അമേരിക്കയിലെ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പുഫലത്തെ ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ വീഴ്ചയായി മാത്രം വിലയിരുത്തിയാൽ, അതിലെ വലിയ സന്ദേശം നാം കാണാതെ പോകും. വ്യക്തികളുടെ ജയപരാജയങ്ങൾക്കപ്പുറം, അധികാരത്തെ തിരുത്താനും അതിനു പരിധി നിശ്ചയിക്കാനുമുള്ള ജനങ്ങളുടെ അവകാശമാണ് ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്. ഒരു നേതാവിനെ ഉയർത്തിയ അതേ ജനാധിപത്യത്തിന്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വഴിയിൽ മുന്നറിയിപ്പിന്റെ വിളക്കുകൾ തെളിക്കാനും കഴിയും. അതാണ് ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ ശക്തിയും സൗന്ദര്യവും.
നവംബർ മൂന്നിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജനപ്രതിനിധിസഭയിലും സെനറ്റിലും ഡെമോക്രാറ്റുകൾ ഭൂരിപക്ഷം നേടി. ചില മത്സരങ്ങളുടെ അന്തിമഫലം വരാനുണ്ടെങ്കിലും, വാഷിങ്ടണിലെ അധികാരസന്തുലനം മാറുകയാണ്.
ജീവിതച്ചെലവും ഭരണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വവും യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളും ഈ ജനവിധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഇതോടെ ട്രംപ് എന്ന രാഷ്ട്രീയ അധ്യായം അവസാനിച്ചുവെന്ന് വിധിയെഴുതുന്നത് തിടുക്കമായിരിക്കും. തിരിച്ചടികളിൽനിന്ന് തിരിച്ചുവരാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവിനെ ചെറുതായി കാണാനാവില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാടുകളോട് വിയോജിക്കുമ്പോഴും, അനുയായികളെ സജ്ജരാക്കാനുള്ള ശേഷിയും പോരാട്ടവീര്യവും തിരിച്ചറിയണം. ഒരു നേതാവിനെ വിമർശിക്കാൻ ആദ്യം അദ്ദേഹത്തെ ബുദ്ധിശൂന്യനായി ചിത്രീകരിക്കേണ്ടതില്ല. അത്തരം വിലയിരുത്തലുകൾ വിമർശകരുടെ ആശ്വാസത്തിനാണ് ഉപകരിക്കുക; രാഷ്ട്രീയത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ അത്രയൊന്നും സഹായിക്കില്ല.
ട്രംപ് വ്യക്തിപരമായി എത്രത്തോളം തിരിച്ചടി പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു എന്നത് നമുക്കറിയില്ല. എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ അസംതൃപ്തിയുടെ സൂചനകൾ സാധാരണ ജീവിതത്തിൽത്തന്നെയുണ്ട്.
ഭരണകക്ഷിക്കെതിരായ ഒരു തിരുത്തൽ അപ്രതീക്ഷിതമായിരിക്കണമെന്നില്ല. അതിന്റെ വ്യാപ്തിയാണ് പലരെയും അമ്പരപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ട്രംപ് വ്യക്തിപരമായി എത്രത്തോളം തിരിച്ചടി പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു എന്നത് നമുക്കറിയില്ല. എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ അസംതൃപ്തിയുടെ സൂചനകൾ സാധാരണ ജീവിതത്തിൽത്തന്നെയുണ്ട്.
മൂന്നര പതിറ്റാണ്ടായി അമേരിക്കയിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു മലയാളി എന്ന നിലയിൽ, ഈ രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തി ഏറ്റവും അടുത്തറിയുന്നത് അതിന്റെ വലിയ പ്രസംഗങ്ങളിൽനിന്നല്ല. ജോലി ചെയ്തു കുടുംബം പുലർത്തുന്നവരിലും, വ്യത്യസ്ത വിശ്വാസങ്ങളോടെ അയൽക്കാരായി ജീവിക്കുന്നവരിലും, ഭരണത്തെ വിമർശിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ രാജ്യത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നവരിലുമാണ് അതു കാണുന്നത്. അവരുടെ വിശ്വാസം ഒരു വ്യക്തിയിലോ പാർട്ടിയിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങുമ്പോഴാണ് അമേരിക്കൻ ആശയം ചുരുങ്ങുന്നത്.
