ഹൃദയമിടിപ്പും ശ്വാസവും നിൽക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ മസ്തിഷ്കത്തിലേക്കും പ്രധാന അവയവങ്ങളിലേക്കും രക്തവും ഓക്സിജനും എത്തിക്കാൻ നടത്തുന്ന അടിയന്തര ജീവൻരക്ഷാ നടപടിയാണ് സി.പി.ആർ (CPR - കാർഡിയോപൾമണറി പുനർ ഉത്തേജനം).
ഹൃദയസ്തംഭനം നേരത്തേ തിരിച്ചറിയേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. പ്രതികരിക്കാത്ത ശിശുവിലോ ശ്വാസതടസ്സമുള്ള കുട്ടിയിലോ, രക്ഷാപ്രവർത്തകർ ഉടൻ അടിയന്തര സേവനങ്ങൾ സജീവമാക്കുകയും ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള CPR ആരംഭിക്കുകയും വേണം, കാരണം കൃത്യസമയത്ത് ലഭിക്കുന്ന CPR അതിജീവനത്തെ ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്ന് പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു.
ശിശുക്കളിലെ CPR
സംഭവസ്ഥലത്തെ സുരക്ഷ വിലയിരുത്തുക.
കാലിൽ തട്ടിവിളിച്ചാണ് ശിശുവിന്റെ പ്രതികരണം വിലയിരുത്തുന്നത്. ശിശു പ്രതികരിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ സഹായത്തിനായി ഉടൻ ശ്രമിക്കണം.
ശിശുവിന്റെ കൈമുട്ടിനും തോളിനും ഇടയിലുള്ള കൈയുടെ ഉൾഭാഗത്ത് കുഞ്ഞിന്റെ ബ്രാക്കിയൽ പൾസ് 10 സെക്കൻഡിൽ പരിശോധിക്കുക (ചിത്രം 1). ശ്വസിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് വിലയിരുത്തുക.
ശ്വസിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, പൾസ് ലഭിക്കുന്നില്ല അഥവാ നിരക്ക് മിനിറ്റിൽ 60 സ്പന്ദനങ്ങളിൽ കുറവാണെങ്കിൽ CPR ആരംഭിക്കണം.
കുട്ടികളിൽ CPR
പരിസരം സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക.
കുട്ടിയുടെ തോളിൽ തട്ടി വിളിക്കുക, പ്രതികരണമി ല്ലെങ്കിൽ, സഹായത്തിനായി വിളിക്കുക.
കരോട്ടിഡ് അല്ലെങ്കിൽ ഫെമറൽ പൾസ് പരി ശോധിക്കുക, ഒരേസമയം ശ്വസിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുക.
പൾസ് അനുഭവപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ, നെഞ്ച് അമർത്തുവാൻ (Chest Compression) ആരംഭിക്കുക.
ശിശുക്കളിലും കുട്ടികളിലും ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള CPR എങ്ങനെ നൽകാം?
മിനിറ്റിൽ 100-120 എന്ന നിരക്കിൽ നെഞ്ച് അമർത്തൽ.
സ്ഥാനം: മുലക്കണ്ണിന് താഴെ, നെഞ്ചിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗം.
നെഞ്ചിന്റെ മുൻപിൻഭാഗ വ്യാസത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് താഴുന്ന വിധം.
(ശിശുക്കളിൽ ഏകദേശം 1.5 ഇഞ്ച്/4 സെ.മീ, കുട്ടികളിൽ 2 ഇഞ്ച്/ 5 സെ.മീ).
ശിശുക്കളിൽ നെഞ്ച് അമർത്തൽ രീതി
രണ്ട് തള്ളവിരൽ ഉപയോഗിച്ചോ ഒറ്റ കൈ ഉപയോഗിച്ചോ ഒരു കുഞ്ഞിൽ കംപ്രഷൻ നട ത്താം. ഒരു കഠിനമായ പ്രതലത്തിൽ കുഞ്ഞിനെ മലർത്തി കിടത്തുക.
ശിശുക്കളിൽ കൃത്രിമശ്വാസം നൽകുന്ന രീതി
മുതിർന്നവരിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, കുട്ടികളിൽ ഹൃദയസ്തംഭനം ഉണ്ടാകുന്നതിന്റെ കാരണം പ്രാഥമിക ഹൃദയകാരണങ്ങളേക്കാൾ ശ്വസന പരാജയം അല്ലെങ്കിൽ ശ്വാസംമുട്ടൽ മൂലം രക്തചംക്രമണം നിലയ്ക്കുന്നതാണ്. കുട്ടികൾക്കും ശിശുക്കൾക്കും നെഞ്ച് കംപ്രഷനുകൾക്ക് പുറമേ ഫലപ്രദമായ കൃത്രിമ ശ്വാസം നൽകുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ ഈ വ്യത്യാസം അടിവരയിടുന്നു.
പോക്കറ്റ് മാസ്ക്, ഫെയ്സ് ഷീൽഡ് അല്ലെങ്കിൽ വായയിൽ നിന്ന് വായയിലേക്ക് ശ്വാസം നൽകുന്ന രീതിയോ ഉപയോഗിച്ച് ശ്വാസോച്ഛ്വാസം നൽകാം.
