പുതുതലമുറയുടെ
വിയോജിപ്പ് ​ട്രെൻഡ് അല്ല,
ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളുടെ
സ്വാഭാവിക തുടർച്ച

ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ഘട്ടമേതാണെന്ന് ചോദിച്ചാൽ വികാസ മനഃശാസ്ത്രജ്ഞരും (Developmental Psychologists) സാമൂഹികശാസ്ത്രജ്ഞരും ഒരുപോലെ ഉത്തരം നൽകും; ബാല്യം. എന്നാൽ, ഇന്ന് നാം കാണുന്നതും അനുഭവിക്കുന്നതുമായ ബാല്യകാലസങ്കൽപ്പം കാലാതീതമോ സാർവത്രികമോ അല്ല. ചരിത്രപരമായ വിശകലനങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാൽ മനുഷ്യചിന്തയിലുണ്ടായ ഏറ്റവും വലിയ പരിണാമങ്ങളിലൊന്ന് 'ബാല്യം' എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിന് വന്ന മാറ്റങ്ങളാണെന്ന് കാണാം.

നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുൻപ് പാശ്ചാത്യ ചിന്താധാരകളിൽ രൂപപ്പെട്ട 'ആധുനിക ബാല്യകാലസങ്കൽപ്പം' (Modern Construction of Childhood) ഇന്ന് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിരുകൾ ഭേദിച്ച് ആഗോളതലത്തിൽ പടർന്നുപന്തലിച്ചിരിക്കുന്നു. ആരും പ്രത്യേകം പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കാതെ തന്നെ, സ്വന്തം വ്യക്തിത്വത്തെക്കുറിച്ചും അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ശക്തമായ ബോധം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കുട്ടികൾ സ്വയം ഉൾക്കൊള്ളുന്നുണ്ട്. ഈ ആഗോളമാറ്റം എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നുവെന്നും അത് കുടുംബവ്യവസ്ഥയെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്നും മനസ്സിലാക്കാൻ മനഃശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹികശാസ്ത്രപരവുമായ ഗൗരവമേറിയ പരിശോധന ആവശ്യമാണ്.

1. ബാല്യം എന്ന
സാമൂഹികനിർമിതിയുടെ
പരിണാമം

സാമൂഹികശാസ്ത്ര വീക്ഷണപ്രകാരം 'ബാല്യം' എന്നത് കേവലം ജീവശാസ്ത്രപരമായ വികാസഘട്ടം മാത്രമല്ല; മറിച്ച് ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലെയും സംസ്കാരവും സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയും സ്ഥാപനങ്ങളും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ചെടുക്കുന്ന 'സാമൂഹിക നിർമ്മിതി' (Social Construct) കൂടിയാണ്. കുട്ടികൾക്ക് പ്രത്യേക വികാസ ആവശ്യങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ അവകാശങ്ങളുമുണ്ടെന്ന ചിന്ത ചരിത്രപരമായി അടുത്തകാലത്ത് രൂപപ്പെട്ട ഒന്നാണ്. ഫ്രഞ്ച് ചരിത്രകാരനായ ഫിലിപ്പ് അരിയസ് Centuries of Childhood (1960) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ, മധ്യകാല യൂറോപ്പിൽ ഇന്നത്തെ അർത്ഥത്തിലുള്ള 'ആധുനിക ബാല്യസങ്കൽപ്പം' (Modern Concept of Childhood) ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് വാദിച്ചു. കുട്ടികളെ വെറും 'ചെറിയ മുതിർന്നവർ' (Miniature Adults) ആയിട്ടാണ് അന്ന് സമൂഹം കണ്ടിരുന്നത്. മുതിർന്നവരുടെ വസ്ത്രധാരണരീതികളും തൊഴിലുകളും വിനോദങ്ങളും തന്നെയാണ് അന്ന് കുട്ടികളിലും അടിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. അവർക്ക് പ്രത്യേക പരിഗണനയോ ശിശുകേന്ദ്രീകൃത വിദ്യാഭ്യാസങ്ങളോ അവകാശങ്ങളോ അന്ന് നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

പിന്നീടുവന്ന ചില ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ വാദത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയെ ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ബാല്യപഠന (Childhood Studies) മേഖലയിലെ അടിസ്ഥാന ചർച്ചകൾക്ക് അരിയസിന്റെ പഠനം വലിയ വഴിത്തിരിവായി.

