നിത്യവഴുതനയുടെ
ആരോഗ്യ രഹസ്യങ്ങള്‍

നിത്യവഴുതന ഒരു സാധാരണ പച്ചക്കറി മാത്രമല്ല; കുറഞ്ഞ കലോറിയും ഉയർന്ന പോഷകമൂല്യവും ഉള്ള പ്രകൃതിയുടെ ഒരു ആരോഗ്യ സമ്മാനമാണ്- ‘IMA നമ്മുടെ ആരോഗ്യം’ മാസികയിൽ ശുഭശ്രീ പ്രശാന്ത് എഴുതിയ ലേഖനം.

കേരളത്തിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള ഒരു അതുല്യമായ സസ്യമാണ് നിത്യ വഴുതന. ശാസ്ത്രീയമായി Ipomoea muricata. സാധാരണയായി clove bean അല്ലെങ്കിൽ moon flower vine എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

കാലാവസ്ഥയിലെ വലിയ മാറ്റങ്ങളൊന്നും ബാധിക്കാതെ വർഷം മുഴുവൻ കായ്ക്കുന്നതിനാലാണ് ഇതിന് 'നിത്യവഴുതന' എന്ന പേര് ലഭി ച്ചത്. ലളിതമായി വളർത്താൻ കഴിയുന്നതും മികച്ച പോഷകഗുണമുള്ളതുമായ ഈ പച്ചക്കറി ഇന്ന് വീണ്ടും ജനശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്. ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണരീതിയിലേക്ക് ആളുകൾ തിരി ഞ്ഞുവരുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ നിത്യവഴുതനയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാ ന്യമുണ്ട്.

കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത പച്ചക്കറികളിൽ ഏറെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നാണ് നിത്യവഴുതന (Clove Beans). പേരിൽ വഴുതനയുണ്ടെങ്കിലും ഇത് സാധാരണ വഴുതന വർഗത്തിൽപ്പെടുന്ന ഒന്നല്ല. ചെറുതും നീളമുള്ളതുമായ പച്ചനിറത്തിലുള്ള കായ്കളും, മുക ളിൽ ചെറിയ പൂമൊട്ടുപോലെ കാണപ്പെടുന്ന രൂപവും ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്. ഈ സവിശേഷമായ രൂപമാണ് ഇതിന് 'Clove Beans' എന്ന പേരും ലഭിക്കാൻ കാരണമായത്.

മധ്യ അമേരിക്കയിൽ (Central America) ജനിച്ച്, അവിടെ നിന്ന് കാലക്രമേണ ഇത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഉഷ്ണമേഖലാ (Tropical), ഉപോഷ്ണമേഖലാ (Subtropical) പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ച ഈ സസ്യം കാലക്രമേണ കേരളത്തിലും എത്തിച്ചേർന്നു

ഉത്ഭവവും ചരിത്രവും

അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ ഇത് പ്രധാനമായും ഒരു അലങ്കാരച്ചെടിയായാണ് പണ്ട് വളർത്തിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ, ഇന്ത്യയിൽ എത്തിയതിനുശേഷമാണ് ഇതിന്റെ കായ്കൾ ഒരു മികച്ച പച്ചക്കറിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്.

പണ്ടുകാലത്ത് കേരളത്തിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ വീട്ടുവേലികളിലും കാടുകളിലും ഇത് പ്രകൃത്യാ വളർന്നു നിന്നിരുന്നു. വലിയ പരിചരണം ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാലും കീടബാധകൾ തീരെ കുറവായതിനാലും പണ്ടത്തെ അടുക്കളത്തോട്ടങ്ങളിലെ ഒരു അവിഭാജ്യ ഘടകമായിരുന്നു ഇത്. ഇടക്കാലത്ത് ഇതിന്റെ ജനപ്രീതി കുറഞ്ഞെങ്കിലും, ജൈവകൃഷിയുടെ പ്രചാരത്തോടെ വീണ്ടും മലയാളിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട പച്ചക്കറിയായി ഇത് മാറിയിട്ടുണ്ട്.