അമേരിക്കയുടെ ചരിത്രം മുറിവുകളില്ലാത്ത വിജയഗാഥയല്ല. അടിമത്തവും ആഭ്യന്തരയുദ്ധവും വംശീയ അനീതിയും അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലുണ്ട്. നീതിക്കും പൗരാവകാശങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള സമരങ്ങൾ ആ മുറിവുകളെ പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നു. പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിച്ച ഏക രാഷ്ട്രമാണ് അമേരിക്ക എന്നു പറയേണ്ടതില്ല. സ്വന്തം ആദർശങ്ങളുമായുള്ള അകലം ചോദ്യം ചെയ്യാനും, വലിയ പോരാട്ടങ്ങളിലൂടെ ആ ആദർശങ്ങളുടെ പരിധി വികസിപ്പിക്കാനും അതിനായിട്ടുണ്ട് എന്നതാണ് പ്രധാനം.
അതിനാൽ അമേരിക്കൻ ജനാധിപത്യത്തെ സ്നേഹിക്കുക എന്നത് അതിലെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളെയും ന്യായീകരിക്കലല്ല. അതിന്റെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ ആരിലേക്കാണ് എത്താത്തതെന്ന് ചോദിക്കുന്നതും അതേ സ്നേഹത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഒരു കുടിയേറ്റക്കാരന് അമേരിക്ക അവസരത്തിന്റെ പേരാണ്; അതേസമയം, ആ അവസരം അടുത്ത തലമുറയ്ക്കും ലഭിക്കുമോ എന്ന ഉത്കണ്ഠയുടെ പേരുമാണ്.
സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിന്റെ എല്ലാ സൂചികകളും പഠിച്ചിട്ടാവണമെന്നില്ല വോട്ടർ പോളിങ് ബൂത്തിലെത്തുന്നത്. കടയിൽ നൽകുന്ന തുകയും വീടിന്റെ വാടകയും ചികിത്സയുടെ ചെലവും മക്കളുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കയും അയാൾക്കറിയാം. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ കണക്കുകൾ എത്ര മനോഹരമായാലും, കുടുംബത്തിന്റെ കണക്കുപുസ്തകം ചേരുന്നില്ലെങ്കിൽ ഭരണത്തിന്റെ വിശദീകരണങ്ങൾ വിശ്വാസം നേടുക പ്രയാസമാണ്.
ഈ ജനവിധി വിജയിച്ച ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്കും ഒരു പരീക്ഷണമാണ്. എതിരാളിയോടുള്ള വിരോധം കൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന പിന്തുണയെ സ്ഥിരമായ വിശ്വാസമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്. ഭരണത്തെ പരിശോധിക്കാനും അധികാരദുർവിനിയോഗം തടയാനും അവർക്ക് ബാധ്യതയുണ്ട്.
ഈ അനുഭവത്തെ ട്രംപിന്റെ സ്വഭാവത്തിലേക്ക് മാത്രം ചുരുക്കാനാവില്ല. ആഗോളവൽക്കരണം സൃഷ്ടിച്ച അവസരങ്ങളും അതിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ തുല്യമായി പങ്കിടപ്പെടുന്നില്ലെന്ന പരാതിയും ഒരുമിച്ചാണ് നാം കേൾക്കുന്നത്. സാങ്കേതികവിദ്യ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുമ്പോൾ തൊഴിൽസുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയവും ഉയരുന്നു. വേഗത്തിൽ മാറുന്ന സമൂഹത്തിൽ സ്വന്തം ശബ്ദവും സ്ഥാനവും നഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്ന് കരുതുന്നവരുണ്ട്. അവരുടെ ആശങ്കകളെ മുഴുവൻ അറിവില്ലായ്മയായി തള്ളിയാൽ, രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അസ്വസ്ഥതയുടെ വേരുകൾ കാണാനാവില്ല.