എന്നാൽ, 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രബുദ്ധതാ കാലഘട്ടത്തിൽ (Enlightenment Era) ഈ ചിന്താഗതിയിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടായി. ജീൻ ജാക്വസ് റൂസ്സോ (Jean-Jacques Rousseau) Émile (1762) എന്ന കൃതിയിലൂടെ ബാല്യം എന്നത് സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ട, പ്രത്യേക വികാസനിയമങ്ങളുള്ള ഒന്നാണെന്ന് വാദിച്ചു. കുട്ടികൾ മുതിർന്നവരുടെ വെറും ചെറുപതിപ്പുകളല്ലെന്നും, അവർ സ്വതന്ത്രമായി വളരേണ്ട വ്യക്തികളാണെന്നുമായിരുന്നു റൂസോയുടെ ചിന്തകൾ. റൂസ്സോയുടെ ആശയങ്ങൾ ശിശുകേന്ദ്രീകൃത വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ (Child-centred Education) വളർച്ചയിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തി. പിന്നീട് പെസ്റ്റലോസി, ഫ്രോബൽ, ജോൺ ഡ്യൂവി, മരിയ മോണ്ടിസോറി തുടങ്ങിയ വിദ്യാഭ്യാസചിന്തകരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ഈ ആശയങ്ങൾ കൂടുതൽ വികസിക്കുകയും ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസരീതികളുടെ പ്രധാന അടിത്തറകളിലൊന്നായി മാറുകയും ചെയ്തു.‎

2. ബാല്യത്തിന്റെ
ആഗോളീകരണവും
സാമൂഹിക- സാമ്പത്തിക
യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും

20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെയുണ്ടായ സാമ്പത്തിക ആഗോളവൽക്കരണവും വിവരസാങ്കേതിക വിപ്ലവവും കുട്ടികളുടെ ലോകത്തെ പൂർണ്ണമായി മാറ്റിമറിച്ചു. കഠിനമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി നിൽക്കേണ്ട, കളിയിലൂടെയും പഠനത്തിലൂടെയും സ്വയം വികസിക്കേണ്ട, വ്യക്തി സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള ഒന്നാണ് ബാല്യം എന്ന പാശ്ചാത്യ സങ്കൽപ്പം ആഗോളതലത്തിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. സാമൂഹികശാസ്ത്രത്തിൽ ഇതിനെ "ബാല്യത്തിന്റെ ആഗോളവൽക്കരണം" (Globalization of Childhood) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

ആഗോള ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര ശിശുക്ഷേമ ഉടമ്പടികളും (ഉദാഹരണത്തിന് UN Convention on the Rights of the Child) ചേർന്ന് ഒരു "ആഗോള ശിശുബോധം" (Global Consciousness of Childhood) നിർമ്മിച്ചെടുത്തു. ഇതിലൂടെ വംശീയ-ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാതെ കുട്ടികൾ തങ്ങളുടെ സ്വയംഭരണാവകാശങ്ങളെയും (Autonomy) വൈകാരിക അതിരുകളെയും കുറിച്ച് ബോധവാന്മാരായി മാറുന്നു. ‎

‎ - സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ വേർതിരിവും (Socioeconomic Stratification)

എന്നാൽ ഈ ആഗോള മാതൃക സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗം കുട്ടികളിലും ഒരേപോലെയല്ല പ്രതിഫലിക്കുന്നത്:

‎

3. ചിന്താപരിണാമത്തിന്റെ
മനഃശാസ്ത്രപരമായ അടിത്തറ

ആഗോള ചിന്തകൾ എങ്ങനെയാണ് കുട്ടിയുടെ ഉള്ളിൽ പുതിയ പെരുമാറ്റരീതികളും അവകാശബോധവും നിർമ്മിക്കുന്നത് എന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ രണ്ട് പ്രധാന മനഃശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തങ്ങൾ സഹായിക്കും.