നിത്യവഴുതനയുടെ ഇനങ്ങൾ

നിത്യവഴുതനയിൽ പ്രധാനമായും കായ്കളുടെയും പൂക്കളുടെയും നിറ വ്യത്യാസമനുസരിച്ച് രണ്ട് ഇനങ്ങളാണ് സാധാരണയായി വീട്ടുതോട്ടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നത്

പച്ച നിത്യവഴുതന (Green Clove Bean):

ഇതാണ് നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി കണ്ടുവരുന്ന ഇനം. ഇതിന്റെ കായ്കൾക്ക് പൂർണ്ണമായും ഇളം പച്ച നിറമായിരിക്കും. ഇതിൽ വിരിയുന്ന പൂക്ക ൾക്ക് വെളുത്ത നിറമോ വളരെ നേരിയ ലാവെൻഡർ നിറമോ ആയിരിക്കും. കറികൾക്കും തോരനും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇതാണ്.

പർപ്പിൾ നിത്യവഴുതന (Purple Clove Bean):

ഇത് താരതമ്യേന അപൂർവമായ ഇനമാണ്. ഇതിന്റെ കായ്കൾക്കും ഞെട്ടിനും പർപ്പിൾ (ഇളം തവിട്ട്/നീല കലർന്ന) നിറമായിരിക്കും കാണപ്പെടുക. ഇതിലെ പൂക്കൾക്ക് നല്ല ലാവെൻഡർ അല്ലെങ്കിൽ ഇളം പർപ്പിൾ നിറമുണ്ടായിരിക്കും. ഇത് അടുക്കളത്തോട്ടങ്ങൾക്ക് ഭംഗി നൽകുന്നതുപോലെ തന്നെ ഭക്ഷ്യയോഗ്യവുമാണ്.

നിത്യവഴുതനയിൽ പ്രധാനമായും കായ്കളുടെയും പൂക്കളുടെയും നിറ വ്യത്യാസമനുസരിച്ച് രണ്ട് ഇനങ്ങളാണ് സാധാരണയായി വീട്ടുതോട്ടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നത്
നിത്യവഴുതനയിൽ പ്രധാനമായും കായ്കളുടെയും പൂക്കളുടെയും നിറ വ്യത്യാസമനുസരിച്ച് രണ്ട് ഇനങ്ങളാണ് സാധാരണയായി വീട്ടുതോട്ടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നത്

പോഷകസമ്പത്ത്

നിത്യവഴുതനയിൽ ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ നിരവധി പോഷ കങ്ങൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രധാന പോഷക ഘടകങ്ങൾ:

  • ഭക്ഷ്യനാരുകൾ (Dietary fibre).

  • വിറ്റാമിൻ C (നല്ല അളവിൽ).

  • കാൽസ്യം.

  • ഇരുമ്പ്.

  • പൊട്ടാസ്യം (സമൃദ്ധമായി).

  • ആന്റിഓക്‌സിഡന്റുകൾ.

  • വിറ്റാമിൻ A (ബീറ്റാ കരോട്ടിൻ) (ചെറിയ അളവിൽ).

  • സസ്യപ്രോട്ടീൻ (ചെറിയ അളവിൽ).

ഇതിലെ നാരുകൾ ദഹനപ്രക്രിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനും കുടലിന്റെ ആരോഗ്യത്തിന് സഹായിക്കാനും കഴിയും.

ഇന്ന് കണ്ടുവരുന്ന രണ്ടിന്റെയും കലോറി, പ്രോട്ടീൻ, കാൽസ്യം, നാരുകൾ (Fiber) എന്നിവയുടെ അളവ് ഒരുപോലെയാണെങ്കിലും, അവയുടെ നിറത്തിന് കാരണമാകുന്ന വർണ്ണവസ്തുക്കൾ (Pigments) കാരണം ചില പ്രത്യേക ആന്റിഓക്‌സിഡന്റുകളുടെ അളവിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്.

പർപ്പിൾ നിത്യവഴുതനയിൽ ഇതിന്റെ പർപ്പിൾ നിറത്തിന് കാരണമായ ആന്തോസയാനിൻ (Anthocyanin) എന്ന ശക്തമായ ആന്റിഓക്‌സിഡന്റിന്റെ അളവ് പച്ച ഇനത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഇതിൽ വളരെ കൂടുതലാണ്. ഇത് ശരീരത്തിലെ കോശങ്ങളുടെ നാശത്തെ തടയാനും, ഹൃദയാരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കാനും, ശരീരത്തിലെ നീർക്കെട്ടുകൾ (Inflammation) കുറയ്ക്കാനും കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാണ്.