എന്റെ വായനയിൽ, ഈ തിരമാലയുടെ ശക്തനായ പ്രതീകമാണ് ട്രംപ്. അതിന്റെ ഏക സ്രഷ്ടാവല്ല. അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയവേദിയിൽനിന്ന് മാറിയാലും, ആ അസ്വസ്ഥതകളെല്ലാം ഒപ്പം അപ്രത്യക്ഷമാകില്ല. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തെ തോൽപ്പിക്കുക മാത്രമാണ് പരിഹാരമെന്നു കരുതുന്നവർ, അദ്ദേഹത്തെ ശക്തനാക്കിയ സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചിന്തിക്കണം. അതുപോലെ, എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഒരു നേതാവിന്റെ ഇച്ഛാശക്തി മാത്രം മതിയെന്ന വിശ്വാസവും പരിശോധിക്കപ്പെടണം.
ഇതുപറയുന്നത് ട്രംപിന് കൈയടിക്കാനല്ല. ഒരു സാമൂഹിക അസ്വസ്ഥതയെ മനസ്സിലാക്കുന്നത് അതിന്റെ പേരിൽ നടക്കുന്ന എല്ലാ രാഷ്ട്രീയപ്രവൃത്തികളെയും അംഗീകരിക്കലുമല്ല. നേതാവിന്റെ തിരിച്ചുവരവിനുള്ള കഴിവിനെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങളുടെ ഫലത്തെ കർശനമായി ചോദ്യം ചെയ്യാം. ജനാധിപത്യത്തിൽ വ്യക്തിയുടെ കരുത്തും പൊതുജീവിതത്തോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വവും ഒരേ അളവുകോലല്ല.
ഈ ജനവിധി വിജയിച്ച ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്കും ഒരു പരീക്ഷണമാണ്. എതിരാളിയോടുള്ള വിരോധം കൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന പിന്തുണയെ സ്ഥിരമായ വിശ്വാസമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്. ഭരണത്തെ പരിശോധിക്കാനും അധികാരദുർവിനിയോഗം തടയാനും അവർക്ക് ബാധ്യതയുണ്ട്. അതിനൊപ്പം, സാധാരണ കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള പ്രായോഗിക നിർദേശങ്ങളും വേണം. ജനങ്ങളുടെ ദുരിതം അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പുവരെ സൂക്ഷിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ മൂലധനമല്ല.
പ്രസിഡന്റും കോൺഗ്രസും വ്യത്യസ്ത പാർട്ടികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാകുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിലെ തകരാറായി മാത്രം കാണേണ്ടതില്ല. അധികാരം പങ്കിടപ്പെടുന്നതിന്റെ അർഥം, തീരുമാനങ്ങൾ ചർച്ചയിലൂടെയും പരിശോധനയിലൂടെയും കടന്നുപോകണം എന്നതാണ്. എന്നാൽ അതിനെ നിരന്തരമായ പ്രതികാരത്തിന്റെയും തടസ്സപ്പെടുത്തലിന്റെയും ആയുധമാക്കിയാൽ വില നൽകേണ്ടിവരുന്നത് ജനങ്ങളാണ്. നിയന്ത്രണവും സഹകരണവും ഒരുമിച്ച് സാധ്യമാക്കുന്നതാണ് രാഷ്ട്രീയപക്വത.
അമേരിക്ക വീണ്ടും മഹത്തരമാകണം എന്ന ആഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് തർക്കിക്കാം. എന്നാൽ മഹത്വം അളക്കുന്നത് ആരുടെ ജീവിതം നോക്കിയാണ് എന്ന ചോദ്യം ഒഴിവാക്കരുത്.
അമേരിക്കയിലെ ഈ ചർച്ച അതിന്റെ അതിർത്തിയിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. വ്യാപാരം, ഊർജം, തൊഴിൽ, കുടിയേറ്റം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയിലൂടെ ലോകത്തെ കുടുംബങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വാഷിങ്ടണിലെ ഒരു നയമാറ്റത്തിന്റെ പ്രതിഫലം ന്യൂയോർക്കിലെ ഒരു വീട്ടിലും കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രവാസികുടുംബത്തിലും വ്യത്യസ്ത രൂപത്തിൽ എത്താം. ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത ഇന്ന് വിദേശകാര്യവിദഗ്ധരുടെ മാത്രം വിഷയമല്ല; അത് കുടുംബത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത കൂടിയാണ്.