ബാഗ്, മാസ്ക് അല്ലെ ങ്കിൽ അഡ്വാൻസ്ഡ് എയർവേ പോലുള്ള മെക്കാനിക്കൽ ഉപകരണം വഴി സഹായകരമായ ശ്വസനം നൽകാൻ ഒരു ആരോഗ്യ പരിപാലന വിദഗ്ദ്ധന് കഴിയും.
ശിശുവിൽ രക്ഷാശ്വസനം നടത്തുമ്പോൾ, രക്ഷാപ്രവർത്തകന്റെ വായ കുഞ്ഞിന്റെ വായയും മൂക്കും മൂടണം.
ഹെഡ്ടിൽറ്റ് / ചിൻലിഫ്റ്റ് (Head tilt / Chin lift) ഉപയോഗിച്ച് ശ്വാസനാളം തുറക്കുക. കഴുത്തിലെ കശേരു വിന് പരിക്കേറ്റതായി സംശയിക്കുന്ന രോഗികളിൽ ഇത് വിപരീതഫലമാണ് ഉണ്ടാക്കുക. അത്തരം സന്ദ ർഭങ്ങളിൽ, ശ്വാസനാളം തുറ ക്കുന്നതിന് ജോ ത്രസ്റ്റ് (Jaw thrust) ആണ് അഭികാമ്യം.
കുഞ്ഞിന്റെ മൂക്കിലും വായിലും ഒരു സെക്കൻഡ് നേരത്തേക്ക് സൌമ്യമായി ഊതുക
കുഞ്ഞിന്റെ നെഞ്ച് ഉയരുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക.
നാഡിമിടിപ്പ് ഉണ്ടെങ്കിലും ശ്വസിക്കാത്ത ശിശുക്കൾക്കും കുട്ടികൾക്കും, മിനിറ്റിൽ ഏകദേശം 20-30 തവണ ശ്വാസം നൽകണം.
നെഞ്ചിന്റെ കംപ്രഷനുകളും കൃത്രിമ ശ്വാസവും ഒരേ സമയം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ, നിരക്ക് 30:2 ആയിരിക്കണം.
അതേസമയം രണ്ട് രക്ഷാപ്രവർത്തകരുണ്ടെങ്കിൽ ഇത് 15:2 ആയിരിക്കണം.
എ.ഇ.ഡി (AED) കളുടെ ഉപയോഗം
ഒരു ഓട്ടോമേറ്റഡ് എക്സ്റ്റേണൽ ഡിഫിബ്രില്ലേറ്റർ (AED) എത്രയും വേഗം ഘടിപ്പിക്കണം. വെൻട്രിക്കുലാർ ഫൈബ്രിലേഷൻ അതിജീവനത്തിന് ഡീഫിബ്രില്ലേഷൻ നിർണായകമാണ്.
എട്ട് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള വ്യക്തിക്ക് പീഡിയാട്രിക് പാഡുകൾ ഉപയോഗിക്കണം.
പീഡിയാട്രിക് പാഡുകൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് (മുതിർന്നവർക്കുള്ള) പാഡുകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഒരു വയസ്സിന് താഴെയുള്ള ശിശുക്കൾക്ക്, ലഭ്യമാണെങ്കിൽ മാനുവൽ ഡിഫിബ്രില്ലേറ്റർ ഉപയോഗിക്കണം. പാഡുകൾ പരസ്പരം സ്പർശിക്കരുത്. നെഞ്ചിൽ മുൻവശത്ത് വെക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ ഒന്ന് മുന്നിലും ഒന്ന് പിന്നിലും.
CPR എത്ര സമയം തുടരാം?
കുഞ്ഞ് പ്രതികരിക്കും വരെ.
പ്രൊഫഷണൽ സഹായം എത്തും വരെ.
രക്ഷാപ്രവർത്തകർ തീരെ ക്ഷീണിക്കുന്നതുവരെ.
ശിശുക്കളിലും കുട്ടികളിലും CPR സമയബന്ധിതമായി ശരിയായ രീതിയിൽ ചെയ്താൽ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനാകും. എല്ലാ ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരും ഇതിനുള്ള പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്.
READ: പരിക്കേറ്റവരെ
ആശുപത്രിയിൽ
എത്തിക്കുമ്പോൾ
‘ട്രയാജ്’:
അപകടങ്ങളിൽ
ജീവൻ രക്ഷിക്കാനുള്ള
ലളിത മാർഗം
അപകടത്തിൽ
പെടുന്നവരെ
എങ്ങനെ
സഹായിക്കാം?
അടിയന്തര ഘട്ടങ്ങളിൽ
ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ
എന്തു ചെയ്യണം?
യുദ്ധവും
പ്രവാസികളുടെ
ആരോഗ്യ ആശങ്കകളും
പാമ്പുകടി
ഏൽക്കാതിരിക്കാൻ,
കടിയേറ്റാൽ
എന്തു ചെയ്യണം?
സർക്കാർ
ഡോക്ടർമാർക്കെതിരായ അക്രമം
സിസ്റ്റം തകരാറോ?
▮
‘ IMA നമ്മുടെ ആരോഗ്യം’ മാസികയുടെ വരിക്കാരാകാം