പച്ച നിത്യവഴുതനയിൽ കൂടുതൽ അടങ്ങിയത് ഇതിന്റെ പച്ച നിറത്തിന് കാരണമായ ക്ലോറോഫിൽ (Chlorophyll) ആണ്. ഇത് ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങളെ പുറന്തള്ളാനും (Detoxification), ദഹനം സുഗമമാക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഇതിൽ വിറ്റാമിൻ കെ (Vitamin K) ചെറിയ അളവിൽ കൂടുതൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

ആരോഗ്യഗുണങ്ങൾ
(Health Benefits)

പ്രമേഹം നിയന്ത്രിക്കുന്നു:

ഇതിന്റെ കുറഞ്ഞ ഗ്ലൈസെമിക് ഇൻഡക്‌സ് (Glycemic Index) രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് പെട്ടെന്ന് കൂടാതെ നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ നാരുകൾ കൂടുതലുള്ള തിനാൽ ഭക്ഷണത്തിനുശേഷമുള്ള രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ വർധനവ് നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കാം ഇതുകൊണ്ട് തന്നെ പ്രമേഹരോഗികൾക്ക് ഇത് മികച്ചൊരു പച്ചക്കറി ആയേക്കാം.

ദഹനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു:

ഉയർന്ന നാരുകൾ അടങ്ങിയിട്ടുള്ളതിനാൽ ഇത് മലബന്ധം തടയുകയും ദഹനപ്രക്രിയ വളരെ എളുപ്പമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഹൃദയാരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നു:

ഇതിൽ കൊഴുപ്പും കൊളസ് ട്രോളും ഒട്ടുമില്ല. അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പൊട്ടാസ്യം രക്തസമ്മർദ്ദം കൃത്യമായി നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കും.

ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കാൻ:

കലോറി വളരെ കുറവായതിനാലും ജലാംശവും നാരുകളും കൂടുതലുള്ളതിനാലും ഇത് കഴി ച്ചാൽ പെട്ടെന്ന് വയറു നിറഞ്ഞതായി തോന്നും. ഇത് അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് തടയുന്നു.

രോഗപ്രതിരോധശേഷി കൂട്ടുന്നു:

ഇതിലെ വിറ്റാമിൻ സി ശരീരത്തിന് രോഗബാധകൾക്കെതിരെ പോരാടാനുള്ള ശേഷി നൽകുന്നു.

വീക്കം (Inflammation) കുറയ്ക്കുന്നു:

ശരീരത്തിനകത്തെ നീർക്കെട്ടുകളും അസ്വസ്ഥതകളും കുറ യ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ആന്റി-ഇൻഫ്‌ലമേറ്ററി ഗുണങ്ങൾ ഇതിനുണ്ട്.

എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം:

കാൽസ്യവും ഫോസ്ഫറസും എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യത്തിന് സഹായകരമാണ്.

ശരീരത്തിനകത്തെ നീർക്കെട്ടുകളും അസ്വസ്ഥതകളും കുറ യ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ആന്റി-ഇൻഫ്‌ലമേറ്ററി ഗുണങ്ങൾ നിത്യവഴുതനയ്ക്കുണ്ട്.
ശരീരത്തിനകത്തെ നീർക്കെട്ടുകളും അസ്വസ്ഥതകളും കുറ യ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ആന്റി-ഇൻഫ്‌ലമേറ്ററി ഗുണങ്ങൾ നിത്യവഴുതനയ്ക്കുണ്ട്.

ഗർഭിണികൾക്ക്:

ഫോളേറ്റ് ഉള്ളതിനാൽ ഗർഭസ്ഥശിശുവിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകരമാണ്. എന്നാൽ ഗർഭിണികൾ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഡോക്ടറുടെയോ ഡയറ്റീഷ്യന്റെയോ നിർദ്ദേശം പാലിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്.

പാർശ്വഫലങ്ങൾ:

നിത്യവഴുതന ആരോഗ്യത്തിന് ഏറെ നല്ലതാണെങ്കിലും, ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഇത് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിച്ചി ല്ലെങ്കിൽ ചില പാർശ്വഫലങ്ങൾ (Side Effects) ഉണ്ടായേക്കാം. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

അലർജി സാധ്യത

അലർജി ഉണ്ടാകാം. ആദ്യമായി കഴിക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിന്റെ പ്രതികരണം ശ്രദ്ധിക്കുക.