ഇന്നത്തെ സംഘർഷങ്ങളിൽ അതിർത്തികൾക്കും ഭൂപ്രദേശത്തിനും പ്രാധാന്യമില്ലെന്നു പറയാനാവില്ല. എന്നാൽ ഭൂമിക്കുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടത്തോടൊപ്പം മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിലും ഏറ്റുമുട്ടൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. അപമാനിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന ബോധവും നഷ്ടഭയവും മതപരവും ദേശീയവുമായ അസുരക്ഷിതത്വവും രാഷ്ട്രീയത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ആയുധംകൊണ്ട് നേടിയ മേൽക്കൈ മാത്രം ഈ മനസ്സുകളെ സമാധാനത്തിലാക്കണമെന്നില്ല.
അതുകൊണ്ടാണ് ചിന്തയിൽ മിതത്വവും സമീപനത്തിൽ സംയമനവും വേണ്ടത്. അതിന്റെ അർഥം അനീതിയോടു വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുക എന്നല്ല. തെളിവിന്റെ മുന്നിൽ സ്വന്തം നിലപാട് തിരുത്താനും, എതിരാളിയുടെ മനുഷ്യത്വം അംഗീകരിക്കാനും, അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തെ ശത്രുതയാക്കി വളർത്താതിരിക്കാനുമുള്ള പക്വതയാണ് അത്.
അഭിമാനത്തിന് അഹങ്കാരത്തിന്റെ ഭാഷ ആവശ്യമില്ല; രാജ്യസ്നേഹത്തിന് മറ്റു ജനതകളോടുള്ള വെറുപ്പും ആവശ്യമില്ല.
ചരിത്രം നമുക്ക് അനുഭവങ്ങളും മുന്നറിയിപ്പുകളും നൽകുന്നു. എന്നാൽ ഇന്നത്തെ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും തയ്യാറാക്കിയ ഉത്തരപ്പുസ്തകം അതിന്റെ കൈയിലില്ല. കൃത്രിമബുദ്ധിയും ഡിജിറ്റൽ പ്രചാരണവും പരസ്പരാശ്രിതമായ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും ചേർന്ന ലോകത്തിൽ പുതിയ തീരുമാനങ്ങൾ വേണ്ടിവരും. പഴയ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ മാത്രം ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ട് പുതിയ തലമുറയുടെ ഭാവി നിർമിക്കാനാവില്ല.
അമേരിക്ക വീണ്ടും മഹത്തരമാകണം എന്ന ആഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് തർക്കിക്കാം. എന്നാൽ മഹത്വം അളക്കുന്നത് ആരുടെ ജീവിതം നോക്കിയാണ് എന്ന ചോദ്യം ഒഴിവാക്കരുത്. സാധാരണക്കാർക്ക് അന്തസ്സോടെ ജീവിക്കാനും ന്യൂനപക്ഷത്തിന് ഭയമില്ലാതെ നടക്കാനും അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് പ്രതീക്ഷയോടെ വളരാനും കഴിയുന്നിടത്താണ് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ മഹത്വം മനുഷ്യർ അനുഭവിക്കുന്നത്.
ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ ഞാൻ കാണുന്നത് ട്രംപിന്റെ വീഴ്ച ആഘോഷിക്കാനുള്ള അവസരമായല്ല; അധികാരത്തോട് തിരുത്തൽ ആവശ്യപ്പെടുന്ന ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദമായാണ്. ആ ശബ്ദം കേൾക്കേണ്ടത് തോറ്റവർ മാത്രമല്ല, ജയിച്ചവരും കൂടിയാണ്. വലിയതും മനോഹരവുമായ ഒരു ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ലോകത്തിന് ഇനിയും സ്വപ്നം കാണാം. ആ സ്വപ്നത്തിൽ വ്യത്യസ്തരായ മനുഷ്യർക്കും ഇടമുണ്ടാകുമ്പോഴാണ് അതിന് ഭംഗിയുണ്ടാകുന്നത്.