മൂക്കിൽനിന്നുള്ള
രക്തസ്രാവം

മൂക്കിൽനിന്ന് പൊടുന്നനെയുണ്ടാകുന്ന രക്തസ്രാവത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ എന്തെല്ലാമാണ്, എന്താണ് ചികിത്സ?- ‘IMA നമ്മുടെ ആരോഗ്യം’ മാസികയിൽ ‘വായനക്കാരുടെ ചോദ്യം, ഡോക്ടറുടെ ഉത്തരം’ എന്ന പംക്തിയിൽ ഡോ. അനിത ആർ. കൃഷ്ണ നൽകിയ മറുപടി.

ഡോ. അനിത ആർ. കൃഷ്ണ

Jun 09, 2026

മൂക്കിലെ ചെറിയ രക്തക്കുഴലുകൾ പൊട്ടുമ്പോഴാണ് മൂക്കിൽ നിന്ന് രക്തസ്രാവം (എപ്പിസ്റ്റാക്‌സിസ്) ഉണ്ടാകുന്നത്.

രക്തസ്രാവം രണ്ടു തരം:

മൂക്കിന്റെ മുൻഭാഗത്തെ രക്തസ്രാവം (സാധാരണ, കുട്ടികളിൽ).
മൂക്കിന്റെ പിൻഭാഗത്തെ രക്തസ്രാവം (ഗുരുതരമായത്, മുതിർന്നവരിൽ).

പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ:

മൂക്കിൽ നിന്നുള്ള മിക്കവാറും രക്തസ്രാവവും പ്രഥമ ശുശ്രൂഷയിലൂടെ സുഖപ്പെടും. ചിലപ്പോൾ മൂക്കിൽ നിന്ന് രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകുന്നത് മറ്റ് ആരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങൾ മൂലമാവാം.

മൂക്കിൽ രക്തസ്രാവത്തിനുള്ള കാരണങ്ങൾ

വരണ്ട വായു:
വരണ്ട കാലാവസ്ഥയോ എയർകണ്ടീഷൻ ചെയ്ത മുറികളിൽ ദീർഘനേരം ഇരിക്കുന്നതോ മൂക്കിനുള്ളിലെ ചർമ്മത്തെ വരണ്ടതാക്കുകയും രക്തസ്രാവത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.

മൂക്ക് ചൊറിയൽ
(Nose picking):
മൂക്കിനുള്ളിലെ രക്തക്കുഴലുകൾക്ക് പരിക്കേൽക്കുന്നത് രക്തസ്രാവത്തിന് കാരണമാകും.

അണുബാധകളും അലർജിയും:
ജലദോഷം, സൈനുസൈറ്റിസ് (sinusitis) എന്നിവ മൂക്കിലെ ചർമ്മത്തിന് വീക്കം ഉണ്ടാക്കുന്നു.

പരിക്കുകൾ:
മുഖത്തോ മൂക്കിലോ ഏൽക്കുന്ന ആഘാതം, വീഴ്ചകൾ.

മരുന്നുകൾ:
രക്തത്തിന്റെ കട്ടി കുറയ്ക്കുന്ന മരുന്നുകൾ (Blood thinners).

ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം (Hypertension):
ഇത് രക്തക്കുഴലുകളെ ദുർബലപ്പെടു ത്തുന്നു.

മറ്റ് കാരണങ്ങൾ:
ഗർഭാവസ്ഥ, അപൂർമായി മൂക്കിലെ മുഴകൾ, മദ്യപാനം, ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ (പ്രധാനമായും പ്രായമായവരിൽ).

ത്രോംബോസൈറ്റോ പീനിയ
(Thrombocytopenia - രക്തത്തിലെ പ്ലേറ്റ്‌ലെറ്റുകളുടെ അസാധാരണമായ കുറവ്):

ലുക്കീമിയ, ഹീമോഫീലിയ, എച്ച്‌.ഐ.വി, വോൺ വില്ലെബ്രാൻഡ് രോഗം (പാരമ്പര്യം - രക്തം കട്ടപിടിക്കുന്നതിൽ ക്രമക്കേട്), കഠിനമായ കരൾ രോഗങ്ങൾ, കൊക്കെയ്‌നും മറ്റ് മരുന്നുകളും, മൂക്കിലൂടെ ശ്വസിക്കുന്ന കെമിക്കൽ പ്രകോപനങ്ങൾ (ജോലിസ്ഥലത്തെ കെമിക്കൽ പുക, ക്ലീനിംഗ് സപ്ലൈകളിലെ രാസവസ്തുക്കൾ, മറ്റ് ശക്തമായ ദുർഗന്ധം).

രക്തം വരുമ്പോൾ എന്തു ചെയ്യണം? (First Aid)

നേരെ ഇരിക്കുക, തല അല്പം മുന്നോട്ട് കുനിക്കുക.
മൂക്കിനുചുറ്റും നെറ്റിയുടെ മുകളിലോ കഴുത്തിലും ഐസ് പായ്ക്ക് വെക്കുന്നതും രക്ത സ്രാവം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും.
മൂക്കിന്റെ മൃദുവായ ഭാഗം (രണ്ട് ഭാഗവും) 5-10 മിനിറ്റ് വിരൽ കൊണ്ട് അമർത്തിപ്പിടിക്കുക.
വായയിലൂടെ ശ്വസിക്കുക.

ഡോക്ടറെ കാണേണ്ടത് എപ്പോൾ?