-ബയോ- ഇക്കോളജിക്കൽ സിസ്റ്റംസ് സിദ്ധാന്തം
(Urie Bronfenbrenner)

മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ യുറി ബ്രോൺഫെൻബ്രെന്നറുടെ സിദ്ധാന്തപ്രകാരം കുട്ടിയുടെ വികാസത്തെ ചുറ്റുമുള്ള പരിസ്ഥിതികൾ പല അടരുകളായിട്ടാണ് സ്വാധീനിക്കുന്നത്:

പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടിയുടെ ചിന്തകളെ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത് കുടുംബത്തിലെ മുതിർന്നവരും അധ്യാപകരും ഉൾപ്പെടുന്ന മൈക്രോസിസ്റ്റം മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ മാക്രോസിസ്റ്റം നേരിട്ട് കുട്ടിയുടെ മൈക്രോസിസ്റ്റത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നു. ലോകത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ കുട്ടികൾ അനുഭവിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യവും സമത്വവും കാണുമ്പോൾ, തങ്ങളുടെ വൈകാരിക അതിരുകളും അഭിപ്രായങ്ങളും മാനിക്കപ്പെടേണ്ട അടിസ്ഥാന അവകാശമാണെന്ന് കുട്ടികൾ തിരിച്ചറിയുന്നു.

- സാമൂഹിക പഠനസിദ്ധാന്തം
(Albert Bandura)

അൽബെർട്ട് ബന്ദൂരയുടെ സോഷ്യൽ ലേണിംഗ് തിയറി പ്രകാരം കുട്ടികൾ പെരുമാറ്റങ്ങൾ പഠിക്കുന്നത് നിരീക്ഷണത്തിലൂടെയും മാതൃകകളെ അനുകരിക്കുന്നതിലൂടെയുമാണ് (Modeling). ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളിൽ മുതിർന്നവരോട് മാന്യമായി വിയോജിക്കുന്നതും, സ്വന്തം അതിരുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നതുമായ കഥാപാത്രങ്ങളെ കാണുമ്പോൾ കുട്ടികൾ ആ ശൈലികൾ സ്വായത്തമാക്കുന്നു. ഇത് കുടുംബങ്ങളിലെയും സ്കൂളുകളിലെയും പരമ്പരാഗതമായ ഏകപക്ഷീയ അധികാര രീതികളെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ അവർക്ക് ആത്മവിശ്വാസം നൽകുന്നു.

4. കുടുംബങ്ങളുടെ
ജനാധിപത്യവൽക്കരണവും
‘റിവേഴ്സ് സോഷ്യലൈസേഷ’നും

സമൂഹത്തിലുണ്ടാകുന്ന ജനാധിപത്യവൽക്കരണവും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യ ബോധവും കുടുംബ അന്തരീക്ഷത്തിലും മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പരമ്പരാഗത അധികാര ശൈലിയിൽ നിന്ന് അംഗങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന ‘കുടുംബങ്ങളുടെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണത്തിലേക്ക്’ (Democratization of the Family) ആധുനിക കുടുംബങ്ങൾ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ആധുനിക കുടുംബങ്ങളിലെ പരസ്പര ചർച്ച, പങ്കാളിത്തപരമായ തീരുമാനമെടുക്കൽ, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ആന്തണി ഗിഡൻസ് (Anthony Giddens), ഉൾറിച്ച് ബെക്ക് (Ulrich Beck) തുടങ്ങിയ സമൂഹശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശദമായി ചർച്ച ചെയ്തിട്ടുണ്ട്

-അറിവധികാരത്തിലെ മാറ്റവും
'റിവേഴ്‌സ് സോഷ്യലൈസേഷനും'