ദഹനക്കുറവും വയറിളക്കവും:

നിത്യവഴുതനയിൽ നാരുകൾ (Fiber) വളരെ കൂടുതലാണ്. പെട്ടെന്ന് വലിയ അളവിൽ ഇത് കഴിച്ചാൽ ദഹനവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അത് താങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞെന്ന് വരില്ല. ഇത് വയറിളക്കം, വയറുവേദന, ഗ്യാസ് നിറയുക എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകാം.

കീടനാശിനി അവശിഷ്ടം:

വിപണിയിൽ നിന്ന് വാങ്ങുമ്പോൾ നന്നായി കഴുകുക, സാധ്യമെങ്കിൽ ജൈവമായി വളർത്തിയവ തിരഞ്ഞെടുക്കുക

രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാര
അമിതമായി കുറയൽ (Hypoglycemia):

ഇത് പ്രമേഹത്തിന് നല്ലതാണെങ്കിലും, നിലവിൽ പ്രമേഹത്തിന് കഠിനമായ മരുന്നുകളോ ഇൻസുലിനോ എടുക്കുന്നവർ അമിതമായി നിത്യവഴുതന കഴിച്ചാൽ രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് പെട്ടെന്ന് വല്ലാതെ താഴേക്ക് പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ശ്രദ്ധിക്കുക

മൂത്ത കായ്കൾ ഒഴിവാക്കുക:

നിത്യവഴുതന എപ്പോഴും നല്ല ഇളം പ്രായത്തിൽ (കുരുവായി മാറുന്നതിന് മുൻപ്) മാത്രമേ പാകം ചെയ്യാവൂ. കായ്കൾ മൂത്തു പോയാൽ അതിലെ വിത്തുകൾക്ക് കട്ടി കൂടുകയും, അവ കഴിച്ചാൽ കടുത്ത വയറുവേദനയോ ദഹനക്കേടോ ഉണ്ടാക്കാം

ഗർഭിണികളും മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാരും:

ഗർഭകാലത്തും മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്തും നിത്യവഴുതന വലിയ അളവിൽ കഴിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. ഇതിന്റെ തണുത്ത പ്രകൃതിയും ഔഷധഗുണങ്ങളും ഗർഭിണികളിൽ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കും എന്നതിന് കൃത്യമായ ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല.

ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക്
വിധേയരാകുന്നവർ:

രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയെയും രക്തസമ്മർദ്ദത്തെയും സ്വാധീനിക്കാൻ ഇതിന് ശേഷിയുള്ളതിനാൽ, എന്തെങ്കിലും തര ത്തിലുള്ള സർജറികൾ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളവർ അതിന് രണ്ടാഴ്ച മുൻപെങ്കിലും ഇത് ഔഷധ രൂപ ത്തിൽ കഴിക്കുന്നത് നിർത്തണം.

രോഗാവസ്ഥകളിൽ ഭക്ഷണക്രമം:

പ്രമേഹം, വൃക്ക സംബന്ധമായ പ്രശ്‌നങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക ആരോഗ്യ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഭക്ഷണത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ ഡോക്ടറുടെയോ ഡയറ്റീഷ്യന്റെയോ നിർദ്ദേശത്തോടെ ചെയ്യുന്നത് നല്ലതാണ്.

അളവ് കൃത്യമാക്കുക:

ആഴ്ചയിൽ രണ്ടോ മൂന്നോ ദിവസം സാധാരണ പച്ചക്കറി എന്ന നിലയിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതാണ് ഏറ്റവും സുരക്ഷിതം. ദിവസേന മൂന്ന് നേരവും ഇത് കഴിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക.

