ്ങൾക്ക് പൊതുവേദി തുറന്നുകൊടുക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം ചേർന്നാണ് സ്ത്രീയുടെ സാമൂഹിക സാന്നിധ്യത്തിന്റെ പുതിയ രൂപം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

ഒരിക്കൽ സമൂഹം സ്ത്രീയോട് “നീ എവിടേക്ക് പോകുന്നു?” എന്ന് ചോദിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ഡിജിറ്റൽ കാലത്ത് അതേനിയന്ത്രണം “നീ എന്താണ് പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ഒരിക്കൽ സമൂഹം സ്ത്രീയോട് “നീ എവിടേക്ക് പോകുന്നു?” എന്ന് ചോദിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ഡിജിറ്റൽ കാലത്ത് അതേനിയന്ത്രണം “നീ എന്താണ് പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

ഈ മാറ്റത്തെ എതിർക്കുന്നവർക്ക് പലപ്പോഴും അത് “പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തകർച്ച”യായി തോന്നാം. എന്നാൽ എല്ലാ പാരമ്പര്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവയല്ല. മനുഷ്യന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നിഷേധിക്കുന്ന പാരമ്പര്യങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുക എന്നത് സംസ്കാരവിരുദ്ധതയല്ല; സംസ്കാരത്തിന്റെതന്നെ പരിണാമമാണ്. ഒരുകാലത്ത് സ്വാഭാവികമെന്ന് കരുതിയിരുന്ന പല സാമൂഹിക അനീതികളും ഇന്ന് അംഗീകരിക്കാനാവാത്തവയായി മാറിയത് മനുഷ്യർ അവയെ ചോദ്യം ചെയ്തതുകൊണ്ടാണ്. അടിമത്തത്തിനെതിരായ പോരാട്ടവും ജാതിവിവേചനത്തിനെതിരായ പോരാട്ടവും സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തിനായുള്ള പോരാട്ടവും ഇതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.

​അതുകൊണ്ടുതന്നെ സ്ത്രീസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഒരു “പാശ്ചാത്യ ആശയം” എന്നോ “പാരമ്പര്യവിരുദ്ധത” എന്നോ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് യുക്തിസഹമല്ല. സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അവകാശം ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിന്റെയും സ്വകാര്യസ്വത്തല്ല. മനുഷ്യാവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ആശയമാണത്. ലോകത്തിന്റെ ഏത് ഭാഗത്തുള്ള സ്ത്രീയായാലും അവൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നേടാനും തൊഴിൽ ചെയ്യാനും അഭിപ്രായം പറയാനും പൊതുജീവിതത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനും സുരക്ഷിതമായി സഞ്ചരിക്കാനും സ്വന്തം ശരീരത്തെക്കുറിച്ച് തീരുമാനമെടുക്കാനും അവകാശമുണ്ട്.

ഒരിക്കൽ “സ്ത്രീക്ക് കഴിയില്ല” എന്ന് പറഞ്ഞിരുന്ന മേഖലകളിലേക്ക് അവർ കടന്നുചെല്ലുന്നു. ഒരിക്കൽ മിണ്ടാതിരിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്ന വിഷയങ്ങളിൽ അവർ സംസാരിക്കുന്നു.

​ഷിറിൻ എബാദിയുടെ ജീവിതത്തിന്റെ പ്രസക്തിയും ഇവിടെയാണ്. അവർ ഒരു പ്രത്യേക രാജ്യത്തെയോ മതത്തെയോ വിമർശിച്ച വ്യക്തി മാത്രമല്ല; അധികാരം മനുഷ്യാവകാശത്തിന് മുകളിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്ത നിയമജ്ഞയാണ്. ജഡ്ജിയുടെ കസേര നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും നിയമത്തിന്റെ ഭാഷ ഉപേക്ഷിക്കാതെ അവർ മുന്നോട്ടുപോയി. അധികാരത്തിന്റെ വാതിലുകൾ അടഞ്ഞപ്പോൾ കോടതിയുടെ മറ്റൊരു വശത്തുനിന്ന് അവർ ശബ്ദമുയർത്തി. ഒടുവിൽ ആ ശബ്ദം ഇറാന്റെ അതിരുകൾ കടന്ന് ലോകത്തിന്റെ മനുഷ്യാവകാശചർച്ചയുടെ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്തു.

​ഇന്ന് കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളി ഇറാനിലേതിന് സമാനമല്ല. എന്നാൽ ഒരു സാമ്യം തീർച്ചയായും കണ്ടെത്താം: സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തീരുമാനങ്ങളിൽ സ്ത്രീയുടെ ശബ്ദം അന്തിമമായി കേൾക്കപ്പെടണം എന്ന ആവശ്യം. അത് മതത്തിനെതിരായ ആവശ്യമല്ല; പുരുഷനെതിരായ ആവശ്യമല്ല; കുടുംബത്തിനെതിരായ ആവശ്യമല്ല. മറിച്ച് സ്ത്രീയെ പൂർണ മനുഷ്യനായി അംഗീകരിക്കണമെന്ന ആവശ്യമാണ്.

​ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതി അളക്കേണ്ടത് അതിന്റെ റോഡുകളുടെ വീതിയിലും കെട്ടിടങ്ങളുടെ ഉയരത്തിലും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ചയിലും മാത്രമല്ല. അവിടെയുള്ള ഒരു പെൺകുട്ടിക്ക് ഭയമില്ലാതെ രാത്രി വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാനാകുന്നുണ്ടോ, സ്വന്തം അഭിപ്രായം പറയാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ, താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസം തിരഞ്ഞെടുക്കാനാകുന്നുണ്ടോ, വിവാഹം സംബന്ധിച്ച് സ്വന്തം തീരുമാനം എടുക്കാനാകുന്നുണ്ടോ, തൊഴിൽ ചെയ്യാൻ മറ്റൊരാളുടെ അനുമതി ചോദിക്കേണ്ടിവരുന്നുണ്ടോ, പൊതുഇടങ്ങളിലെ സാന്നിധ്യത്തിന്റെ പേരിൽ സ്വഭാവഹത്യ നേരിടാതിരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങളിലാണ് യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പുരോഗതി അളക്കപ്പെടേണ്ടത്.

പൊതുഇടങ്ങളിലെ സാന്നിധ്യത്തിന്റെ പേരിൽ സ്വഭാവഹത്യ നേരിടാതിരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങളിലാണ് യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പുരോഗതി അളക്കപ്പെടേണ്ടത്.
പൊതുഇടങ്ങളിലെ സാന്നിധ്യത്തിന്റെ പേരിൽ സ്വഭാവഹത്യ നേരിടാതിരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങളിലാണ് യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പുരോഗതി അളക്കപ്പെടേണ്ടത്.

​ഇരുട്ടിലേക്ക് നടക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല. അവർ ചരിത്രത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ പരിണാമത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഒരിക്കൽ “സ്ത്രീക്ക് കഴിയില്ല” എന്ന് പറഞ്ഞിരുന്ന മേഖലകളിലേക്ക് അവർ കടന്നുചെല്ലുന്നു. ഒരിക്കൽ മിണ്ടാതിരിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്ന വിഷയങ്ങളിൽ അവർ സംസാരിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ മറ്റുള്ളവർ തീരുമാനിച്ചിരുന്ന ജീവിതത്തിൽ സ്വന്തം തീരുമാനങ്ങൾ അവർ എഴുതിച്ചേർക്കുന്നു.

​അവരുടെ മുന്നേറ്റത്തെ തടയാൻ മതത്തിന്റെ പേരിലായാലും പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പേരിലായാലും കുടുംബമാനത്തിന്റെ പേരിലായാലും ഉയരുന്ന ഓരോ വിലക്കും ഒരേ അടിസ്ഥാന ചോദ്യത്തെ നേരിടേണ്ടിവരും: മനുഷ്യനായി ജനിച്ച ഒരാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് അതിരിടാനുള്ള അധികാരം മറ്റൊരാൾക്ക് എവിടെനിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്?

​ആ ചോദ്യത്തിന് ജനാധിപത്യത്തിന് നൽകാനുള്ള ഉത്തരം വളരെ ലളിതമാണ്. വിശ്വാസത്തിന് സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടാകണം; പക്ഷേ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും വിശ്വാസത്തിനുമിടയിൽ മനുഷ്യന്റെ അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങൾ ചവിട്ടിമെതിക്കപ്പെടരുത്. പാരമ്പര്യത്തിന് ബഹുമാനമുണ്ടാകണം; പക്ഷേ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പേരിൽ അനീതി ശാശ്വതമാക്കരുത്. കുടുംബത്തിന് പ്രാധാന്യമുണ്ടാകണം; പക്ഷേ കുടുംബത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരു സ്ത്രീയുടെ വ്യക്തിത്വം ഇല്ലാതാക്കരുത്.

​ഇരുട്ടിൽനിന്ന് വെളിച്ചത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് പൂർത്തിയാകുന്ന ഒന്നല്ല. ഓരോ തലമുറയും അതിൽ കുറച്ച് ദൂരം മുന്നോട്ടുപോകുന്നു. ആ യാത്രയിൽ ഷിറിൻ എബാദിയെപ്പോലുള്ള സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതം ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്: അധികാരം എത്ര ശക്തമായാലും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ശബ്ദത്തെ എന്നെന്നേക്കുമായി അടച്ചിടാനാവില്ല. സ്ത്രീകൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ അവകാശികളായി നിലകൊള്ളുന്നിടത്താണ് സമൂഹവും യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രായപൂർത്തിയാകുന്നത്. അവിടെ സ്ത്രീയുടെ അവകാശങ്ങൾ ആരുടെയെങ്കിലും ദാനമല്ല; മനുഷ്യനായി ജനിച്ചതിന്റെ സ്വാഭാവികമായ അവകാശങ്ങളാണ്. ആ അവകാശങ്ങൾക്കായി വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നടക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ ചുവടുകളിലാണ് കൂടുതൽ നീതിയുള്ള ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവി രൂപപ്പെടുന്നത്.

Comments