പണ്ടുകാലത്ത് അറിവിന്റെയും വിവരങ്ങളുടെയും ഏക ഉറവിടം മുതിർന്നവരായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെ പുതിയ വിവരങ്ങളും സാങ്കേതികവിദ്യകളും കുട്ടികൾ മാതാപിതാക്കളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ സ്വന്തമാക്കുന്നു. ഈ അവസ്ഥയെ 'റിവേഴ്‌സ് സോഷ്യലൈസേഷൻ' (Reverse Socialization) എന്നു വിളിക്കുന്നു. അറിവധികാരം കുട്ടികളിലേക്ക് കൂടി പങ്കുവെക്കപ്പെടുമ്പോൾ, കുടുംബത്തിലെ "എല്ലാം അറിയുന്ന മുതിർന്നയാൾ" എന്ന പരമ്പരാഗത പദവി തകരുകയും കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനും തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനും കുട്ടികൾ മുൻകൈയെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

- സ്വഭാവവൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധികൾ (The Inconsistency Dilemma)

കുടുംബങ്ങളിലെ ഈ ജനാധിപത്യപരമായ മാറ്റം എല്ലായ്പ്പോഴും സമാധാനപരമായിരിക്കണമെന്നില്ല. പല കുടുംബങ്ങളും ഭാഗികമായി മാത്രം ജനാധിപത്യ സ്വഭാവം പുലർത്തുന്നവയാണ്.

5. വിയോജിപ്പുകളുടെ
ന്യൂറോ- സൈക്കോളജിക്കൽ
വശങ്ങൾ

കുട്ടികൾ തങ്ങളുടെ വിയോജിപ്പുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോൾ ശാന്തമായി സംസാരിക്കുന്നതിന് പകരം ബഹളം വെക്കുകയോ ദേഷ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നത് കുടുംബങ്ങളിൽ തർക്കങ്ങൾക്ക് കാരണമാകാറുണ്ട്. ഇതിന് പിന്നിൽ കൃത്യമായ നാഡീവ്യൂഹപരമായ (Neurodevelopmental) കാരണങ്ങളുണ്ട്.

-പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടെക്സിന്റെ അപൂർണ്ണത

പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടെക്സിന്റെ വികാസം പൂർണമാകാത്തത് കുട്ടികളുടെയും കൗമാരക്കാരുടെയും വികാരനിയന്ത്രണത്തെ ഭാഗികമായി സ്വാധീനിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ജൈവഘടകമാണ്.

യുക്തിപരമായ ചിന്തകൾ, വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള കഴിവ് (Emotional Regulation), ദീർഘകാല ആസൂത്രണം എന്നിവ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന തലച്ചോറിലെ 'പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടെക്സ്' (Prefrontal Cortex) പൂർണ്ണമായി വികസിക്കുന്നത് ഇരുപതുകളുടെ മധ്യത്തോടെ മാത്രമാണ്. എന്നാൽ വികാരങ്ങളെ നയിക്കുന്ന ലിംബിക് സിസ്റ്റം (Limbic system) ചെറുപ്പത്തിലേ വികസിക്കുന്നു. തന്മൂലം, അനീതി തിരിച്ചറിയാനുള്ള ബുദ്ധിശക്തി കുട്ടിക്കുണ്ടാകുമെങ്കിലും, മാനസിക സമ്മർദ്ദമുള്ള സമയങ്ങളിൽ അത് ശാന്തമായി പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള ന്യൂറോ-ബയോളജിക്കൽ പക്വത അവർക്ക് കുറവായിരിക്കും.