കേരളത്തിലെ നാട്ടിൻപുറങ്ങളിൽ പണ്ട് സർവസാധാരണമായിരുന്ന നിത്യവഴുതന (Clove Bean) ഇന്ന് ജൈവകൃഷിയിലൂടെയും ടെറസ്സ് ഗാർഡനിംഗിലൂടെയും വീണ്ടും നമ്മുടെ അടുക്കളത്തോട്ടങ്ങളിലേക്ക് ശക്തമായി തിരിച്ചെത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. കുറഞ്ഞ പരിചരണവും ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധശേഷിയും ഉള്ളതുകൊണ്ട് തന്നെ തുടക്കക്കാർക്ക് പോലും വളരെ എളുപ്പത്തിൽ വളർത്തിയെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച പച്ചക്കറിയാണിത്.

വർഷം മുഴുവൻ തുടർച്ചയായി കായ്ഫലം തരുന്നു എന്ന സവി ശേഷത ഇതിനെ മറ്റ് പച്ചക്കറികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. രുചികരമായ വിഭവങ്ങൾ തയ്യാ റാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനൊപ്പം, പ്രമേഹ നിയന്ത്രണത്തിനും ദഹനത്തിനും ഹൃദയാരോഗ്യത്തി നും ഉത്തമമായ നിരവധി ഔഷധ-പോഷക ഗുണങ്ങളും ഇതിനുണ്ട്. അമിതമായാൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള ചെറിയ ചില ദഹനപ്രശ് നങ്ങളും മൂത്ത കായ്കൾ ഒഴിവാക്കണം എന്ന കാര്യവും മാത്രം ശ്രദ്ധിച്ചാൽ, നിത്യവഴുതന നമ്മുടെ ദൈനംദിന ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ സുരക്ഷിതമായി ഉൾപ്പെടുത്താം. ചുരുക്കത്തിൽ, ആരോഗ്യമുള്ള ഒരു ജീവിതശൈലിക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ജൈവരീതിയിൽ വളർത്തിയെടുക്കാവുന്ന ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ഒരു അമൃതാണ് നിത്യവഴുതന.

നിത്യവഴുതന ഒരു സാധാരണ പച്ചക്കറി മാത്രമല്ല; കുറഞ്ഞ കലോറിയും ഉയർന്ന പോഷകമൂല്യവും ഉള്ള പ്രകൃതിയുടെ ഒരു ആരോഗ്യ സമ്മാനമാണ്. നമ്മുടെ മണ്ണിന്റെ രുചിയും ആരോഗ്യത്തിന്റെ കരുത്തും ഒരുമിച്ച് നൽകുന്ന പച്ചപോഷകനിധിയാണ്.

READ: ബ്രെയിന്‍ ട്യൂമർ:
തിരിച്ചറിയേണ്ട ലക്ഷണങ്ങളും
മാറ്റേണ്ട തെറ്റിദ്ധാരണകളും

നടുവേദന:
എല്ലാവർക്കും
MRI പരിശോധന
വേണോ?

പഞ്ചസാരയെ
അടുത്തറിയാം

ആസ്ത്മയെക്കുറിച്ച്
പുതിയ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ

വെർച്ച്വൽ ഓട്ടോപ്സി:
പോസ്റ്റുമോർട്ടത്തിന്റെ
മാനവികമുഖം

ആന്റിബയോട്ടിക്
റെസിസ്റ്റന്‍സ്:
ഒരു നിശ്ശബ്ദ മഹാമാരി

ഒരു അപൂര്‍വ രോഗത്തിന്റെ കഥ

ചികിത്സാരംഗത്ത്
അനുകമ്പ വീണ്ടും
സ്വയം കണ്ടെത്തുമ്പോൾ

നിർമ്മിത ബുദ്ധി
ഡോക്ടർക്ക്
പകരമാവുമോ?

പ്രസവാനന്തരം

സങ്കര ചികിത്സയെന്ന
പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രശ്നം

കൺഫ്യൂഷൻ
തീർക്കണമേ! ‘മിക്സോപ്പതി’യുടെ
അപകടങ്ങൾ

ഇതര ചികിത്സകളോടുള്ള
പ്രിയത്തിനു പിന്നിൽ

കൽപിതകഥയല്ല
ശാസ്ത്രം

ഒരു വര്‍ഷത്തെ
സര്‍ട്ടിഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും
ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രവും

‘IMA നമ്മുടെ ആരോഗ്യം’
പത്രാധിപർ സംസാരിക്കുന്നു

▮

‘ IMA നമ്മുടെ ആരോഗ്യം’ മാസികയുടെ വരിക്കാരാകാം

Comments