- ഡിജിറ്റൽ സ്വാധീനവും ക്ഷമയില്ലായ്മയും

ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ അമിതമായ ഉപയോഗം അടിയന്തര തൃപ്തിക്കുള്ള (Instant Gratification) ആഗ്രഹം കൂട്ടുകയും കുട്ടികളിൽ ഫ്രസ്ട്രേഷൻ സഹിഷ്ണുത (Frustration tolerance) കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള അവരുടെ ശേഷിയെ ബാധിക്കുകയും ചെറിയ തടസ്സങ്ങളിൽ പോലും അമിതമായി പ്രതികരിക്കാൻ കാരണമാകുകയും ചെയ്യുന്നു.

- പെരുമാറ്റങ്ങളുടെ നിഴൽ
(Behavioral Mirroring)

മുതിർന്നവർ തങ്ങളുടെ ദേഷ്യമോ വിയോജിപ്പോ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആക്രോശത്തിന്റെ ശൈലി തന്നെയാണ് കുട്ടികളും സ്വന്തം അതിരുകൾ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാൻ തിരിച്ചു കടമെടുക്കുന്നത്.

6. രക്ഷാകർതൃശൈലികളും (Parenting Styles)
ആരോഗ്യകരമായ ജനാധിപത്യവും

കുടുംബങ്ങളിലെ ഈ മാറ്റങ്ങളെ ആരോഗ്യകരമായി നയിക്കാൻ മാതാപിതാക്കൾ തങ്ങളുടെ രക്ഷാകർത്തൃശൈലിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ധാരണ പുലർത്തേണ്ടതുണ്ട്.

- സുരക്ഷിതമായ അതിരുകളുള്ള ജനാധിപത്യം (Bounded Democracy)

ആധുനിക കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായത് Authoritative ശൈലിയാണ്. കുട്ടികൾക്ക് വേണ്ടത് അതിരുകളില്ലാത്ത സ്വാതന്ത്ര്യമല്ല (Permissive freedom), മറിച്ച് പരസ്പര ബഹുമാനത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ സുരക്ഷിതമായ അതിരുകളുള്ള ജനാധിപത്യമാണ് (Bounded Democracy).

വിയോജിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെയും അത് പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന രീതിയെയും വേർതിരിച്ച് കാണിക്കാൻ മാതാപിതാക്കൾക്ക് സാധിക്കണം:

"നിന്റെ അഭിപ്രായത്തിന് ഞാൻ മൂല്യം നൽകുന്നുണ്ട്, അത് കേൾക്കാൻ ഞാൻ തയ്യാറുമാണ്. എന്നാൽ അത് ബഹളം വെച്ചുകൊണ്ടല്ല, ശാന്തവും മാന്യവുമായ ഭാഷയിലൂടെയാണ് നമ്മൾ സംസാരിക്കേണ്ടത്."

അടിച്ചമർത്തുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നത്…

പുതിയ തലമുറയിലുണ്ടാകുന്ന അവകാശബോധം കേവലം താൽക്കാലിക ട്രെൻഡോ തലമുറകളുടെ അപചയമോ അല്ല. ചരിത്രപരമായി ബാല്യത്തിന് വന്ന മാറ്റങ്ങളുടെയും ആഗോളവൽക്കരണത്തിന്റെയും ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളുടെയും സ്വാഭാവികമായ തുടർച്ചയാണത്.

അധികാരപ്രയോഗത്തിലൂടെ ഇതിനെ അടിച്ചമർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നത് കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ മാനസിക അകലവും അവിശ്വാസവും ഉണ്ടാക്കുകയേ ഉള്ളൂ. ആധുനിക കുടുംബങ്ങളുടെ ദൃഢത നിലനിൽക്കുന്നത് വഴക്കമില്ലാത്ത അധികാര ഘടനയിലല്ല, മറിച്ച് പരസ്പര ബഹുമാനത്തിലും സ്നേഹത്തോടെയുള്ള ആശയവിനിമയത്തിലുമാണ്. കുട്ടികളുടെ മനഃശാസ്ത്രപരവും നാഡീവ്യൂഹപരവുമായ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കി, അവരെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള, വൈകാരിക പക്വതയുള്ള വ്യക്തികളായി വളർത്താൻ മുതിർന്നവർക്ക് സാധിക്കണം.